ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach lipiec/sierpień 2020 nr 271

Pro Medico • lipiec – sierpień 2020 20 MEDYCYNA PRACY W uzasadnieniu projektu wskazano, że „lekarze medycyny pracy” są przygotowani do samodzielnej oceny podstawowych parametrów objętych badaniami lekarzy specjalistów (okulistów, laryngologów, neurologów czy innych), co wynika ze zmienionego kilka lat temu programu specjalizacji w zakresiemedycyny pracy. Oczywiście lekarze, którzy uzyskali specjalizację i uprawnienia do badań, także taką wiedzę posiadają, ale wynika ona bardziej z ich doświadczenia zawodowego, niż uzyskanych podczas specjalizacji kwalifikacji.Takwięc zrezygnowano z obligatoryjnych konsultacji spe- cjalistycznych na rzecz wykonania stosownych badań przez lekarzy orzekających. Jednocześnie nic nie stoi na przeszkodzie, aby lekarze wykonujący badania profilaktyczne nadal – ale w ściśle określonych przypadkach – kierowali na specjalistyczne badania konsultacyjne w zależności od wskazań. Proponowane działania mają za zadanie spełnienie kilku celów. Celem podstawowym (wymienionym w rekomendacji nowych roz- wiązań) wydaje się możliwość obniżenia kosztów badań profilaktycz- nych (poprzez zmniejszenie ilości płatnych konsultacji). Dodatkowo wziętopoduwagę czas pracy, jaki pracownikpoświęcanaprzeprowa- dzenie badań specjalistycznych – także opłacany przez pracodawcę. Kolejnym problemem jest – nieuwzględniony w uzasadnieniu – brak specjalistów w mniejszych miejscowościach. To, wobec konieczności wydłużenia czasu poświęconego na znalezienie odpowiedniego spe- cjalisty, stanowiło o zwiększeniu kosztu takich konsultacji. Wskazano, że niniejszy przepis będzie miał korzystny wpływ na dzia- łalnośćmikroprzedsiębiorcóworazmałych i średnich przedsiębiorstw wwyżej wymienionym zakresie, czyli lekarzy praktykujących prywat- nie oraz niewielkich kadrowo niepublicznych zakładów opieki zdro- wotnej i ich „klientów”. Specjalnie używam tego określenia, bowiem to przeważnie są ludzie zdrowi, którzymuszą spełnić obowiązek nało- żony przez nich na podstawie stosownych przepisówprawa. Załącznik do zmiany rozporządzenia zawiera „wskazówki metodycz- ne w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowni- ków”. Stanowią one tabelę składającą się z czterech kolumn: liczby porządkowej, wskazującej czynnik niebezpieczny, szkodliwy lub uciążliwy; zakres badań profilaktycznych oraz częstotliwość badań lekarskich.Wśród czynnikówwymieniono: czynniki fizyczne, pył prze- mysłowy, czynniki chemiczne, czynniki biologiczneoraz inne czynniki. W„słowniku” umieszczono cztery: 1) to określenie, że badania lekar- skie to badania wykonane przez lekarza uprawnionego 2) rtg klatki piersiowej pełnowymiarowe z zastrzeżeniem, że u narażonych na pyły zwłókniające oceny dokonuje sięwoparciu oMiędzynarodową Klasy- fikację Pylic (nie pisząc jednak niczego na temat dostępności owych wzorców oraz przeszkolenia radiologów w zakresie ich stosowania) 3) spirometria obejmująca FVC lub VC, FEV1 i FEV1% VC (pomijając FEV1FVC), a zapominając, iż badanie powinno zawierać zapis gra- ficzny badania (celem określenia prawidłowości jego wykonania) 4) „zakres badań dodatkowych i konsultacji specjalistycznych” ozna- cza ich obligatoryjnewykonanie po potwierdzeniu istotnegowpływu czynnika szkodliwego lub uciążliwego z zastrzeżeniem, że nigdzie nie napisano o obligatoryjnej konsultacji specjalistycznej. Owe „niedociągnięcia” nie są zapewne istotne, ale świadczą o niedo- pracowaniu tego projektu (liczę na to, że legislatorzy uzupełnią owe „przeoczenia”). Samewskazówki metodyczne zawierają niedomówie- nia czy przeoczenia, których omawianie nie jest potrzebne w artyku- le nieprzeznaczonym docelowo jedynie dla lekarzy wykonujących badania profilaktyczne. Reasumując: treść projektu rozporządzenia wskazuje, że idziemy w dobrym kierunku. Nie tylko dlatego, że dojdzie do oszczędności finansowych, ale przede wszystkim dlatego, że zaoszczędzony zosta- nie czasmających poddać się badaniom, a także pozwoli wykorzystać wiedzę lekarzymedycyny pracy. Na podstawiemojegowieloletniego doświadczenia obawiam się jed- nak, że ten słuszny kierunek rozwoju medycyny pracy, realizowany zbyt szybko i powierzchownie oraz bez szerokich konsultacji środo- wiskowych, może także spowodować pogorszenie jakości badań. dr n.med. Ryszard Szozda przewodniczący Oddziału ŚląskiegoPTMP Kierunek dobry, ale może być jak zwykle... Czeka nas rewolucja wmedycynie pracy W przestrzeni medialnej funkcjonuje zapis nowego projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniają- cego w sposób istotny rozporządzenie dotyczące przeprowadzania badań lekarskich pracowników wyda- wanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. Choć proces legislacyjny już się rozpoczął, nie brakuje w nim niedomówień, a nawet istotnych przeoczeń. Fot. Chroma Stock