ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach listopad 2018 nr 254

25 Pro Medico • listopad 2018 SPORT Organizatorami zawodów są od samego początku ich istnienia Iza i Maciej Jachy- miakowie . Igrzyska są największą ogól- nopolską imprezą sportową, obejmującą większość dyscyplin uprawianych przez naszą grupę zawodową. Zawody odby- wały się w Centralnym Ośrodku Sportu w Zakopanem (który jest też Ośrodkiem Przygotowań Olimpijskich) w Nowym Targu, Czerwiennym, Frydmanie oraz w Tatrzańskiej Łomnicy. Na zawody przy- jeżdżają całe rodziny lekarskie. Szczegól- nie cieszy udział dzieci, które od najmłod- szych lat są zachęcane do aktywnego trybu życia. Priorytetem Igrzysk Lekarskich jest udział w zmaganiach sportowych bez względu na uzyskiwane wyniki. Takie przesłanie XVI Letnie Igrzyska Lekarskie w Zakopanem, 5-9 września 2018 r. Reprezentanci naszej Izby stanowili jeden z najsilniejszych zespołów zawarte jest też w Hymnie Igrzysk (tu liczy się udział nasz...) Każdy dzień zawodówbył zakończony spo- tkaniem w dużym namiocie przy stadionie COS i wręczeniem medali. Podczas cere- monii zakończenia wiceprezes ŚIL (i NIL) Jacek Kozakiewicz dekorował medali- stów i dokonał oficjalnego zamknięcia Igrzysk. Miałem zaszczyt (wraz z dr. Bro- nisławem Orawcem z Chicago) zostać również zaproszonym do uroczystości wręczania medali najlepszym lekarzom- sportowcom ( jako Sportowiec Roku 2017 NIL – przyp. redakcji ) co było niezapomnia- nymprzeżyciem, równie wzruszającym, jak chwile otrzymywania medalu. Reprezentanci naszej Izby stanowili jeden z najsilniejszych zespołów. OTO NASZEWYNIKI: Piłka nożna, drużyna „Medyk Zabrze” , w składzie: Konrad Korniluk, Maciej Pozow- ski, Michał Ochałek, Artur Bielak, Konrad Samborski, Piotr Paul, Szczepan Matoga, Grzegorz Kwolek, Grzegorz Wojda, Mateusz Dłutowski, Mateusz Tajstra, Maciej Wiewió- ra, Marian Wolniewicz, Piotr Muzyk – miej- sce III Piłka nożna seniorzy Zabrze/Częstocho- wa – miejsce IV Koszykówka, ŚLĄSK – kapitan Maciej Bol- kowski – zakończyła udział w eliminacjach Koszykówka: drużyna SILESIA, kapitan Szymon Czech – zajęła IVmiejsce . Siatkówka drużyna SILESIA – miejsce III. Siatkówka plażowa: Wojciech Luboń, Jakub Michalski – miejsce I NAJDROŻSZA KAWA ŚWIATA NA BALI Łaskun Muzanga, zwierzę z Indonezji, jako wytrawny smakosz zjada tylko naj- lepsze owoce, które po wstępnym nad- trawieniu w żołądku są wydalane i – zbie- rane, po czym po umyciu są poddawane takiej samej obróbce palenia. Ta kawa o nazwie „Kopi Luvak” należy do najdroż- szych na świecie, osiągając cenę do 750 euro za kilogram. Na Bali można zobaczyć fermy Łaskunów, gdyż nikt już nie zbiera nasion, wyszukując te zwierzęta w lesie. Próbowaliśmy – i smak nas nie zachwycił. Po zebraniu całych owoców należy pod- dać je obróbce, która najpierw polega na moczeniu i usuwaniu części miękkiej w bębnach mechanicznych. Z każdego owocu uzyskujemy dwa ziarna, w kolo- rze białym, otoczone jeszcze jedną prze- zroczystą błoną, którą usuwa się mecha- nicznie lub enzymatycznie. Następnie ziarna trafiają do wstępnego suszenia w bębnach z perforowanej blachy, skąd wysypuje się je na wybetonowane tarasy, gdzie robotnicy ręcznie, szerokimi szufla- mi przewracają ziarno, by dobrze wyschło. Stąd bliska już droga do małej czarnej. Jutowe worki służą do przechowywania białych ziarenek, które przed spożyciem trzeba wypalić, a od tego, w jakiej tem- peraturze i jak długo się to robi, zależą właściwości tego napoju. Zapach palonej kawy jest równie atrakcyjny, jak zapach świeżego naparu. Ceny 250-gramowych torebek z tych butikowych plantacji z reguły są nieprzy- zwoicie wysokie, a smak odbiega od tego, do którego przywykliśmy. KAREN BLIXEN NIE UDAŁA SIĘ UPRAWA ARABIKI Gatunki kawy, arabika lub robusta, są zależne od wysokości, na jakiej rosną. Oba lubią klimat subtropikalny, lecz ara- bika lepiej rośnie na wysokości 1600 do 2000 m n.p.m. Stąd próby, nie do koń- ca udane, uprawy arabiki w Kenii na ran- czu Karen Blixen, choć ten gatunek jest bardziej odporny na niską temperaturę. Robusta rośnie najlepiej do 10 st. szeroko- ści północnej i południowej na nizinach i jest bardziej odporna na szkodniki. W czasie naszych podróży często natra- fialiśmy na plantacje kawy, czasem nawet malutkie, służące tylko mieszkańcom lokalnych wiosek na własne potrzeby. Niewątpliwie kawa zawojowała cały świat, a wielkie i małe plantacje, których jest na świecie około 25 milionów! dostarcza- ją surowca używki stosowanej wszędzie jako środek pobudzający. Pamiętajmy jednak, że filiżanka małej czarnej to efekt długiej pracy i lata starań o uprawy... tekst i zdjęcie: Maciej Jarolim • Według różnych źródeł kawa może zawierać nawet tysiąc biolo- gicznie aktywnych składników. • Z punktu widzenia naszego zdrowia najistotniejszymi składnika- mi kawy wydają się być: kofeina, kwas chlorogenowy i diterpeny. • Aktywne biologicznie składniki: kafestol i kaweol, należące do związków znanych jako diterpeny (są rozpuszczalne w tłusz- czach i obecne w oleju ziaren kawy), wykazują spory potencjał antyoksydacyjny i przeciwnowotworowy. • Kofeina (badania: Uniwersytet Floryda) może hamować odkłada- nie się złogów amyloidowych w mózgu. • 500 mg kofeiny dziennie to dla większości dawka zupełnie bezpieczna (w filiżance kofeina może występować w dawce od 50-380 mg). • Kwasy chlorogenowe, zaliczane do polifenoli, wykazują też (m.in. przez swoją aktywność antyoksydacyjną i zapewne inne, niepo- znane dotąd mechanizmy) działanie w profilaktyce przeciwnowo- tworowej. (Cyt. na podst. artykułu dr. n. med. Marka Jurgowiaka z Katedry Biochemicznej CM UMK, opub. w Primum nr 10 (327) 2018, str. 10) Fot. Freepik