ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach listopad 2021 nr 284

15 Pro Medico • listopad 2021 Z TEKI RZECZNIKA Uprzejmie donoszę na doktora „Zwracam się do Izby Lekarskiej o napiętnowanie zachowania lekarza i wydanie zakazu wykonywania zawodu przez mojego sąsiada (tutaj pada imię i nazwisko), który regularnie zajmuje moje miejsce parkin- gowe przed blokiem, a ostatnio uszkodził mi samochód.” Nie może znaleźć się w sferze zainteresowania Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej naganne zachowanie lekarza w stosunku do innego lekarza, jeżeli nie dotyczy wykonywania zawodu, a jedynie jest relacją prywatną lub biznesową. Stefan Kopocz OkręgowyRzecznik OdpowiedzialnościZawodowej Inna skarga na lekarza, która trafiła do OROZ, dotyczyła tego, że jest w konflikcie z małżonką, a z ichmieszkania dochodzą stale krzyki. Oczywiście, autorzy tych skarg odwołują się do Kodeksu Etyki Lekar- skiej, a niektórzy sięgają nawet do przyrzeczenia lekarskiego. Wydawałoby się to dość zabawne, gdyby nie było prawdziwe, a, co zadziwiające, dość częste, szczególnie w ostatnim czasie. Ponie- waż skargi są kierowane do OROZ, rodzi się pytanie, jak daleko może sięgać odpowiedzialność zawodowa skutkująca działaniem Rzeczni- ka. Czymże jest w takim razie odpowiedzialność zawodowa? Otóż są todziałania lekarza, którewiążą sięznaruszeniemzasadety- ki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu lekarza (inaczej zwane także: deliktem zawodowym).Oprócz odpo- wiedzialności zawodowej, lekarz może ponieść odpowiedzialność karną, cywilną i administracyjną. Postępowania w tych zakresach różnią się i są od siebie niezależne. Sprawami, które naruszają przepisy wyko- nywania zawodu i KEL, zajmuje się Rzecz- nik Odpowiedzialności Zawodowej. Wyni- ka z tego, że rozpatruje on tylko postępo- wanie lekarza związane z wykonywaniem zawodu.Ustawodawcaw żadnej mierze nie ingeruje w życie pozazawodowe lekarzy i nie jest ono przedmiotem zainteresowa- nia ustawodawcy. Ustawa o zawodzie lekarza i lekarza den- tysty nie przewiduje żadnych ograniczeń, co do łączenia wykonywania tego zawodu z innymi zajęciami, ani co do funkcjonowa- nia w życiu publicznym czy prywatnym. Wszystkie przepisy zawarte w ustawie i w Kodeksie Etyki Lekarskiej związane są bądź z działaniami medycznymi, bądź ze stosunkiem do pacjenta lub innych przedstawicieli zawodu lekarskiego. Odpowiedzialność zawodową musi zatem wypełniać warunek relacji lekarz – pacjent lub zawodowe relacje pomiędzy lekarzami. Niemoże znaleźć sięw sferze zainteresowania Rzecznika Odpowie- dzialności Zawodowej naganne zachowanie lekarza w stosunku do innego lekarza, jeżeli nie dotyczy wykonywania zawodu, a jedy- nie jest relacją prywatną lub biznesową. Piszę to, ponieważ zdarzają się skargi lekarzy na lekarzy, wynika- jące z konfliktu spowodowanego relacjami rodzinnymi lub bizne- sowymi. Często zawarte porozumienia lekarzy, umowy gospodar- cze czy biznesowe, ulegają z różnych powodów przekształceniu. W sytuacji, gdy jedna ze stron jest nie zadowolona, oskarża drugą o naruszenie przepisów KEL i pisze skargę do rzecznika. Przepis, do którego się odwołują, to art. 1 pkt 3„naruszeniem god- ności zawodu lekarza jest każde postępowanie lekarza, które pod- waża zaufanie do zawodu”. Odrębnym problemem, jaki pojawił się w czasie pandemii, jest zarzut zamykania ust lekarzom, ponieważ nie mogą oni mieć odmiennego zdania na temat sposobów zwalczania epi- demii od oficjalnej linii rządowej. W listopadzie 2020 r. ukazał się „List otwarty polskich lekarzy, naukowców i pracowników służby zdrowia do polskich władz oraz mediów”. Czytamy w nim m.in. „Po początkowej panice dotyczącej COVID-19, fakty obiektyw- ne pokazują teraz zupełnie inny obraz – nie ma już medycznego i naukowego uzasadnienia dla kontynuacji stosowa- nych obostrzeń”. W tej sprawie Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wszczyna postępowania wyjaśniające w stosunku do medyków, co do których istnieje podejrzenie, że przekazują infor- macje niezgodne z aktualnym stanem wiedzy medycznej. Autorzy listu żalili się, że lekarze są wzy- wani do złożenia wyjaśnień w ramach postępowania, którego przedmiotem jest podejrzenie publikowania i rozpo- wszechniania przez nich treści niezgod- nych z aktualną wiedzą medyczną, a także promowaniem postawy antyzdrowotnej. W przypadku lekarza może to stanowić przewinienie zawodowe, określone w art. 53 ustawy o izbach lekarskich. Pojawia się zatem pytanie o to, gdzie jest wolność słowa u lekarzy i ile wiedzy oraz informacji mogą przekazywać opinii publicznej? Wszystko zależy od tego, czy lekarz przekazuje informacje zgodne z wiedzą medyczną. Nie chodzi o to, że on nie może krytykować działań kolegóww ogóle. Nie powinno się przekazywać publicznie informacji niesprawdzonych i niemających uzasadnienia w bada- niach naukowych. Tylko tyle i aż tyle.