ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach listopad 2020 nr 274

Pro Medico • listopad 2020 24 Potrzebne (od zaraz) dziecko medycyny WZORZEC IDEALNEGO LEKARZA Z SÈVRES NIE ISTNIEJE! Joanna Andrzejewska radca prawny ŚIL O barwnych początkachmedycyny sądo- wej czyta się w napięciu, jaki towarzyszy niemalże lekturze kryminałów. Nieko- chana, bo„nieszlachetna”niegdyś profe- sja, stała się dziś – nie bójmy się tego sło- wa – podporąwymiaru sprawiedliwości. Jak wiadomo, wszystkie dowody pozyski- wane – czy to przez prokuraturę, czy sądy – mają taki sam walor, niemniej, w praktyce to opinia biegłego, będąca oceną niezależ- nego eksperta, jest decydująca dla wyroku- jącego organu. I dlatego pracownicy katedr medycyny sądowej, czy też po prostu biegli powoływa- ni ad hoc, są dla wymiaru sprawiedliwości na wagę złota, bo też jest ich jak na lekar- stwo, a ciągnące się latami procesy to często konsekwencja długiego (czasemkilkuletnie- go) oczekiwania na opinię biegłego lekarza. Z wyżej wskazanych powodów, wszystkich lekarzy, będących stroną postępowania kar- nego czy cywilnego, chcę uczulić na pewne kwestie związane z opinią biegłego. Są dwa bezsprzecznie najważniejsze kryteria decy- dujące o prawidłowo sporządzonej opinii – nazwijmy je przedmiotowe i podmiotowe. Pierwsze sprowadza się do absolutnej konieczności uwzględnienia przy spo- rządzaniu opinii tych okoliczności, które występowały w czasie zdarzenia, będą- cego przedmiotem opinii, a nie w chwili jej sporządzania. Kluczowe jest więc, aby biegły niejako „teleportował się” w prze- szłość i zbadał w pierwszej kolejności, jakie w chwili zdarzenia obowiązywały procedu- ry, standardy postępowania, przepisy, roz- porządzenia. Nie można bowiem oceniać działania lekarza przez pryzmat aktualnej (czyli na dzień sporządzania opinii) wiedzy medycznej i aktualnie powszechnie sto- sowanych metod diagnostyczno-terapeu- tycznych, podczas gdy w chwili zdarzenia mogły być one dopiero marzeniem lub też na etapie eksperymentalnego wdraża- nia wskutek ich niedawnego ogłoszenia na kongresie naukowym. Co więcej, opinia musi być sporządzona ex ante, czyli z zachowaniem stanu wie- dzy i świadomości opiniowanego lekarza wchwili zdarzenia, a nie ex post. Biegłymusi niejako udawać przed samym sobą, że nie zna ostatecznego rozpoznania, że nie sąmu znane fakty, których opiniowany lekarz nie mógł znać w newralgicznym momencie działania lub zaniechania. To bardzo trudne zadanie, jednak determinujące prawidłową ocenę działań podsądnego. Biegły ponadto musi pamiętać, że wzorzec idealnego lekarza z Sèvres nie istnieje! Każ- dą bowiem sprawę należy rozpatrzyć indy- widualnie, zaniechanie rezydenta z niedo- posażonego prowincjonalnego szpitala nie może być ocenione równie surowo, co dzia- łanie doświadczonego pracownika kliniki. I wreszcie, co najważniejsze, opinię powi- nien sporządzić praktyk, niekoniecznie spektakularnie utytułowany. Praktyka to setki zabiegów czy badań, wykonywa- nych osobiście i – co istotne – aktualnie. Zdarzały się opinie na temat prawidłowości przeprowadzonego zabiegu wydawane przez profesorów, którzy od ponad 15 lat, z racji nabycia uprawnień emerytalnych, nie przekroczyli progu zabiegówki. Nic dziw- nego, że aktualność wniosków takiej opinii bywa wątpliwa... Jednak powyższych nieprawidłowo- ści sędzia prawnik może nie wychwy- cić, bo, co oczywiste, dotyczą niuansów medycznych i czasem tylko dobry specja- lista w danej dziedzinie zauważy niespój- ność czy błąd w opinii. Dlatego to Państwo muszą wykazać się czujnością podczas lek- tury opinii, którą zawsze można kwestiono- wać i wnosić o jej uzupełnienie lub sporzą- dzenie ponownie przez innego biegłego. Z dużym zainteresowaniem przeczytałem informacje zawarte w artykule Pana Prof. Eugeniusza Kucharza, którego darzę ogrom- nym szacunkiem. Wspomniany w artykule chemoterapeutyk to Salvarsan – był stosowany w leczeniu kiły, którego wynalazcą był Paul Ehrlich urodzony 14 marca 1854 w Strehlen (Strzelin) na Śląsku, lekarz i wybitny naukowiec, który jest twórcą (ojcem) współczesnej che- mioterapii. W1908 r. za pracę w dziedzinie immunologii otrzymał, jako pierw- szy Ślązak, nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Jest ponadto honorowym obywatelem miasta Strzelin i Frankfur- tu nadMenem. Jego podobizna widniała na banknocie 200 marek przed wprowadzeniem euro. Z wyrazami szacunku dr Janusz Kut LIST DO REDAKCJI O leczeniu kiły Klub Lekarza Seniora w Bytomiu zaprasza na spotkanie, któ- re odbędzie się 17 listopada (wtorek) 2020 r. o godzinie 17.00 w restauracji Klimat, ul. Antoniego Józefczaka 10 w Bytomiu. Zapisy przyjmuje dr JaninaBić-Szudak , tel. 667 731 910 (wyłączniewgodzi- nach 18.00-20.00). Klub Lekarza Seniora w Katowicach zaprasza na spotkanie, które odbędzie się 16 listopada (poniedziałek) 2020 r. o godzinie 14.00 w restauracji Stajer, ul. Panewnicka 90, 40-761 Katowice. Zapisy przyj- muje dr Weronika Siwiec, tel. 601 822 835. W przypadku utrzymywania się dużej liczby zakażeń, powyższe spo- tkaniamogą zostać odwołane. Informujemy, że ze względu na krytyczną sytuację epidemiczną wkrajuorazwprowadzenieobostrzeń i stref czerwonych,wyjazd integracyjny do Krakowa zaplanowany na 30 listopada br. zosta- je odwołany. Uwaga Seniorzy!