ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach kwiecień 2020 nr 268

9 Pro Medico • kwiecień 2020 Dla wielu z nich nie jest to łatwa decyzja, bowiem przyjmują, że ich rolą jest leczyć. Niejednokrotnie jednak zdarza się, że mają kontakt z tzw. trudnym pacjentem, albo w relacji lekarz – pacjent brakuje podstawowego czynnika – zaufania. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty w przepisie art. 38 przewiduje możliwość odstąpienia przez lekarza od leczenia pacjen- ta. Lekarz, chcąc odstąpić od leczenia, musi spełnić kilka warunków. Ich dopełnienie gwarantuje, że nie będzie można skutecznie czynić zarzutu, że lekarz zrezygnował z dalszego leczenia pacjenta. Po pierwsze, lekarz może skorzystać z przysługującego mu prawa, o ile pacjent nie znajduje się w stanie zagrożenia życia lub zdrowia. Wystąpienie takiej sytuacji uniemożliwia lekarzowi odstąpienie od leczenia. Ponadto, lekarz musi uprzedzić pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego bądź opiekuna (np. rodzica małoletniego pacjenta) o odstąpieniu. Ustawa określając tę przesłankę wskazuje, że informa- cjaoodstąpieniupowinnanastąpićdostateczniewcześnie, jednocze- śnie nie definiując wskazanego terminu. Pojęcie„dostatecznie wcze- snego” uprzedzenia będzie oceniane indywidualnie, w konkretnym przypadku. Co więcej, lekarz musi również wskazać realne możliwości uzyskania świadczenia zdrowotnego u innego lekarza albo w innym podmio- cie leczniczym. Wydaje się, że realizując tę przesłankę, odstępujący od leczenia lekarz powinien podać dane kontaktowe innych leka- rzy prowadzących praktyki lub adresy przychodni, poradni, gdzie pacjent znajdzie opiekęmedyczną. Wprzypadku lekarza, który pracuje na podstawie stosunku pracy lub w ramach służby, konieczne jest, aby, odstępując od leczenia pacjen- ta, miał poważne powody do podjęcia takiej decyzji, a równocześnie uzyskał na to zgodę przełożonego. W praktyce to przełożony ocenia, czy zaistniały powody i czy są one na tyle poważne, by uzasadniać decyzję lekarza o rezygnacji z lecze- nia pacjenta. Ważne jest, by zgoda przełożonego była udzielona, zanim lekarz odstąpi i poinformuje o tym fakcie pacjenta. Odstępując od leczenia, wymagane jest również uzasadnienie i odnotowanie tego w dokumentacji medycznej. Zaznaczyć należy, że czyniąc wpis wdokumentacji medycznej, należy odnotować przy- czynę, która skłoniła lekarza do podjętej decyzji. Jeszcze w sprawie artykułu Agnieszki A. Pawlik o tym, czy lekarz ma prawo do wybierania sobie pacjentów. Gdy lekarz odstępuje od leczenia Coraz częściej w rozmowach z lekarzami pojawia się pytanie o możliwość rezy- gnacji z leczenia konkretnego pacjenta. Stawiane jest ono przy okazji niełatwych sytuacji, z którymi lekarze muszą się zmierzyć w swojej codziennej praktyce. Najczęstszympowodem rezygnacji z dalszego leczenia pacjenta jest jego agresywne zachowanie względem lekarza, kwestionowanie kompetencji i wiedzy lekarza, stałe i uporczywe nierealizowanie zale- ceń lekarskich, a także brak zaufania w relacji lekarz – pacjent. Niejednokrotniezdarzasię,żepodjętaprzezlekarzadecyzjajestwyni- kiemwielu poszczególnych sytuacji i wydarzeń, z którymi zetknął się w kontakcie z pacjentem. Warto podkreślić, że ilekroć lekarz spotyka się z zachowaniem pacjenta albo jego przedstawiciela ustawowe- go (np. rodzica dziecka), które budzi jego wątpliwości lub sprzeciw, powinien uczynić o tymwzmiankę wdokumentacji medycznej. Wten sposób, wprzypadkupowtarzających się sytuacji, będziemógł się na nie powołać. Jednocześnie zaznaczyć należy, że odstąpienie od leczenia pacjenta jest indywidualną decyzją lekarza, a nie pod- miotu leczniczego, w którym ten lekarz wykonuje zawód. Tym samym, prawo do odstąpienia od leczenia jest prawem lekarza. KatarzynaRóżycka radcaprawny Zespół RadcówPrawnychŚIL Fot. Chroma Stock