ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach kwiecien 2024 nr 308

Pro Medico kwiecień 2024 17 Z TEKI RZECZNIKA Komu zaświadczenie lekarskie Lekarze posiadają uprawnienia do wydawania różnego rodzaju orzeczeń o stanie zdrowia: skie- rowań, recept, zaświadczeń, opinii, zwolnień itp. Zasady wydawania tych orzeczeń uregulowano w art. 42 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty i art. 40 i 41 KEL. Pacjenci coraz częściej traktują lekarza jak urzędnika, który ma ułatwić im załatwienie spraw administracyjnych. Zdarzały się przypadki, że pacjenci domagali się wydania zaświadczenia zawierającego wszystkie rozpoznania i wyniki badań, ponieważ ma to ułatwić uzyskanie dofinansowania zakupu pralki lub basenu ogrodowego. Lekarze z reguły odmawiają wydania takich „życzeniowych” zaświadczeń, co skutkuje napisaniem skargi na lekarza. Zaświadczenia w dużej mierze dotyczą stanu zdrowia, więc pod- stawowym aktem prawnym z tym związanym jest art. 42 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty: „lekarz orzeka o stanie zdrowia określonej osoby po uprzednim, osobistym jej zbada- niu...”. Większość lekarzy przestrzega tego uregu- lowania prawnego. Ich ogromne zdziwie- nie budzi prośba OROZ o ustosunkowanie się do zarzutu nieprawidłowo wydanego zaświadczenia. Wynika ona ze skargi prze- słanej do rzecznika, w której skarżący wyraża swoje niezadowolenie z treści otrzymanego od lekarza dokumentu. Pośród wielu skarg, jakie wpływają do biura rzecznika odpowie- dzialności zawodowej są takie, które bez- względnie wymagają wyjaśnienia z powodu wagi zawartych w nich zarzutów oraz spora liczba o mniejszym znaczeniu merytorycz- nym. Należą do nich skargi na lekarzy, np. że spóź- nił się do poradni, odmówił wizyty domo- wej, nie skierował na badania, których pacjent sobie życzył. Liczne skargi dotyczą sfery życia prywatnego lekarzy. Autorami tych skarg są zarówno pacjenci, sąsiedzi, jak i koledzy lekarze, którzy próbują tą drogą załatwić swoje sprawy (z reguły prywatne). Spora liczba skarg na lekarzy dotyczy odmowy wydania lub wydania zaświadcze- nia niezgodnego z oczekiwaniem pacjen- ta. Co do zasady zaświadczenie lekarskie to dokument, który opisuje stan zdrowia pacjenta i zgodnie z przywołanym prze- pisem ustawy i art. 42 KEL, wydawany jest na podstawie aktualnego badania lub odpo- wiedniej dokumentacji. Każde zaświadczenie musi pozwalać na identyfikację wydającego go lekarza, a treść powinna być zgodna z wiedzą i sumieniem leka- rza i nie może być formułowana pod presją lub w oczekiwaniu oso- bistych korzyści (art. 41 KEL). Tyle przepisy. A praktyka? Pacjenci coraz częściej traktują lekarza jak urzędnika, który ma uła- twić im załatwienie spraw administracyjnych. Zdarzały się przypadki, że pacjenci domagali się wydania zaświad- czenia zawierającego wszystkie rozpozna- nia i wyniki badań, ponieważ ma to ułatwić uzyskanie dofinansowania zakupu pralki lub basenu ogrodowego albo uzyskania miejsca parkingowego na osiedlu. Lekarze z reguły odmawiają wydania takich „życze- niowych” zaświadczeń, co skutkuje napisa- niem skargi na lekarza. Lekarz nie powinien odmawiać wydania zaświadczenia dotyczącego tylko informacji o leczeniu (z datą od kiedywdanej poradni). Takie zaświadczenie spełnia wymogi doku- mentu w odróżnieniu od orzeczenia, które oficjalnie potwierdza rozpoznanie, przebieg leczenia, rokowanie i ewentualne ograni- czenia. Wydając pacjentowi zaświadczenie lub orzeczenie lekarz traci kontrolę nad tym dokumentem i nie wie do czego pacjent je wykorzysta. Lekarze pediatrzy i psychiatrzy są najbar- dziej narażeni na skargi tego typu. Rodzice będący w konflikcie, w trakcie rozwodu i walki oopiekę naddzieckiemwykorzystują w tymceluwszelkie zaświadczenia lub pod- ważają zaświadczenia strony przeciwnej. Zdarzyło się, że lekarz psychiatra wydał na prośbę małżonka pacjentki zaświadcze- nie o jej wizycie. Zawarł w nim informację, że żona wnioskującego o zaświadczenie była jego pacjentką, nie ustalono rozpozna- nia i wskazana jest obserwacja szpitalna. Na tej podstawie mąż pacjentki wystąpił o ubezwłasnowolnienie żony. Sąd uznał, że zaświadczenie nie tylko narusza tajemnicę lekarską, ale również wydane zostało osobie nieuprawnionej. Bardzo rozsądnie, moim zdaniem, zachował się jeden z lekarzy, który wydał zaświadczenie o treści:„nie wystawię zaświadczenia„z powodu braku podstaw do jego wystawienia”– podobno skuteczne. Stefan Kopocz OkręgowyRzecznik OdpowiedzialnościZawodowej