ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach luty 2025 nr 316

Pro Medico luty 2025 6 TEMAT NUMERU Rozmowa lekarzadr n.med. Agnieszki Nowakzprawnikiemprof. dr hab. n. prawnych Teresą Dukiet-Nagurską. Prof. dr hab. n. prawnych Teresa Dukiet-Nagurska Dr n. med. Agnieszka Nowak Mobbing (?) w szpitalu AN: Według Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy z Mazowsza nawet 80% lekarzy miało kontakt z mobbingiem, a 56% doświadczyło go osobiście. Badania dowodzą, że im więcej czynników streso- gennych w miejscu pracy (jak np. wymóg gotowości do szybkiego reagowania, samo- dzielnego podejmowania decyzji, ścisłej współpracy zespołowej, świadczenie pracy w trudnych warunkach), tym ryzyko poja- wienia się zachowań przemocowych jest wyższe. TDN: Świadomość istnienia takich zagro- żeń, w ramach obowiązku przeciwdziałania mobbingowi, powinna mobilizować praco- dawców do podejmowania intensywnych działań prewencyjnych, jak np. zapewnienia pracownikowi możliwości konsultacji psy- chologicznych, umożliwienia aktywności pozazawodowych o charakterze integracyj- nym. Istotna jest także eliminacja czynni- ków sprzyjających mobbingowi, takich jak np. brak właściwie skonstruowanego syste- mu ocen pracowniczych. AN: A jeżeli pracodawcy nie uda się przeciw- działaćmobbingowi i np. pomiędzypracow- nikami dojdzie do nieprawidłowych zacho- wań, to jak rozpoznać, które z nich stanowią naruszenie naszych prawpracowniczych? TDN: Ustawowa definicja mobbingu zawar- ta jest w art. 943 § 2 kodeksu pracy i obej- muje łącznie trzy elementy: 1) w stosunku do pracownika muszą mieć miejsce zacho- wania polegające na nękaniu lub zastra- szaniu, 2) cechują się one uporczywością lub długotrwałością, 3) ich rezultatem jest zaniżona ocena przydatności zawodowej, poniżenie, ośmieszenie, izolowanie go lub eliminowanie pracownika z zespołu (przy czym wystarczające jest samo nastawienie na osiągnięcie tego celu). AN: Dodam może, że szwedzki psycho- log H. Leymann wyróżnił pięć podstawo- wych kategorii zachowań mobbingowych ze względu na obszar, w którym pojawiają się ich skutk, tj. oddziaływania zaburzające możliwość komunikowania się (np. kryty- kowanie wykonywanej pracy i życia pry- watnego), zaburzające relacje społeczne (np. unikanie rozmów z ofiarą, traktowanie „jak powietrze”), społeczny odbiór osoby (np. używanie przezwisk, rozsiewanie plo- tek, obmawianie), działania mające wpływ na jakość sytuacji życiowej i zawodowej (np. odbieranie prac zadanych wcześniej do wykonania, powierzanie prac poniżej kompetencji) czy wreszcie działania mają- Choć świadomość lekarzy dotycząca mobbingu stale rośnie, wciąż trudno powiedzieć, by było to zjawisko, z którym ofiary potrafią walczyć. Wynika to chociażby z braku wiedzy na temat tego, gdzie należy zgłosić fakt prześladowania w pracy i jakie instytucje są rzeczywiście w stanie pomóc nękanemu pracownikowi.