ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach listopad 2022 nr 294

9 Pro Medico • listopad 2022 Za comiesięczną wpłatę na rzecz samorządu nie otrzymujemy paragonu z wyszczególnionymi usłu- gami czy towarami, które zakupujemy dla siebie. Budżet okręgowej izby lekarskiej jest jawny, transpa- rentny i uwzględnia potrzeby wszystkich członków naszej społeczności. Nasza samorządowa pomoc jest dla wielu koleżanek i kolegów wręcz bezcen- na. Płacąc składkę, powinniśmy pomyśleć o tym, że oczekiwania lekarzy znajdujących się w trudnym położeniu nie są abstrakcyjne. to jeszcze musimy płacić”. Od tego czasu ostracyzm części lekarzy wobec izb lekar- skich utrzymuje się na tym samym pozio- mie, a wynika to z niezrozumienia istoty samorządności. Otóż samorząd lekarski, sprawując pieczę nad rzetelnym wykonywaniem zawodu i dla ochrony interesu publicznego, sta- nowi instytucję powołaną w celu wyko- nywania funkcji administracji państwo- wej. Oznacza to, że izby lekarskie są prze- dłużeniem powinności demokratycz- nego państwa i przez swoją działalność mają służyć społeczeństwu, gdyż zawód lekarza jest zawodem zaufania publicz- nego. Natomiast negocjowanie warun- ków płacy i pracy, obrona i reprezento- wanie interesów zawodowych, ochrona praw pracowniczych, socjalnych, reali- zacji postulatów ekonomicznych, należy do kompetencji związków zawodowych. Samorząd lekarski działa w interesie publicznym. Organizowanie akcji pro- testacyjnych i strajków przez izbę lekar- ską jest niedopuszczalne ze względów etycznych, bo mogą ucierpieć poten- cjalni pacjenci. Zadania i kompetencje samorządu i związku zawodowego nie są tożsame, lecz odrębne pod względem ustrojowym i funkcjonalnym. Inaczej mówiąc, to, co powinien robić urzędnik niebędący lekarzem, wykonuje izba lekarska: przyznaje prawo wyko- nywania zawodu, organizuje kształce- nie podyplomowe, szkolenia, imprezy rodzinne, kulturalne, środowiskowe, pro- wadzi rejestrację i kontroluje standard praktyk lekarskich, nadzoruje odpowie- dzialność zawodową. Gdyby nie działal- ność lekarzy w samorządzie pro publico bono, to zadania te musiałby spełniać inny podmiot administracji tj. władzy publicznej, czyli urzędnik zza biurka. Poniżej przykłady. 1. Zawód lekarza, podobnie jak 360 innych profesji, jest zawodem regulowa- nym, czyli można go wykonywać po speł- nieniu określonych warunków. O ile lekarz z prawem jazdy może zatrudnić się w przedsiębiorstwie transportowym, to kierowca nie może wykonywać zawo- du lekarza. Pilnuje tego izba lekarska. 2. Na każdym meczu, na którym poja- wia się czerwona kartka, sędzia sądu powszechnego na podstawie art. 157 kodeksu karnego mówiący o rozstroju zdrowia poniżej 7 dni, może orzec karę pozbawienia wolności do lat 2. Na szczę- ście na boisku jest sędzia piłkarski. Ana- logia z odpowiedzialnością zawodową lekarzy jest szokująca. Gdyby oddać wszystkie skargi pacjentów sędziom sądów powszechnych, to każdy przypa- dek niewyleczenia nieuleczalnej choroby oznaczałby więzienie dla lekarza, chociaż dokonane ostatnio zmiany w przepisach prawa do tego zmierzają. Nasze lekarskie sprawy przekazano samym zainteresowanym, czyli korpora- cji zawodowej. Przynależność do samo- rządów reprezentujących profesje zaufa- nia publicznego, a dotyczy to lekarzy, jest związana z obowiązkiem uiszczania składek członkowskich, przeznaczonych na prowadzenie działalności i realizację zadań wynikających z ustawy. Izba Karna Sądu Najwyższego orzekła, że zaniecha- nie przez członka izby lekarskiej płacenia składek na rzecz samorządu stanowi czyn sprzeczny z zasadami etyki lekarskiej, co w konsekwencji wypełnia znamiona przewinienia zawodowego. SN zwrócił też uwagę, że jedno z podstawowych źródeł finansowania działalności samo- rządu lekarskiego stanowią składki człon- kowskie. Kodeks Etyki Lekarskiej stanowi, że lekarze powinni solidarnie wspierać działalność swego samorządu, którego zadaniem jest zapewnienie lekarzom należnej pozycji w społeczeństwie. Początkowo składka na lekarski samorząd wynosiła 40 zł miesięcznie. Od 1 stycznia 2015 r. miesięczna składka członkowska w każdej okręgowej izbie lekarskiej, nie- zależnie od liczby jej członków, wyno- si 60 zł, ale w Śląskiej Izbie Lekarskiej odliczano 1/6 tej kwoty na indywidual- ne konto do dyspozycji lekarza. Po raz pierwszy w historii samorządu lekar- skiego część składki wraca do lekarzy. Zebrane środki mogą być wykorzystane na zakup lub prenumeratę medycznych czasopism, medycznej literatury facho- wej oraz na pokrycie kosztów opłaty rejestracyjnej za udział w konferencjach naukowych, zjazdach, sympozjach, kon- gresach i innych zdarzeniach medycz- nych. Na marginesie: pielęgniarki na swój samorząd wpłacają 1 proc. miesięczne- go wynagrodzenia zasadniczego lub 0,75 proc. przeciętnego wynagrodzenia wg GUS. Jest też rzeczą oczywistą, że aby samo- rząd mógł wykonywać swoje ustawowe zadania, musi dysponować odpowiedni- mi środkami finansowymi proporcjonal- nymi do wzrostu kosztów działalności. Jak powiedział kolega, dyrektor duże- go szpitala: taśmy z tuszem do maszyn do pisania, które były w każdej dyżurce, kosztowały 300 zł miesięcznie, a obec- nie wydaje na tonery do drukarek 100 razy więcej. Analogicznie wzrost kosz- tów funkcjonowania i utrzymania obiek- tów należących do samorządu, wraz z nakładającą się inflacją, usprawiedliwia konieczność podwyższenia składki. Za comiesięczną wpłatę na rzecz samo- rządu nie otrzymujemy paragonu z wyszczególnionymi usługami czy towa- rami, które zakupujemy dla siebie. Budżet okręgowej izby lekarskiej jest jawny, transparentny i uwzględnia potrzeby wszystkich członków naszej społeczności. Nasza samorządowa pomoc jest dla wielu koleżanek i kolegów wręcz bezcenna. Pła- cąc składkę, powinniśmy pomyśleć o tym, że oczekiwania lekarzy znajdujących się w trudnym położeniu nie są abstrakcyjne. Kursy przedspecjalizacyjne, pomoc praw- na i socjalna, zapomogi dla lekarzy 80+, którzy otrzymują emeryturę wypracowa- ną na podstawie minimalnych wynagro- dzeń w czasie PRL, stypendia dla osiero- conych dzieci z rodzin lekarskich... Obiecywany „samorząd przyszłości” IX kadencji, czyli zwiększenie aktywno- ści i zakresu działalności izb lekarskich, z pewnością wymagać będzie wzro- stu składki uiszczanej przez lekarzy do wspólnej kasy. O sprawie składek, jakie lekarze płaci- li w okresie międzywojennym, piszemy na stronie 26.