ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach kwiecień 2019 nr 258

Pro Medico • kwiecień 2019 26 uszkodzenia osiadł na plaży w 1942 r. Spoczywał tam spokojnie aż do 1963 r., kiedy to w wyniku wybuchu pobliskiego wulkanu Agung i wtórnego trzęsienia zie- mi zsunął się z korony rafy i osiadł na 30 m głębokości. Wrak jest imponujący, ma 120 m długo- ści, a kilkadziesiąt lat spędzonych pod powierzchnią spowodowało, że jest bajecznie porośnięty koralowcami i gąb- kami, które przez ten czas miały możli- wość urosnąć do naprawdę sporych roz- miarów. Nie brakuje tu też ryb – zacienio- ne miejsca zamieszkują ogromne strzę- piele, wśród których leniwie przepływają ławice lucjanów oraz batfish-ów, zaś nad wrakiem bez przerwy pływa duża grupa barakud. Liberty leży na głębokości rekreacyjnej (do 30 m), jednak z uwagi na spory sto- pień zniszczeń i ostre fragmenty blach oraz liczne zakamarki, w których można stracić orientację, nurkowanie tu, zwłasz- cza nocą, nie należy do łatwych. Zwiedzanie wraku dodatkowo utrudnia- ją silne prądy oraz fale, które szczególnie uprzykrzają wejście do wody lub wydo- stanie się po nurkowaniu na brzeg. Ale bajeczne widoki, które zastaniemy pod wodą, z całą pewnością zrekompensują wszelkie niedogodności, w tym przejazd w całym sprzęcie na miejsce przez dżun- glę na motorowerach – czysty surrealizm. MANTA POINT Dopływamy do tego niezwykłego miej- sca, zarzucając kotwicę przy skale z wycię- tą podstawą, efektem tysięcy lat niszczy- cielskiej działalności fal morskich. Po chwili jesteśmy w mętnej, ciepłej wodzie. Sprawdzam komputer – głębo- kość 20 metrów. Ciśnienie w butli – 200 atmosfer. Czekamy na stworzenia, które czają się za skałami. Nagle pojawia się wszechogar- niający mrok, jakby jakaś tajemnicza siła zgasiła kulę słońca. Nad nami pojawiają się monstrualne czarne latawce – manty. Manta , czyli diabeł morski, to stworzenie o niezwykłej sylwetce zdominowanej przez olbrzymie płaszczyzny płetw pier- siowych, ciągnących się poziomo na boki, od głowy, aż po nasadę biczowatego ogo- na. Płynąc, manta porusza nimi majesta- tycznie, co na żywo przypomina lot ptaka. Dzięki „skrzydłom” szerokość tej ryby sta- nowi podwojenie jej długości (rozpiętość do 7 m). Mimo tak nieopływowych kształtów potrafi rozwijać znaczną prędkość na dłu- gim dystansie. Opisano mantę, która trafiona harpunem holowała przez pięć godzin z szybkością motorówki łódź z sześcioosobową załogą. Zraniona lub tylko przestraszona, potrafi zamachnię- ciem skrzydlatej płetwy piersiowej zato- pić nawet sporą łódź. Nieme podwodne przedstawienie w postaci szybowania mant trwa i trwa. Próbuję podpłynąć bliżej i przeciąć kieru- nek płynięcia olbrzymiej ryby, ale w ostat- niej chwili odchyla się ona majestatycznie w bok. Chmura bąbli z wydychanego przeze mnie powietrza sprawia zwierzę- ciu niezwykłą przyjemność. To dla niej coś jak podwodne jacuzzi... Absolutnie surrealistyczna cisza panująca pod wodą dopełnia ten niezwykły spek- takl. Manometr pokazuje czerwone pole, więc niestety czas udać się z powrotem na powierzchnię do realnego