ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach maj 2019 nr 259

Pro Medico postscriptum • maj 2019 22 Retinopatia cukrzycowa ( Diabetic Retino- pathy ) jest jednym z najcięższych powi- kłań cukrzycy, które uszkadzają naczynia krwionośne znajdujące się w siatków- ce oka. To schorzenie, które zalicza się do najczęstszych chorób społecznych. Dotyka głównie osoby starsze, a jej brak leczenia może doprowadzić do nieodwra- calnej utraty wzroku. Szacuje się, że w Polsce na cukrzycę cho- ruje około 3 mln osób. Według statystyk około 800 tysięcy Polaków cierpi na nie- zdiagnozowaną cukrzycę. Świadomość i wiedza społeczeństwa na temat cukrzy- cy wciąż jest zbyt niska i niewystarczająca. Powikłania, które są związane z cukrzy- cą, dotyczą niemal wszystkich struktur narządu wzroku. Najczęstszym przewle- kłym powikłaniem mikronaczyniowym cukrzycy jest retinopatia cukrzycowa, która przyczynia się do patologicznych zmian w obrębie siatkówki oka. Jednym z powikłań ocznych cukrzycy jest cukrzy- cowy obrzęk plamki – DME ( diabetic macular edema ), któremu towarzyszą obszary pogrubienia i zaburzenia budo- wy warstwowej siatkówki. DME jest wyni- kiem zwiększonej przepuszczalności ścia- ny naczyń siatkówki. Wyróżnia się trzy rodzaje retinopatii cukrzycowej: • retinopatię nieproliferacyjną – mniej zaawansowane zmiany w siatkówce oka, nie wpływa w sposób znamienny na spa- dek ostrości wzroku, jednak powinna być monitorowana, • retinopatię przedproliferacyjną – poja- wiają się krwotoki przedsiatkówkowe lub podsiatkówkowe; mogą pojawiać się również wysięki oraz obrzęk siatkówki, prowadząc do spadku ostrości wzroku i ciężkich powikłań okulistycznych, • retinopatię proliferacyjną – rozwija się z powodu niedotlenienia siatkówki, wskutek czego powstają proliferacyjne naczynia o niepełnowartościowej ścianie, prowadząc do przed-, pod- i śródsiat- kówkowych wylewów krwi; w niektórych przypadkach rozwija się odwarstwie- nie siatkówki, które może doprowadzić do ślepoty. Nieleczona retinopatia cukrzycowa może prowadzić do całkowitej utraty widzenia. Osoby, które chorują na cukrzycę ponad 10 lat lub więcej, będą najprawdopodob- niej zmagać się z retinopatią cukrzycową. Można jednak zminimalizować powikła- nia choroby podstawowej – cukrzycy poprzez odpowiednie jej leczenie oraz regularne badania okulistyczne. W ten sposób można ograniczyć ryzyko rozwoju ciężkich powikłań okulistycznych. Należy pamiętać, że walka z retinopatią cukrzy- cową to praktycznie walka z cukrzycą. W fazie początkowej przebiega bezob- jawowo, dopiero w stadium znacznego zaawansowania pacjent zauważa zabu- rzenia widzenia. Zdarza się, że pacjent skarży się na nieostre i słabsze widzenie oraz trudności w przystosowaniu się oka w jasnych pomieszczeniach. Jednym z powikłań jest cukrzycowy obrzęk plam- ki, któremu mogą towarzyszyć objawy takie jak: falowanie, zamglony, rozmaza- ny obraz lub zniekształcony zarys przed- miotów. Cukrzycowy obrzęk plamki może rozwinąć się w każdej postaci retinopatii cukrzycowej. Według danych, DME rozwija się u 20,1% pacjentów we wczesnym stadium choro- by (< 30 r. ż.), u 25,4% pacjentów z cukrzy- cą insulinozależną, u których choroba roz- poczęła się po 30 r. ż. i u 13,9% z późnym początkiem choroby niewymagającym stosowania insuliny. FORUM NAUKOWE Szacuje się, że w Polsce na cukrzycę choruje około 3 mln osób. Według statystyk ok. 800 tys. Polaków cier- pi na niezdiagnozowaną cukrzycę. Świadomość i wiedza społeczeństwa na temat cukrzycy wciąż jest zbyt niska i niewystarczająca. Retinopatia cukrzycowa – cukrzycowy obrzęk plamki Implantacja doszklistkowa implantu kortykosteroidu. Fotografia dna oka w przebiegu retinopatii cukrzycowej. Angiografia fluoresceinowa zmian w prze- biegu retinopatii cukrzycowej.