ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach listopad 2021 nr 284

Pro Medico • listopad 2021 8 Lekarza kształtują i określają: wiedza, umiejętności zawodowe, kompetencje społeczne i wyznawane wartości. Te ostatnie dodają znaczenia zawartemu w tytułowym pytaniu słowu „dziś”. Bycie lekarzem to nie tylko sprawności i uprawnienia zawodowe, ale pewien styl życia, który ustawicznie się kształtuje i do którego nigdy nie przestaje się dorastać. Spotykane jeszcze dzisiaj przekonanie chirurga, że anestezjolog swoimi konsul- tacjami utrudnia mu pracę, jest wyjątko- wo nieprofesjonalne. Na pytanie, jak tego wszystkiego nauczyć, odpowiadam: wła- snym przykładem. Oczekiwałbym tutaj także większej aktywności izb lekarskich. Zadaniem nauczyciela jest pomoc swo- jemu podopiecznemu w uświadomieniu, że prawdziwy wpływ na nas wszystkich ma coś, co można nazwać zapatrzeniem w ideały, które nie są abstrakcyjne, ale uosobione. Nie wszystkie w jednym nauczycielu, ale w pewien sposób roz- siane wśród wielu osób, które na swojej drodze spotykamy. Zdarza się, że jest to wpływ nadmierny, z którego trze- ba się w pewnym momencie wyzwolić. O tym, jakimi stajemy się lekarzami, decy- duje całe nasze wychowanie i życiowe doświadczenie oraz wiedza, którą zdoby- wamy przez całe życie. Postscriptum Jeszcze kilka słów o wspomnianych na wstępie okolicznościach. Pierwszą z nich jest sytuacja na granicy z Białorusią (piszę te słowa 4 października). Dla nie- których są to „brudne gierki Łukaszenki”. Lekarz poważnie traktujący swoje powo- łanie widzi tam wymagających pomocy chorych i umierających ludzi, a sposób rozwiązywania problemu przez władze kraju, którego jest obywatelem, oraz wła- sna bezsilność, są dla niego źródłem wiel- kiego wstydu i poważnej frustracji. Drugim wydarzeniem jest zapowiedź ministra zdrowia o planowanym kształ- ceniu lekarzy w szkołach zawodowych. Nie wiem, na czym oparte jest przeko- nanie o możliwości powodzenia takiego przedsięwzięcia. Zwracam uwagę, że o ile można zostać bardzo nawet wysokim urzędnikiem państwowym bez rzetelne- go wykształcenia akademickiego oraz merytorycznych i moralnych kompetencji, to nie można w taki sposób zostać leka- rzem. Nawet na podstawie zaświadczenia z podpisem ministra lub jego przedstawi- ciela. Lekarza kształtują i określają: wiedza, umiejętności zawodowe, kompetencje społeczne i wyznawane wartości. Te ostat- nie dodają znaczenia zawartemu w tytuło- wym pytaniu słowu „dziś”. Bycie lekarzem to nie tylko sprawności i uprawnienia zawodowe, ale pewien styl życia, który ustawicznie się kształtuje i do którego nigdy nie przestaje się dorastać. Wymaga to stałego wysiłku intelektualnego i kształ- towania charakteru, w którym inni mogą nam pomóc – głównie własnym przykła- dem. Ważna jest przy tym świadomość ograniczoności własnych kompetencji imożliwościmedycyny. Dlatego, odpowia- dając na pytanie „jak dziś uczyć lekarzy?”, należy podkreślić, że nie jest to tylko ucze- nie zawodu, ale uczenie się (ten zaimek zwrotny jest tu bardzo ważny) czegoś, czego nie waham się nazwać stałym dora- staniem do pełnego człowieczeństwa, rozumianego jako sokratejska zgodność myśli, słów i czynów oraz przestrzeganie wartości uznanych za najważniejsze. Nie znaczy to, oczywiście, że do takiego czło- wieczeństwa nie trzeba dążyć, wykonując każdy inny zawód, nawet będąc polity- kiem. O ile jednak dla wielu zawodów jest to kryterium fakultatywne (choć zawsze pożądane), dla lekarza jest to warunek sine qua non. Przyznaję ze skruchą, że na prawdziwość przedstawionych tez nie mam żadnych dowodów w postaci badań z randomiza- cją i podwójnie ślepą próbą. Są to twier- dzenia a priori, do których jestem jednak przekonany i bardzo przywiązany. Fot. Chroma Stock