świata. WYDAJE ODGŁOSY, SŁABO PŁYWA, NIE MA PŁETW, ALE... JEST RYBĄ A na koniec zostawiamy sobie absolutny balijski numer jeden. Coś, po co przyby- wają nurkowie z całego świata – słynny samogłów (Sunfish, Mola Mola). W okolicach Sanur znajduje się idealne miejsce, aby spróbować zobaczyć tę prze- dziwną, jedyną w swoim rodzaju rybę. Wypływamy bladym świtem, aby dotrzeć na drugą stronę cieśninywpobliżewysep- ki Nusa Penida, gdzie w przesmyku mamy największe szanse na niezwykłe podwod- ne spotkanie. Nurkowania nie są tutaj trudne, choć należy się przygotować na możliwość silnych prądów. Zanurzamy się trzykrotnie, za każdym razem spotyka- jąc dostojnie poruszające się samogłowy. Samogłów swym kształtem nie przypomi- na żadnej innej ryby. To wręcz niewiarygodne, że natura stwo- rzyła coś tak przedziwnego. Mimo, że może ważyć nawet dwie tony i mieć trzy metry długości, jest rybą o najmniejszym mózgu – wielkości czte- rogramowego orzeszka. Ciało ma owalny kształt, jest wysokie, bocznie spłaszczone, jednolicie ubarwione i sprawia wraże- nie odciętego z tyłu – przypomina samą głowę – stąd nazwa. Samogłów jest rybą, która nie ma właściwej płetwy ogonowej oraz płetw brzusznych. Ma grubą, twardą skórę pokrytą płytkami. Żyje samotnie, pływając po oceanie. Samica składa oko- ło 300 mln jajeczek – co stanowi rekord płodności w świecie ryb. Co ciekawe, ryba ta potrafi wydawać odgłosy... Pływa słabo, zwykle blisko powierzchni wody, często na boku. Żywi się meduzami. Spotkanie z nią stanowi cudowne zakoń- czenie naszej balijskiej podwodnej przy- gody. BALI TOWYSPA BAJKOWA Istny koktajl wspaniałości – przepięk- ne krajobrazy, tworzone przez łańcuchy wulkaniczne i dziewiczą dżunglę, z nie- wyobrażalną ilością świątyń, rzeźb oraz słynnymi tarasowymi polami ryżowymi. Wspomnijmy też o cudownym, ciepłym i krystalicznie czystym oceanie – na połu- dniu indyjskim, na północy ,, El mar Paci- fico” , które gwarantują niezapomniane nurkowania dla miłośników raf, wraków, makro- i mikroświata morskiego. A całość doprawmy, naprawdę bliskimi spotkaniami ze słoniami, papugami, oran- gutanami czy delfinami i powstanie coś zjawiskowego. Coś, co chcielibyśmy sma- kować bez końca, jak smak i aromat słyn- nej balijskiej kawy„kopi luwak”- nigdy nie mając dosyć. Chciałbym tu wrócić. Tekst: Artur Kościelny Zdjęcie: Irena Stangierska KOMISJA DS. EMERYTÓW I RENCISTÓW INFORMUJE Brenna Hotel Kotarz 17- 24 maja 2019 r., dedykowany lekarzom emerytom i renci- stom zaawansowanym wie- kiem. Zapisy do 18.04.2019 r. Zamki nad Renem 18-23 czerwca 2019 r., dedykowa- ny emerytom i rencistom aktywnym fizycznie, pro- gram wycieczki przewiduje zwiedzanie wielu zabyt- ków kultury i sztuki. Zapisy do 30.04.2019 r. Szlakiem polskiego renesansu: Lubelszczyzna i Białoruś, 31 sierpnia br. – 7 wrze- śnia 2019 r..Wyjazd krajoznawczo-wypoczynkowy. Zapisy do 30.05.2019 r. Szczegóły dotyczące ww. wyjazdów otrzymają Państwo pod numerem telefonu 32 604 42 61. Liczbamiejsc ograniczona. Prowadzimy zapisy na tegorocznewyjazdy integracyjne: Fot. Grażyna Ogrodowska Komunikat Zamek wMirze. Białoruś.