ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach lipiec/sierpień 2020 nr 271

Pro Medico • lipiec – sierpień 2020 26 W sierpniu 1920 roku nadal trwała wojna polsko-bolszewicka. 17 sierpnia 1920 roku do Katowic napłynęły plotki, że sowieci zajęli Warszawę. Niemcy zaczęli domagać się opuszczenia mia- sta przez wojska francuskie podległe Komisji Międzysojusz- niczej Rządzącej i Plebiscytowej w Opolu. Po południu doszło do zbrojnych zamieszek w centrum Katowic. Zdemolowano oddział Polskiego Komitetu Plebiscytowego, redakcje polskich gazet, polskie sklepy i restauracje.Wtrakcie tych zajść wbestial- ski sposób został zamordowany spieszący na pomoc poszkodo- wanympolski lekarz dr Andrzej Mielęcki. Pochodził zwielkopolskiej rodziny ziemiańskiej. Studiowałmedycynę wBerlinie i Monachium, a dyplomdoktora naukmedycznych uzyskał w 1893 w Lipsku. Jako lekarz pracował w Saksonii, potem na tere- nie Zagłębia Dąbrowskiego w zaborze rosyjskim. W 1899 r. osiadł wKatowicach, gdzie przez 21 lat utrzymywał się z prywatnej praktyki lekarza chorób kobiecych. Nie bez przyczyny Niemcy nazywali go„wielkimpolskimagitatorem”. Brał aktywny udział w życiu oświatowym i gospodarczym Katowic. W 1900 roku został członkiem zarządu Towarzystwa dla Szerzenia Elementarzy Polskich na Górnym Śląsku, a osiem lat później został współzałożycielem (potem przewodniczącym) Towarzystwa Lekarzy Polaków na GórnymŚląsku, broniącego interesów lekarzy polskich. Jako przedstawiciel ludności polskiej, wchodził w skład Centralnego Komitetu Pomocy dla Dzieci w Katowicach. Komitet ten przy wspar- ciu amerykańskich organizacji charytatywnych organizował pomoc dla dzieci po zakończeniu I powstania śląskiego. Działalność społecz- na Mielęckiego wzbudziła szacunek nawet u Niemców, którzy jako pierwszemu Polakowi nadali mu tytuł„radcy sanitarnego”. W1918 roku, gdy kończyła się I wojna światowa i rozpadała się Rzesza Niemiecka, w Poznaniu powstał Polski SejmDzielnicowy, do którego delegatem był dr Mielęcki. W tym samym czasie należał do Powia- towej Rady Ludowej w Katowicach. Związany z Polską Organizacją Wojskową Górnego Śląska, prowadził w konspiracji kurs sanitarny w ramach przygotowań do I powstania. Brał także udział w sprowa- dzaniu broni dla powstańców z Polski. W 1919 roku został wybrany radnym do Rady Miasta Katowice (przewodniczący frakcji polskiej). W 1920 roku został członkiem Polskiego Komitetu Plebiscytowego w Katowicach. Feralnego 17 sierpnia dr Mielęcki wraz z żoną Anną (działaczkąTowa- rzystwa Polek w Katowicach) i córką Ireną Temlerową był w swoim mieszkaniu na ul. Warszawskiej, kiedy od nagłych i niespodziewa- nych strzałów około 20 osób zostało rannych. Według świadków, 100 lat temu zamordowano dr. Andrzeja Mielęckiego Śmierć słynnego doktora przyspieszyła wybuch powstania 17 sierpnia 2020 r. Ośrodek Dokumentacji Historycznej ŚIL i Instytut Myśli Polskiej im. Wojciecha Korfantego planują zorganizować uroczyste obchody 100. rocznicy śmierci dr. A. Mielęckiego. Program przewiduje sesję w Sali Sejmu Śląskiego w Katowicach (godz. 10.00) oraz złożenie kwiatów pod obeliskiem na ul. Warszawskiej (godz. 12.00). Szczegóły uroczystości będą dostępne na stronie interneto- wej Śląskiej Izby Lekarskiej. Klub Lekarza Seniora Katowice-Ligota przy Śląskiej Izbie Lekarskiej w Katowicach wznawia swoją działalność! Najbliższe spotkanie odbędzie się w Restauracji Stajer po 15 sierpnia br. Zainteresowane osoby proszone są o kontakt po 16 lipca z dr Weroniką Siwiec, tel. 601822835 w godzinach 18.00-20.00. Wówczas zostanie podana dokładna data i godzina spotkania. Klub Lekarza Seniora będzie działał Doktor w białym fartuchu, ze słuchawkami na szyi podszedł do ran- nych Niemców i zaczął ich opatrywać. Rozszalały tłum zaatakował Doktora, ktoś wezwał ambulans... Poważnie ranny Mielęcki do szpi- tala nigdy nie dojechał. Na ul. Szkolnej ambulans został zatrzymany, rannego dr. Mielęckiego skatowano, a zmasakrowane ciało wrzuco- no do pobliskiej Rawy. Pogrzeb (wielka manifestacja patriotyczna!) Andrzeja Mielęckie- go odbył się 25 sierpnia 1920 r. w Sosnowcu. Zwłoki przewieziono i pochowano w rodzinnymgrobowcu na cmentarzu w Złotnikach. Zamieszki w Katowicach i męczeńska śmierć Doktora doprowadziły do wybuchu z 19 na 20 sierpnia drugiego, zwycięskiego powstania śląskiego. KatarzynaB. Fulbiszewska Post scriptum. Dla uczczenia pamięci doktora Andrzeja Mielęckiego jeszcze w 1920 r. utworzono fundację jego imienia. Z zebranych pieniędzy nadesła- nych z całej Polski otwarto Sierociniec imienia dr. Andrzeja Mielęckiego wKatowicach. W 2005 roku uchwałą OZL nadano Domowi Lekarza, siedzibie Śląskiej Izby Lekarskiej, imię dr. AndrzejaMielęckiego. Wtymsamymroku odsło- nięty został portret Doktora, autorstwa Zbigniewa Blukacza. Jego imię noszą po dziś dzień szpitale w Katowicach i Chorzowie oraz ulice śląskich miast. Dzięki staraniu organizacji i instytucji społecznych, w tym ŚIL i Zarządu Oddziału Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, wmiejscu Jego śmierci stoi pamiątkowy obelisk. Na dziedzińcu Szpitala Klinicznego przy ul. Francuskiej upamiętniono postać Doktora popier- siemna granitowymcokole. Nekrolog zamieszczony w „Nowinach Codziennych” nr. 184, Opole, 26 sierpnia 1920 r.