ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach lipiec/sierpień 2021 nr 281

17 Pro Medico • lipiec/sierpień 2021 dr n. med. Ryszard Szozda kierownikOśrodka OpiniowaniaSądowo-Lekar- skiego iOrzecznictwaNIL COVID-19. Jak się „starać” o stwierdzenie choroby zawodowej? Choroba zawodowa to schorzenie, które powstało w wyniku działania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy lub takie, do którego powstania doszło w związku ze sposobem wykonywania pracy. Obecnie obowiązujący wykaz chorób zawodowych funkcjonuje od roku 2009 (a w roku 2014 doczekał się tekstu jednolitego). Punkt 26 wykazu chorób zawodowych zawiera„choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ichnastępstwa”, a infekcja COVID-19wpełni mieści sięwramach tegopunktuwykazu. Mówi o tymRozporządzenie Rady Ministrówz 30.06.2009 r. wsprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2009, nr 105, poz. 869) oraz obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z roku 2013 (Dz. U. 2013, poz. 1367). Problemdokumentowania (w tymskie- rowania, karty narażenia itp.) omawia Rozporządzenie Min. Zdrowia z roku 2002 (Dz. U. 2002, nr 132, poz. 1121), które doczekało się tekstu jednolitego w obwieszczeniu Ministra Zdrowia w roku 2013 (Dz. U. 2013, poz. 1379). Trwają obecnie prace nad„skróceniem”treści doku- mentów związanych ze skierowaniem na stosowne badania celem rozpoznania choroby zawodowej. W związku z tym nie ma jakiegokolwiek znaczenia fakt „uznania” infekcji COVID-19 przez Ministerstwo Zdrowia za chorobę zawodo- wą medyków czy próby wyodrębnienia – jako „osobnej” choroby – zmian zapalnych wpłucach wwyniku infekcji COVID-19. Jak zatem pracownik ochrony zdrowia powinien dochodzić stwierdzenia u niego infekcji COVID-19, jako choroby zawo- dowej? Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej (w tym przypadku COVID-19) dokonać może pracodawca lub lekarz „podmiotu właści- wego do rozpoznania choroby zawodowej” albo pracownik lub były pracownik za pośrednictwem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami lub za pośrednictwem Pań- stwowej Inspekcji Sanitarnej (czyli Sanepidu) lub Państwowej Inspek- cji Pracy. Jeżeli do Poradni Chorób Zawodowych kieruje lekarz – zgłasza on fakt podejrzenia choroby zawodowej do Państwowej Inspekcji Sani- tarnej oraz do Państwowej Inspekcji Pracy. O rozpoznaniu choroby zawodowej orzekaćmogąwcharakterze jed- nostki orzeczniczej I stopnia: Poradnia Chorób Zawodowych WOMP (lub klinika albo oddział – o ile istnieje), Poradnia Chorób Zakaźnych WOMP (o ile istnieje) lub przychodnia albo oddział chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego. Właściwość jednostki orzeczniczej I stop- nia ustala się w zależności od adresu miejsca pracy (w przypadku byłego pracownika –miejsca zamieszkania). Pracownik, który nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim wydanym w placówce I stopnia, może wystąpić w ciągu 14 dni z wnioskiem o ponowne badanie w jednostce orzeczniczej II stopnia, jaką jest Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. Odpowiednia jednostka orzecznicza kieruje kartę rozpoznania cho- roby zawodowej lub kartę o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który wydaje stosowną decyzję o stwierdzeniu lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Od treści decyzji wciągu 14 dni można się odwołać (pracownik lub pracodawca) doWojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, którego decyzja jest ostateczna. Tym niemniej, na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, awprzypadkuniekorzystnegowyroku –możliwość skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (za pośrednictwem adwo- kata lub radcy prawnego). Dlaczegowarto starać się o stwierdzenie choroby zawodowej? 1) PRZEBYCIE INFEKCJI COVID-19 może spowodować uszczerbek na zdrowiu, z tym, że ów uszczerbek zależy od następstw, a nie wyni- ka z samego faktu przebycia infekcji (nawet wpostaci ciężkiej, wyma- gającej np. leczenia respiratorem) –może wynosić od 0 do 100%. 2) PRZEBYCIE INFEKCJI COVID-19 może spowodować takie ograni- czenie sprawności organizmu, które spowoduje w stopniu choćby znacznym niezdolność do pracy wykonywanej według kwalifikacji (czyli spełni przesłanki art. 12 ust. 3 i 1wodniesieniudo art. 13 ustawy o emeryturach i rentach) lub całkowitą niezdolność do pracy (art. 12 ust. 2 i 1). 3) PRZEBYCIE INFEKCJI I ZGON SPOWODOWANY INFEKCJĄ pozwolą na przyznanie jednorazowego odszkodowania rodzinie zmarłego oraz przyznania renty rodzinnej osobom uprawnionym. W przypad- ku zgonu uszczerbek wynosi 100%, a renta rodzinna jest liczona jak renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy – 1 osoba ma prawo do 75% należnej renty, 2 osoby – do 85%, a 3 i więcej do 95%, przy czym wysokość renty rodzinnej dzieli się przez ilość osób, którym się należy. Osoby uprawnione są wymienione – wraz z warunkami – w ustawie o emeryturach i rentach. 4) Można wystąpić o uznanie stopnia niepełnosprawności – na razie, do czasu zmiany przepisów w tym zakresie, Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności może uznać z tytułu następstw infekcji brak niepełnosprawności, stopień lekki, umiarkowany lub znaczny, a w przypadku uznania stopnia niepełnosprawności umiarkowane- go lub znacznegouzyskuje sięprawodododatkowego10-dniowego urlopu, awprzypadkuuznania znacznego stopnia – prawodo świad- czenia z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji.