ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach kwiecień 2023 nr 298

Pro Medico kwiecień 2023 20 Quo vadis stomatologio? Pejzaż, w jakim realizowane są usługi stomatologiczne, uległ w ostatnich latach bardzo dużej transforma- cji. Tym samym stało się jasne, że tradycyjny model gabinetu: ,,stomatolog – asystentka – rejestratorka’’ nie ma szansy na przyszłość. Co więc robić? Jak kształtować swoją codzienność zawodową zaraz po ukoń- czeniu studiów? Jak się zachować, będąc doświadczonym specjalistą, z pozycją lidera? Jak zaaranżować swoją pracę jako aktywny zawodowo senior? Przed rozwiązaniemproblemu trudno będzie umknąć, a każ- dy zmierzy się z nimw bardzo indywidualny sposób. SKONDENSOWANA LUSTRACJA ZAWO- DU LEKARZA DENTYSTYWPOLSCE Wzrasta liczba stomatologów i absolwen- tów wydziałów lekarsko-dentystycznych. Na 10 tys. mieszkańców przypada około 8,4stomatologów(wgGUS),niecomniejniż 10 (wg NIL). Najliczniejsze grupy wiekowe wśród lekarzy dentystów to: 30-39 (pośród nich dominujący to mężczyźni) i 50-59 lat (z przewagą kobiet). Najwięcej denty- stów jest na Mazowszu i Śląsku. Najmniej w województwie warmińsko-mazurskim i opolskim. Wśród lekarzy dentystów przeważa- ją kobiety (około 76%). Ich średni wiek (52 lata) jest większy niż kolegów po fachu (47 lat). Statystycznie dentyści są młod- si od kolegów, którzy ukończyli wydziały lekarskie. Najbardziej niszową specjalizacją jest periodontologia. Zawód stomatologa jest wciąż postrze- gany jako zawód wolny i zdecydowana większość lekarzy dentystów praktykuje w swoich własnych praktykach dentystycz- nych (ogólnostomatologicznych). Lekarze dentyści specjaliści to mniej niż 20% ogółu dentystycznego. Ci częściej świadczą usługi równolegle dla kilku podmiotów medycz- nych, niż posiada zarejestrowane praktyki specjalistyczne (tych ostatnich jest niespeł- na 2%). KONSEKWENCJE Zmienia się demografia zawodu stomato- loga. Mimo wciąż zdecydowanej feminiza- cji zawodu dentysty w Polsce, można zaob- serwować coraz większy odsetekmężczyzn w młodszych grupach wiekowych, przy zdecydowanej przewadze kobiet w grupie okołoemerytalnej. To sygnał, że mężczyź- ni zastępują kobiety. Całkiem odwrotna tendencja obserwowana jest w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej. Tam zawód dentysty w XX wieku był zdecydo- wanie męski i dopiero w ostatnich latach powoli ulega feminizacji (np. we Francji aktualny odsetek dentystek to 48%). Średnia wieku polskiego stomatologa raczej utrzymuje się na porównywalnym poziomie od szeregu lat (około 46 lat). Wniewielkimstopniu przybywa ichwkraju. TymczasemEuropabijena alarm, bo stoma- tolodzy z pokolenia ,,baby boomer’’ (1945- 1955) masowo przechodzą na emeryturę, a wydziały dentystyczne, po szeregu latach silnej redukcji liczby studentów, dopiero niedawno wznowiły jej zwiększanie. Nie- stety, niewielki wzrost liczby absolwentów wydziałów dentystycznych w Unii Euro- pejskiej w ostatnich latach i tak nie nadąża za powiększaniem się całej jej populacji. Fundamentalna reguła posiadania indy- widualnego gabinetu przez stomatologa od niedawna ustępuje tendencji zakłada- nia praktyk grupowych (centrów stoma- tologicznych i lekarsko-dentystycznych). Zupełnie najnowszą tendencją jest znów tworzenie sieci usługowej i modelu korpo- racyjnego. Kierunek ten obserwowany jest tak w Polsce, jak i całej Europie. DYSKUSJA Zmiany obserwowane w stomatologii mają charakter wielopłaszczyznowy. Jest dalece bardziej prawdopodobne, że nie mają one charakteru trywialnych, a wręcz przeciwnie, są fundamentalne. Za nadrzędną tegoprzyczynę należy podej- rzewać, iż gabinet stomatologa stał się Fot. Chroma Stock dr n.med. Agnieszka A. Pawlik lekarzdentysta