ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach kwiecien 2024 nr 308

Pro Medico kwiecień 2024 12 PRAWO MEDYCZNE Zmiany w prawie, o których lekarz wiedzieć powinien Katarzyna Różycka radcaprawny ZespółRadcówPrawnychŚIL W ostatnim okresie opublikowano niżej wskazane akty prawne, wprowadzające zmiany dotyczące następujących obszarów: WARUNKOWE PWZ DLA LEKARZY I LEKARZY DENTYSTÓW Z UKRAINY 22 lutego 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związ- ku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podat- ku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 232). Ustawa wydłużyła o kolejne 3 miesiące, tj. do 24 czerwca 2024 r., możliwość przyznawania warunkowego prawa wykonywania zawodu dla lekarzy i lekarzy dentystów z Ukrainy. ŚRODKI ODURZAJĄCE Od 1 marca 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 lutego 2024 r. w sprawie szczegółowych warunków i try- bu postępowania ze środkami odurzającymi, substancjami psy- chotropowymi i prekursorami kategorii 1, ich mieszaninami lub odpadami oraz produktami leczniczymi, zepsutymi, sfałszowany- mi lub którym upłynął termin ważności, zawierającymi w swoim składzie środki odurzające, substancje psychotropowe lub prekur- sory kategorii 1 (Dz. U. z 2024 r. poz. 239). Rozporządzenie określa zasady postępowania we wskazanych wyżej sytuacjach, tj. zepsu- cia, sfałszowania lub upływu terminu ważności ww. leków. DOKUMENTACJA MEDYCZNA 12 marca 2024 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 lutego 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz spo- sobu jej przetwarzania (Dz. U. z 2024 r. poz. 252). Rozporządze- niem określono dane, które zawiera: karta segregacji medycznej prowadzona w szpitalnym oddziale ratunkowym, wykaz chorych oddziału oraz dokumentacja prowadzona przez zespół ratownic- twa medycznego. pujące i zrozumiałe dla niego informacje o innych sposobach leczenia, możliwych powikłaniach i następstwach. Ważna jest też wiedza na temat uciążliwości same- go leczenia (np. jego długości, skali bólu, zmian w wyglądzie, możliwości kontaktu z najbliższymi, ograniczeniami żywienio- wymi, również higienicznymi). I właśnie tutaj warto zastanowić się nad upowszechnieniem i prawnym osadze- niem zawodu etyka klinicznego, który staje się pośrednikiem pomiędzy lekarzem, czy w przyszłości także sztuczną inteligencją, a pacjentem. Oczywiście wiele szpitali w Polsce (również ten, w którym pracuję) zatrudnia psychologów (czy pedagogów w oddziałach dziecięcych), ale ich rola w odniesieniu do relacji chory – lekarz, nie jest określona. Wyraźnie widać miejsce dla kogoś, kto będzie niejako katalizatorem obaw i nie- pokojów chorego a wiedzą i pragmaty- zmem lekarza. A nawiązując do osobistych doświadczeń lekarza, będącego w nieod- ległej przeszłości także pacjentem, zdaję sobie doskonale sprawę, jak ważne są takie rozmowy, aby wyprzeć zwątpienie i nabrać ufności w odniesieniu do ostatecznych decyzji. Zastanowić się tutaj jednak wypa- da, czy lekarz starając się nawet najbardziej obiektywnie pokonać to zwątpienie i nieuf- ność chorego, podświadomie nie wypiera tych uczuć uznając, że tylko jego (lekarza) racje są właściwe i zasadne? Czy przypad- kiem rutyna (nie mylić z doświadczeniem) nie sprawia, że lekarz nie staje się osobą, która ma zawsze rację – jest nieomylny? (a może to duma). Przecież wykonując swój zawód uważa, że musi posiadać wiedzę imperatywną i to bez względu na odczu- cia chorego? Jakiż to wspaniały przykład dialektyki erystycznej, o której tak szeroko pisał Arthur Schopenhauer. Bo przecież lekarz obiektywnie może mieć rację, rów- nocześnie jednak w oczach pacjenta jej nie posiadać. Z drugiej zaś strony pacjent w marności swojej wiedzy i osądu walczy nie o prawdę obiektywną odnośnie swo- jej choroby i możliwości jej wyleczenia, ale za własne o niej przekonania, które trudno jest wyperswadować. I tu rodzi się kolej- ne, jakże ważne pytanie – czy chory może chcieć co chce? Sztuczna inteligencja też nie ułatwi odpo- wiedzi na to pytanie, a przeciwnie, może stanowić nawet zagrożenie dla podjęcia przez chorego świadomej, w pełni zrozu- miałej dla niego zgody na proponowane leczenie. Dlatego podjęcie dyskusji nad powołaniemw Polsce do życia zawodu ety- ka klinicznego wydaje się na wskroś zasad- ne i potrzebne. Wiele szpitali w Polsce zatrudnia psychologów (czy pedagogów w oddzia- łach dziecięcych), ale ich rola w odniesieniu do relacji chory – lekarz, nie jest określona.Wyraźnie widać miejsce dla kogoś, kto będzie niejako kata- lizatorem obaw i niepokojów chorego a wiedzą i pragmatyzmem lekarza.