ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach kwiecień 2020 nr 268

Pro Medico • kwiecień 2020 10 SPOJRZENIE W PRZYSZŁOŚĆ ORĘŻWWALCE Z EPIDEMIĄ Jak wskazują eksperci Polskiego Towarzy- stwa Medycyny Nuklearnej, najpilniejszym wyzwaniem dla polskiej polityki zdrowot- nej jest dziś skuteczna walka z epidemią chorób cywilizacyjnych, przede wszystkim schorzeń onkologicznych i układu sercowo- naczyniowego. – Rak i choroby serca to główne przyczyny zgonów Polaków. Istotnym wyzwaniem są także schorzenia neurologiczne i endo- krynologiczne. Aby móc skutecznie z nimi walczyć, potrzeba działań profilaktycznych, edukacyjnych, diagnostycznych, terapeutycz- nych i rehabilitacyjnych.Medycynanuklearna ma wiele do zaoferowania, zwłaszcza w kon- tekście precyzyjnej diagnostyki i celowanej, skutecznej terapii – mówi dr hab. med. Bog- danMałkowski , prezes Polskiego Towarzy- stwa Medycyny Nuklearnej. BADANIA: OBRAZ I FUNKCJA Eksperci podkreślają, że procedury takie jak PET i SPECT w wielu przypadkach są mniej inwazyjne, bardziej precyzyjne i wartościo- we, jeśli chodzi o uzyskiwane informacje diagnostyczne, od innych standardowo sto- sowanychmetod obrazowania. – Procedury medycyny nuklearnej w wie- lu przypadkach pozwalają wykryć zmiany chorobowe na najwcześniejszym etapie, kie- dy w innych procedurach diagnostycznych często nie byłyby jeszcze widoczne. Co wię- cej, dzięki nim możemy nie tylko stworzyć precyzyjny obraz danego narządu, ale także prześledzić jego funkcjonowanie. To pozwala szybciej postawić diagnozę i szybciej wdro- żyć skuteczne leczenie – mówi prof. Leszek Królicki , konsultant krajowy w dziedzinie medycyny nuklearnej. TERAPIA: PROSTODOCELU Rozwój medycyny nuklearnej w ostatnich latach przebiega pod hasłem teragnostyki, będącej połączeniem diagnostyki i terapii, wykorzystującej w badaniu i leczeniu ten sam rodzaj znacznika, połączony z różnymi izotopami promieniotwórczymi: diagno- stycznym i leczniczym. – Najpierwprecyzyjnielokalizujemy problem, by potem skierować rozwiązanie, o którym z dużym prawdopodobieństwem wiemy, że będzie skuteczne, dokładnie w jego źró- dło. Na co dzień ideę teragnostyczną realizu- jemy na przykład w leczeniu raka prostaty. Radioznacznik podany pacjentowi podczas badania wskazuje nam na ogniska choro- by. Kiedy już dokładnie je zidentyfikujemy, wdrażamy terapię – przy wykorzystaniu tego samego znacznika, którego użyliśmy w badaniu, tylko w odpowiednio zmienio- nej dawce. Wiemy, że taka terapia dotrze dokładnie do zmian chorobowych – wyja- śnia dr hab. med. Jolanta Kunikowska , prezes elekt Europejskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej i członek PTMN. WAŻNA EDUKACJA Choć procedury medycyny nuklearnej są bezpieczne, precyzyjne i skuteczne, wciąż rodzą wśród pacjentów wątpliwości związane z wykorzystywanymw nich pro- mieniowaniem. – Naszym celem jest uświadamianie opinii publicznej, że badania i leczenie nuklear- ne są w pełni bezpieczne, a często także bardziej komfortowe dla pacjenta od alter- natywnych procedur medycznych. Dawki promieniowania, które wykorzystujemy, są niskie i tak bezpieczne, że procedury medycyny nuklearnej wykonuje się nawet u najmłodszych dzieci. Dzięki procedurom nuklearnym możemy zlokalizować naj- mniejsze zmiany i znacznie szybciej wdrożyć leczenie. Dzięki temu proces diagnostycz- no-terapeutyczny przebiega sprawniej, szanse pacjentów na powrót do zdrowia rosną, a system ochrony zdrowia funkcjo- nuje efektywniej, czyli oszczędniej. To ważne z perspektywy płatnika publicznego – mówi dr hab. med. Bogdan Małkowski. Polskie Towarzystwo Medycyny Nuklear- nej stawia także na edukację środowiska lekarskiego. – Klinicyści, którzy jako lekarze sami mają dobre doświadczenia z procedurami medy- cyny nuklearnej, będą chętniej kierować na nie swoich pacjentów. Istotne, by i lekarz, i pacjent, wiedzieli o korzyściach z wykona- nia danej procedury: dokładniejszym obra- zie, większej ilości informacji klinicznych, a co za tym idzie – większej szansie na pew- ną i szybciej postawioną diagnozę oraz skuteczniejszą terapię – mówi dr hab. med. Jolanta Kunikowska. WYCENA I DOSTĘP PROCEDUR Jako jedno z najważniejszych wyzwań w dziedzinie medycyny nuklearnej eks- perci wskazują konieczność pilnej aktuali- zacji wycen procedur. – Obowiązująca dziś wycena była ustala- na, gdy w polskich ośrodkach dominowały aparaty SPECT, czyli podstawowe gam- makamery. Obecnie standardem są apa- raty oparte na SPECT/CT. Niestety, w ślad za postępem technologicznym nie poszła aktualizacja wycen procedur. To rodzi pro- blemy z ich dostępnością. Mimo że dysponu- jemy nowoczesnym sprzętem, ze względów administracyjno-kosztowych pacjenci muszą czekaćnabadaniawkolejkach.Musimypilnie to zmienić –mówi prof. Leszek Królicki. Według danych konsultanta krajowe- go, obecnie w Polsce wykonuje się około 380 tys. badań medycyny nuklearnej rocz- nie. Według szacunków Polskiego Towarzy- stwa Medycyny Nuklearnej, realne zapo- trzebowanie populacyjne wynosi 780-800 tysięcy, czyli 2,5 razy więcej. Marta Sułkowska Medycyna nuklearna dla każdego Polskie Towarzystwo Medycyny Nuklearnej zdefiniowało najważniejsze wyzwania i priorytety w dziedzinie diagnostyki i terapii izotopowej w Polsce. Wśród celów na rok 2020 wskazano konieczność pilnej aktualizacji wycen i wskazań oraz po- prawę dostępności do procedur medycyny nuklearnej i działania edukacyjne kie- rowane do opinii publicznej, środowiska lekarskiego.