ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach grudzień 2023 / styczeń 2024 nr 305

Pro Medico grudzień 2023/styczeń 2024 7 Prof. dr hab. n. med. JarosławMarkowski wiceprezesOkręgowejRady Lekarskiej,przewodniczący Komisjids.EtykiLekarskiej Naprawa drogowskazu Konieczność nowelizacji Kodeksu Etyki Lekarskiej jest dzisiaj oczywista dla każdego lekarza. Upływ 32 lat od chwili uchwalenia jego obecnej wersji i 20 lat od ostatniej nowelizacji sprawia, że wiele zapisów wów- czas aktualnych i właściwych dzisiaj uległo dezaktualizacji i wymaga zmian. Jak zawsze w przypadku tworzenia nowej wersji tak ważnego dokumentu pojawiają się z różnych ośrodków propozycje – nie- rzadko sprzeczne – wymagające wspól- nych dyskusji i próby zredagowania osta- tecznej wersji. Pamiętajmy, że mówimy o dokumencie, który jest podstawowym aktem prawnym regulującym pracę leka- rza i jego zapisy wnowej wersji będą przez długie lata stanowiły drogowskaz etyczny i moralny pracy lekarza. Doceniając rangę prac nad nowelizacją tego dokumentu przewodniczący Komisji ds. Etyki Lekarskiej Naczelnej Rady Lekar- skiej dr n. med. Artur de Rosier zwołał specjalne wspólne posiedzenie Komisji ds. Etyki Lekarskiej wszystkich Okręgowych Rad Lekarskich, które odbyło się w dniach 6-8 października 2023 r. w Gdańsku. Orga- nizatorami posiedzenia była Naczelna Izba Lekarska oraz Okręgowa Izba Lekarska w Gdańsku i Śląska Izba Lekarska. Tema- tem wspólnego posiedzenia było przed- stawienie aktualnego stanu prac nad nowelizacją Kodeksu Etyki Lekarskiej. TELEPORADY NATAPECIE Spośród dwóch wymienionych artykułów zdecydowanie łatwiejszy do znowelizo- wania okazał się ten dotyczący teleporad. W toku dyskusji w gronie lekarzy i praw- ników na forum NIL i akcji „Zadaj pytanie” wypracowano treść tego artykułu, która zostanie przedstawiona do ostatecznej akceptacji uczestnikom Nadzwyczajnego Zjazdu Lekarzy w Łodzi w maju 2024 r. Przewodniczący KEL NIL dr Artur de Rosier zaproponował następujące brzmienie nowej wersji artykułu 9 KEL: Osobisty kon- takt lekarza z pacjentem jest najwłaściwszą formą relacji lekarz – pacjent. Przed rozpo- częciem udzielania świadczenia w formie teleporady, lekarz ma obowiązek zwery- fikować tożsamość pacjenta oraz zadbać o poufne warunki przeprowadzenia telepo- rady. Obowiązkiem lekarza jest poinformo- wanie pacjenta o ograniczeniach telepora- dy w porównaniu z osobistym kontaktem z pacjentem, a w szczególności wskazanie objawów uzasadniających wizytę osobi- stą bądź, jeżeli zachodzi taka konieczność, zalecenie kontaktu z placówką medyczną. Teleporadamoże być udzielana, szczególnie w leczeniu stanów przewlekłych, celem kon- sultacji w toku prowadzonego leczenia lub dla zapewnienia ciągłości leczenia do czasu możliwie najbliższej wizyty osobistej. Nie zaleca się udzielania teleporad pacjentom dotąd nieleczonym przez danego lekarza lub zgłaszającym nowy problem zdrowot- ny. Niedopuszczalne jest prowadzenie dia- gnostyki i terapii pacjenta jedynie w drodze teleporad. PROBLEM Z REKLAMĄ LEKARZA Zdecydowanie trudniejsza okazała się nowelizacja artykułu dotyczącego rekla- my w pracy lekarza. Powstanie i burzliwy rozwój mediów społecznościowych oraz nowych kanałów informacyjnych sprawiły, że dotychczasowe brzmienie tego artyku- łu nie wyczerpuje wszystkich możliwości aktywności lekarzy w Internecie. Artykuł dotyczący reklamy musi być dostosowany do wymogów prawa Unii Europejskiej. Również Ustawa o wyrobach medycznych z dnia 7 kwietnia 2022 roku wprowadziła zakaz uczestnictwa w rekla- mie wyrobówmedycznych osób ze środo- wiska medycznego, tzn. zarówno lekarzy, jak i osób podających się za lekarzy lub sugerujących, żewykonują taki zawód (art. 55 ustawy). Ten zapis Ustawy jednoznacz- nie zabrania uczestnictwa i sugerowania uczestnictwa w reklamie osób wykonują- cych zawody medyczne. Ale Komisja ds. Etyki Lekarskiej NIL uważa, że zakaz powi- nien dotyczyć nie tylko leków i wyrobów medycznych ale należy go rozszerzyć tak- że na reklamę kosmetyków i produktów żywnościowych. Ma to na celu zwiększe- nie wiarygodności do zawodu lekarza czy farmaceuty, a także uniknięcie sytuacji, w której odbiorca mógłby błędnie ode- brać reklamę wyrobu jako produktu lecz- niczego. Prace nad sformułowaniem ostatecz- nej wersji tego artykułu nadal trwają przy istotnym współudziale prawników. Do współpracy nad treścią tego artykułu zostali zaproszeni dwaj wybitni prawnicy, który również uczestniczyli w posiedzeniu w Gdańsku: prof. dr hab. Paweł Łuków – bioetyk i filozof z Uniwersytetu Warszaw- skiego oraz prof. Piotr Piesiewicz – adwo- kat, współtwórca prac nad nowelizacją Kodeksu Etyki Adwokackiej. Poza wymienionymi powyżej, dwoma artykułami Kodeksu Etyki Lekarskiej, uczestnicy spotkania zgłaszali koniecz- ność dalszych prac nad nowelizacją kolej- nych artykułów Kodeksu. Komisja Etyki Lekarskiej Śląskiej Izby Lekarskiej zwróciła uwagę na brak w projektowanej nowej wersji KEL artykułu dotyczącego roli etyki wobec zastosowań sztucznej inteligencji w medycynie. Po uzgodnieniu z przewod- niczącym KEL NIL Arturem de Rosier usta- lono, że nasza Komisja przygotuje projekt takiego artykułu i przedstawi go do dysku- sji na forum NIL. Prace nad nowelizacją KEL będą trwały do końca stycznia 2024 r., i do tego czasu możemy zgłaszać swoje uwagi i propo- zycje. Można je przesyłać drogą mailową na adres: kel@nil.org.pl. Wówczas projekt znowelizowanego KEL zostanie opubliko- wany i rozesłany do delegatów na Nad- zwyczajny Krajowy Zjazd Lekarzy, który odbędzie się 16-18 maja 2024 r. Na stro- nach internetowych NIL publikowane są na bieżąco dotychczasowe propozycje zmian artykułów KEL.