ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach listopad 2025 nr 324

21 Pro Medico listopad 2025 Dr hab. n. med. BogdanMichalski Ginekolog,onkolog Osiem lat temu w gabinecie lekarskim spotkałem panią Mariannę, która zapytała mnie: zakończyłam leczenie i codalejmamrobić?Paniedoktorzemamprzyjechaćnakontrolęzatrzymiesiące, ale janiemogę czekać tak długo, ja muszę coś robić. Poproszona o opisanie choroby przekazała informację: rak jajnika w IV stopniu zaawansowania klinicznego, przerzut do płuc, pierwsza operacja brzuszna nieradykalna, chemioterapia, druga operacja usuwa zmiany w miednicy małej i kolejna operacja zmian w płucach i następowa radioterapia. Onkologia integracyjna - codzienna praktyka lekarza i pacjenta Wspólnie zdecydowaliśmy, że nie możemy zmarnować trzech miesięcy. I tu wkroczyła onkologia integracyjna. Nie ukrywam, że przed przedstawie- niem pacjentce planu leczenia zawsze rekomenduję do przeczytania książkę pani profesor Jośko-Ochojskiej „Więcej nadziei”, ponieważ wiem, że bardzo uła- twi pani Mariannie zrozumieć to, o czym za chwilę będziemy rozmawiać. Opracowaliśmy plan działania. Punkt pierwszy, to propozycja powrotu do pra- cy. Okazało się, że obecny w pracy mob- bing nie pozwolił na realizację tego pomy- słu. Pozostały nam inne elementy opieki zawartej w onkologii integracyjnej. MODYFIKACJA STYLU ŻYCIA ELIMINACJA LĘKU Mamy tu dużo możliwości. Najważniej- sze, aby przypomnieć pacjentowi rzeczy, które powodowały, że był szczęśliwy oraz jego pasje z wcześniejszych lat życia, których nie mógł realizować z powodu np. aktywności zawodowej. I tu się uda- ło, pani Marianna kochała teatr. Dzisiaj zna wszystkie premiery w Polsce i nie ma problemu, żeby pojechać na premie- rę ulubionej sztuki teatralnej do Warsza- wy, Szczecina, Gdańska czy Rzeszowa lub Wrocławia. Onkologia integracyjna ma bowiem sze- rokie spektrum pozytywnego oddziały- wania na świadomość pacjenta, a naj- ważniejszym elementem jest właśnie modyfikacja stylu życia, czyli wprowa- dzenie takich zmian w codziennym życiu, zwłaszcza w rutynowo wykonywanych czynnościach, które mogą wpływać nie- korzystnie na stan zdrowia i dobre samo- poczucie. Ale sugestia modyfikacji stylu życia musi być tak przekazana, aby pacjent uświado- mił sobie trwałe korzyści płynące z tych zmian. Są to zmiany dotyczące nie tyl- ko sfery psychicznej, ale także sposobu odżywiania, aktywności fizycznej i snu. W rozmowie z pacjentem skupiamy się na osobie, która siedzi przed nami, przedstawiamy aktualne i wiarygodne informacje z różnych dziedzin opieki nad osobą chorującą na nowotwór, m.in. tra- dycyjnej medycyny chińskiej w taki spo- sób, aby osoba ta brała aktywny udział w podejmowaniu decyzji o własnym dalszym leczeniu i musi mieć przeko- nanie, że wybór jest najlepszy. To samo dotyczy pacjentów, którzy dowiadują się, że zaczynają chorować na raka i muszą poddać się jednej z podstawowych tera- pii onkologicznych. Jeżeli tego nie zro- bimy i pojawią się powikłania, a pojawią wcześniej czy później, to wdrożenie kolej- nego leczenia spotka się zawsze z dużym oporem ze strony pacjenta i utratą zaufa- nia do leczenia konwencjonalnego. KTO I COWSPOMAGA DOBRĄ JAKOŚĆ ŻYCIA PACJENTA ONKOLOGICZNEGO Dr Donald Abrams, prezes SIO (Society for Integrative Oncology) powiedział: „Rak jest jak chwast. Pracą onkologa inte- gracyjnego jest takie uprawianie ogrodu, aby Twoja gleba była jak najmniej gościn- na dla wzrostu i rozprzestrzeniania się chwastów”. Istnieje wiele możliwości wyboru, jeśli cho- dzi o uzupełniające się praktyki i/lub mody- fikacje stylu życia. Ważne jest, aby wiedzieć, że wiele z nich może pomóc w licznych obszarach zdrowia i wdobrym samopoczu- ciu. Większość praktyk integracyjnych nie niesie za sobą skutkówubocznych i są ogól- nie uważane za bezpieczne, niemniej ist- nieją pewne czynniki, które onkolog powi- nien wziąć pod uwagę w trakcie leczenia. Przed dodaniem jakichkolwiek praktyk uzupełniających lubmodyfikacji stylu życia, pacjenci powinni porozmawiać z onkolo- giem, co do bezpieczeństwa stosowanych praktyk, ale onkolog także powinien posia- dać odpowiednią wiedzę na temat metod onkologii integracyjnej. Wszystkie metody umysł – ciało wpisują się do trzech podstawowych grup działania, takich jak ćwiczenia aktywne z terapeutą, do których należą: arteterapia, muzykote- rapia, interwencje oparte na uważności, tai chi, qi gong czy joga. Do ćwiczeń pasyw- nych z udziałem terapeuty zaliczamy aku- presurę, akupunkturę, biofeedback, terapie poznawczo-behawioralne, terapie rozmo- wą, masaż terapeutyczny oraz refleksologię. Trzecia grupa to działania pasywne, które mogą wykonywać pacjenci samodziel- nie po wstępnym instruktażu terapeuty i są nimi: aromaterapia, obrazowanie, uważ- ność i medytacja, terapie relaksacyjne, prak- tyki duchowe. Wszystkie metody są zbada- ne, ocenione, a opinie i zalecenia zamiesz- czone na stronach ASCO (American Society of Clinical Oncology). Wiele z tych metod pani Marianna wyko- rzystuje w swoim codziennym życiu. Spo- tykamy się od ośmiu lat i nigdy nie mówi- my o przyszłości, nigdy nie planujemy. Zawsze mówimy o dziś i cieszymy chwilą, która jest właśnie teraz.