ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach lipiec/sierpień 2021 nr 281

15 Pro Medico • lipiec/sierpień 2021 Dr hab. Katarzyna Popiołek dziekan WydziałuPsychologii UniwersytetuSWPSwKatowicach Zielonooki potwór Nie bez powodu, niedawno zmarły, prof. Franciszek Kokot w swoim gabinecie umieścił tabliczkę z napisem nawołującym swych uczniów do tego, aby nauczyli się godnie znosić sukcesy swoich adwersarzy. Profesor uważał bowiem, że zazdrość w medycynie to jedna z wad medyków, która nieraz blokowała nie tylko rozwój karier lekarskich, ale i postępy w nauce. Pytany o ten napis profesor Kokot odpowiadał, że po prostu niektórym brakuje w organizmie enzymów, żeby tę zazdrość rozłożyć. W tekście „Zielony potwór” Katarzyny Popiołek – dziekana Wydziału Psychologii Uniwer- sytetu SWPS w Katowicach, wracamy do tego tematu. O zazdrości kochanków napisano wiele tomów. Rzadziej poruszanym tematem jest zazdrość o sukcesy i osiągnięcia, lokująca się w miejscu pracy i niszcząca wzajemne rela- cje, radość działania. W sytuacji ostrej kon- kurencji trudno przychodzi nam cieszyć się nagrodą kolegi. W pierwszym odruchu czu- jemy przykre ukłucie – dlaczego nie ja? Czy to, co robię, nie jest warte takiego samego uznania? Czy jestemw czymś gorszy? Dojrzały człowiek potrafi przejść nad tym do porządku dziennego, nie żyje w poczu- ciu krzywdy i – co ważniejsze – nie ma pre- tensji do zwycięzcy, że ten wygrał. Warun- kiem jednak jest tu ugruntowane poczucie własnejwartości i brakuzależnieniaodocen zewnętrznych. Jeśli uważam, że tylko tyle jestem warty, na ile wycenią mnie ludzie, to traktuję siebie jak towar, którymoże kosz- tować różnie, w zależności od tego, gdzie i przez kogo jest sprzedawany i jak dalece jest w danej chwili modny. Erich Fromm nazywa to orientacją merkantylną, która staje się powodem stałych lęków i napięć. Nerwowo i nieumiejętnie porównujemy się z innymi, nie biorąc np. pod uwagę, że oso- ba, której cośwychodzi, wykonała jakąś pra- cę, której nam się wykonać nie chciało, albo wpadła na pomysł, na który my nie wpadli- śmy i teraz jej pomysłowość i pracowitość jest w sposób słuszny doceniana. No, ale jeśli sukces kogoś z bliskiego otocze- nia boli, to stosujemy pewne techniki, które mogą nam pozwolić przetrwać ten stan. Popierwszebędziemy unikać gratulowania, mniej lub bardziej ostentacyjnie. Po drugie zastosujemy tak zwane przemilczanie. Udajemy, że nie było sukcesu i w firmie nie odbywa się żadne świętowanie, a gdy ktoś Któż nie poznał gorzkie- go smaku zazdrości? Luis Aragon twierdził, że„ci, którzy nie czują zazdrości, nie czują nic”. Szekspir nazywa ją zielonookim potworem, jadem, który zatruwa życie temu, kto mu uległ. Zazdrośnika zaś porównuje do nieszczę- śliwego bogacza, który nieustannie drży, że zubo- żeje. Fot. Chroma Stock