ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach kwiecień 2021 nr 278

Pro Medico • kwiecień 2021 22 dr n. med. Ryszard Szozda biegłysądowy Odma opłucnowa po zabiegu akupunktury Z PAMIĘTNIKA BIEGŁEGO SĄDOWEGO Pewnego razu jeden z sądów zlecił mi wydanie opinii dotyczącej tego, czy odma opłucnowa może być powikłaniem zabiegu akupunktury i czy mamy do czynienia z powikłaniem, czy z błędemmedycznym. Była bowiem sobie lekarka, która zajmowa- ła się wykonywaniem zabiegów akupunk- tury w małej miejscowości – nazwijmy ją X. Pewnego razu zgłosiła się do niej pacjentka z licznymi problemami – a to z objawami nerwicowymi, bólami różnych odcinków kręgosłupa, astmą oskrzelową (wyrówna- ną) oraz wieloma innymi dolegliwościami – poza tym była szczupłej budowy ciała. Pani doktor podjęła się leczenia. W trakcie pierwszego spotkania zebrała wywiad (opisując go w dokumentacji), zbadała pacjentkę i następnie ponakłuwa- ła ją igłami – praktycznie od stóp do głów włącznie z plecami. Zabieg trwał około godziny, a bezpośrednio po nim leczona podała wystąpienie bólu w prawej połowie klatki piersiowej oraz uczucie duszności. Została więc zbadana i wobec zgłaszanych objawów bólowych otrzymała zastrzyk z „lekiem homeopatycznym” (niestety nazwyniepoznałem),poktórymdolegliwo- ści zmniejszyły się. Otrzymała także receptę na leki (także homeopatyczne) i pozwolenie na udanie się do domu (w innej miejscowo- ści – określmy jąY). Pacjentka kierowała samochodem, a towa- rzyszyła jej matka nieposiadająca prawa jazdy. Tym niemniej sprawa nie dawała spokoju lekarce – zadzwoniła do swojej podopiecznej, która znajdowała się akurat w samochodzie w połowie drogi do domu. Ta opisała nasilające się dolegliwości bólo- we, coraz większe odczucie duszności. Lekarka, po przemyśleniu, podała jej adres najbliższego czynnego gabinetu rtg zloka- lizowanego gdzieś „po drodze” (w miejsco- wości nazwijmy ją B), gdziemogła wykonać zdjęcie klatki piersiowej (co zostało uzgod- nione). Zostało ono wykonane i pacjentka kontynuowała jazdę samochodem. W międzyczasie lekarce doniesiono, że na kliszy widoczna jest prawostronna odma opłucnowa – skontaktowała się więc ponownie z kontynuującą jazdę samocho- dem, wskazując na konieczność udania się do najbliższego szpitala, w którym znaj- dował się oddział chirurgiczny (w mieście nazwijmy go Z) – co ta niezwłocznie uczy- niła z uwagi na pogarszające się samopo- czucie. Tam potwierdzono istnienie odmy opłucnowej i przyjęto na oddział chirur- giczny celem leczenia, informując przyjmo- waną, że „przebito jej płuco”. Leczenie było „typowe”, a po wyjściu ze szpitala nastąpiła kontynuacja zabiegów akupunktury. Jednocześnie pani doktor – aby zapobiec skargom na jej postępowanie„wynagrodzi- ła krzywdę”, wypłacając – z własnej podob- no inicjatywy – swojej„klientce”kwotę 6000 złotych. To utwierdziło ją w tym, że skoro lekarka wypłaciła jej z powodu krzywdy taką kwotę, to w postępowaniu sądowym może uzyskać wyższe odszkodowanie. No i doszło do procesu... Opiniowałem w tej sprawie. Po pierwsze, w polskim piśmiennictwie nie stwierdza się jednoznacznie, że odma opłucnowa może być powikłaniem akupunktury przy nakłu- waniu klatki piersiowej, aczkolwiek wskazu- je się, że jedną z przyczynnaruszenia ciągło- ści powłok klatki piersiowej np. ugodzenie ostrym przedmiotem. Z kolei z piśmiennic- twa zagranicznego wynika, że opisywano takie przypadki i opisują je stosunkowo liczne prace (w tym pisane przez autorów z Chin). Tak więc należy przyjąć, że jest to uznane powikłanie zabiegu, a za błąd należy przyjąć sytuację, gdy lekarz lub inna osoba wykonująca zabieg nie podejrzewa możliwości takiego powikłania, a więc nie zareaguje stosownie do sytuacji. W tym przypadku, jak widać, lekarka podejrzewała, pomyślała i wdrożyła sto- sowne postępowanie – aczkolwiek nie rozumiałem, dlaczego postanowiła cokol- wiek „wynagradzać”. Podobne wątpliwości wysnuwał także sąd. Co z tego wynika? Po pierwsze należy zawsze pamiętać o możliwości zaistnienia takiego powikłania przy leczeniu akupunk- turą, a po drugie myśleć o możliwych skut- kach własnego postępowania w każdym aspekcie. Fot. Chroma Stock