ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach kwiecień 2019 nr 258

7 Pro Medico • kwiecień 2019 bo myślimy” – w ciągu dwóch dni udało się zebrać kilkaset podpisów. Szczepie- niom ochronnym poświęcony został jeden z paneli dyskusyjnych, którego moderatorem był dr n. med. Paweł Grze- siowski . Dla ŚIL istotną część tego panelu stano- wiła emisja filmu „ Choroby zakaźne – oni pamiętają!” , który spotkał się z uznaniem widowni i panelistów. Zbigniew J. Król , podsekretarz stanu w MZ, specjalista w dziedzinie zdrowia publicznego, medy- cyny rodzinnej i pediatrii, opowiadał o swoich doświadczeniach związanych z ospą prawdziwą, której epidemia miała miejsce w 1963 r. we Wrocławiu. Przed- stawiając stanowisko resortu w sprawie szczepień, podkreślił: – Sukcesywnie zwiększamy budżet na szczepienia. Udowadniamy to wprowa- dzając szczepienia dla konkretnych grup, np. szczepienia na grypę dla osób star- szych. Chcemy zmodyfikować kalendarz szczepień, by nie dotyczyły one tylko dzieci, ale także osób dorosłych . Prof. Paweł Goryński zaznaczył, że dziś w Polsce 30 090 osób odmawia przyję- cia szczepień. Z tej grupy 70% osób robi to na skutek działań ruchów antyszcze- pionkowych, 15% z powodów religijno- światopoglądowych, a pozostałe 15% z innych przyczyn. Prof. Gorczyński zwró- cił jednocześnie uwagę, że 25% zgonów na świecie jest spowodowanych choro- bami zakaźnymi. Podczas spotkania poruszono kwe- stię szczepień ochronnych personelu medycznego. Nawiązał do niej dr hab. n. med. Ernest Kuchar , kierownik Kliniki Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycz- nego, podkreślając, że nie ma regulacji prawnych w tym zakresie, oprócz obo- wiązku szczepień pracowników ochrony zdrowia przeciwkoWZW typu B. Zdaniem docenta Kuchara, zarządzający szpita- lami nie powinni traktować szczepień jako dodatkowego bonusu dla swoich pracowników. Zaznaczył, że 15% per- sonelu medycznego na Mazowszu nie ma odporności przeciwko odrze. Warto przypomnieć, że w Polsce od początku 2019 r. do marca odnotowano aż 314 zachorowań na odrę. Główny Inspektor Sanitarny dr hab. n. med. Jarosław Pinkas podkreślił wagę eduko- wania społeczeństwa poprzez kampanie informacyjne. Zwrócił uwagę na niebaga- telne wsparcie, które GIS otrzymuje w tym zakresie od izb lekarskich i młodych lekarzy. Wspomniał dr. Dawida Ciemięgę , aktyw- negowmediach społecznościowychpedia- trę, walczącego z ruchem antyszczepionko- wym i studenta IV roku medycyny Barto- sza Kabalę – młodego naukowca, z pasją popularyzującegomedycynę naTwitterze. BEZPIECZNY SZPITAL, BEZPIECZNY PACJENT Pod takim hasłem zorganizowano panel dyskusyjny, którego inicjatorem był pre- zes Tadeusz Urban . Do dyskusji zapro- szeni zostali także, m.in. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej w Katowicach Stefan Kopocz i prezes Polskiego Towarzystwa Pielęgniarek Ane- stezjologicznych i Intensywnej Opieki Paweł Witt . Nadprogramowym, bo nie- spodziewanym gościem okazał się Bar- tłomiej Chmielowiec , Rzecznik Praw Pacjenta. Paneliści starali się odpowie- dzieć na kluczowe pytanie, czy wszyst- kie niepowodzenia w procesie leczenia to błąd medyczny? Dr Stefan Kopocz zwrócił uwagę, że media, a nawet prawni- cy, nie rozgraniczają pojęć takich, jak błąd medyczny, zdarzenie medyczne czy zda- rzenie niepożądane, obce są im dokładne definicje tych terminów, a już najczęściej stosowanym zabiegiem retorycznym jest to, że każde niepowodzenie medyczne utożsamiane jest z błędem medycznym. Dobra znajomość tych pojęć najpewniej przyczyniałaby się do skuteczniejszego i szybszego uzyskiwania przez pacjen- tów odszkodowań za faktyczne błędy medyczne, jak również umożliwiałaby dobrą komunikację – chociażby poprzez media – lekarzy z pacjentami. W kontekście bezpiecznego szpita- la i bezpiecznego pacjenta nie można zapomnieć o bezpiecznym personelu medycznym, ponieważ zdarzenia niepo- żądane występują również wśród tej gru- py. Aspekty prawne są najbardziej nega- tywnym, jak i spektakularnym (medial- nym) efektem wystąpienia zdarzeń nie- pożądanych. – W Polsce media to czwarta siła. Są kraje, w których nie wolno w mediach podawać informacji o tzw. błędach medycznych, zdarzeniach medycznych. Po co? Po to, by nie straszyć społeczeństwa – zauważa prezes Tadeusz Urban. – Jeśli nie zostają spełnione oczekiwania pacjenta, zaczyna się mówić w mediach o błędzie medycz- nym. Natomiast o błędzie medycznym można mówić wyłącznie wówczas, kiedy zostanie udowodniona wina, jeżeli nie ma winy, to nie ma błędu medycznego – dodaje prezes. Dr Urban zwrócił uwagę, że w definicji błędu medycznego jest taka pozycja, jak błąd organizacyjny, o którym w ogóle się nie mówi, ponieważ chętnie utożsamia się błąd medyczny z błędem lekarskim, a de facto błędów organizacyjnych jest coraz więcej – ich liczba jest wprost pro- porcjonalna do wpływów organizacyj- nych. – Przykładowo, mamy rozbudowaną biurokrację, pochłania ona czas, który powinniśmy poświęcić pacjentowi. Opacz- nie tworząc ustawę, która miała chronić pacjenta, zabrano temu pacjentowi naj- cenniejszą rzecz – czas personelu medycz- nego – stwierdza prezes ORL. Jak mówił Bartłomiej Chmielowiec, odbiurokratyzowanie pracy lekarzy jest jednym z zadań, nad którymi pracuje powołany wspólnie z NRL zespół, kwe- stia uwolnienia lekarza od biurokracji na rzecz pacjentów jest jedną z kluczo- wych. Rzecznik Praw Pacjenta podkreślił, że jeżeli będziemy mieli rejestr zdarzeń niepożądanych, a personel medyczny nie będzie obawiał się konsekwencji kar- nych i dyscyplinarnych, to tylko wówczas będziemy mogli rzetelnie te zdarzenia analizować i wdrażać proces naprawczy. Przy milionach udzielanych świadczeń zdrowotnych oczywiste jest, że te zdarze- nia występują i będą występowały, sama idea sankcji karnych wobec białego per- sonelu jest z góry krzywdząca, ponieważ działanie każdego lekarza czy personelu medycznego ma na celu niesienie pomo- cy pacjentowi, niejednokrotnie ratowa- nie jego życia, a nie działanie na jego szkodę. Alicja van der Coghen Anna Michalczyk Podczas Kongresu prezentowano film ŚIL o szczepieniach. W kadrze: prof. Stefania Karczewska. Fot. Alicja van der Coghen