ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach luty 2025 nr 316

Pro Medico luty 2025 7 ce szkodliwy wpływ na zdrowie pracowni- ka (np. fizyczne znęcanie się, zlecanie prac wwarunkach szkodliwych dla zdrowia). Z drugiej strony mobbingiem nie będzie uzasadniona krytyka czy egzekwowanie przez pracodawcę wykonywania przez pra- cownika zgodnych z prawempoleceń doty- czących pracy, pod warunkiem iż działania te podejmowane sąwgranicach prawa i nie naruszają godności pracownika. TDN: W komentarzach do kodeksu pracy A. Sobczyka wskazano, że do uznania okre- ślonego zachowania zamobbingwystarczy, aby pracownik był obiektemoddziaływania, które według obiektywnej miary może być ocenione za wywołujące jeden ze skutków wymienionych w art. 943 § 2. Przy ocenie tej przesłanki niezbędne jest stworzenie obiektywnego wzorca ofiary rozsądnej. Ma to na celu wyeliminowanie przypadków wynikających np. z nadmiernej wrażliwości pracownika. Wedle oceny Sądu Apelacyj- nego w Gdańsku działania mobbingowe cechować mają uporczywość i długotrwa- łość na tyle intensywne i naganne, że sta- nowią przyczynę powstania u pracowni- ka bardzo silnego odczucia zastraszenia i beznadziejności, nie jest jednak możliwe precyzyjne wskazanie czasu odpowiadają- cego przesłance długotrwałości. Musi być ona rozpatrywana indywidualnie i to sąd rozważa, czy okres nękania i zastraszania był na tyle długi, aby mógł wywołać u pra- cownika skutki np. w postaci poniżenia lub ośmieszenia. Zdaniem Sądu Najwyż- szego duża intensywność i uporczywość zachowań mobbingowych może skłaniać do uznania za długotrwały okres krótszy niż wprzypadkumniejszego ich nasilenia. AN: Pracownik ma możliwość dochodzenia od pracodawcy na drodze sądowej zadość- uczynienia pieniężnego za krzywdę, gdy mobbing spowodował u niego np. uszczer- bekna zdrowiu, a takżeodszkodowania, gdy pracownik był zmuszony ponieść koszty dla przeciwdziałania skutkommobbingu. TDN: To prawda, ale pracodawca może uwolnić się od odpowiedzialności, jeże- li wykaże, że wprowadził właściwe środki zaradcze mające na celu przeciwdziałanie mobbingowi. Obowiązek przeciwdziałania mobbingowi nie jest bowiem obowiązkiem rezultatu. Jeżeli pracodawca zastosował prewencję antymobbingową, to do odpo- wiedzialności za to zjawisko pociągnięty być może jedynie jako sprawca bezpośred- ni. Pracodawca odpowiada zatem albo za czyny, których sam był sprawcą (np. jako osoba prowadząca jednoosobową działal- ność gospodarczą, zatrudniająca pracowni- ków) lub za niewywiązanie się z obowiązku przeciwdziałania występowaniu zachowań mobbingowych innych osób. Ciężar dowo- du spoczywa na pracowniku. AN: Rzecznikowi odpowiedzialności zawo- dowej udaje się udowodnić mobbing przed sądem lekarskim częściej, niż dzieje się to przed sądami powszechnymi. Dowodze- nie w przypadku mobbingu jest bowiem bardzo trudne. Nie dlatego, że do niego nie dochodzi, aledlatego, żeproblemównastrę- cza pracownikowi zebranie dowodów. Co zatem w procesie cywilnym powinien wykazać pracownik, aby zwiększyć swoje szanse na uzyskanie pozytywnego rozstrzy- gnięcia? TDN: Niezbędne jest wykazanie, że lekarz był poddany mobbingowi, którego Rzecznikowi odpowiedzialności zawodowej udaje się udowodnić mobbing przed sądem lekarskim częściej, niż dzieje się to przed sądami powszechnymi. Dowodzenie w przypadku mobbingu jest bowiem bardzo trudne. Nie dlatego, że do niego nie dochodzi, ale dlatego, że problemów nastręcza pracownikowi zebranie dowodów. Fot. Adobe Stock