ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach maj 2020 nr 269

Pro Medico • maj 2020 10 Rosyjska ruletka, czyli stomatologia w czasach zarazy ZALECENIAMINISTRA 24 marca 2020 Ministerstwo Zdrowia przedstawiło zalecenia postępowania przy udzielaniu świadczeń stomatolo- gicznych w sytuacji ogłoszonego w Pol- sce stanu epidemii wirusem SARS-COV-2. Wskazują one na konieczność ogranicze- nia zakresu działalności gabinetów sto- matologicznych. Obowiązujący tryb doraźny, rekomen- dowany przez Ministerstwo Zdrowia, spójny z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, a tak- że innych Europejskich Towarzystw Sto- matologicznych, obejmuje wyłącznie pomoc poprzez wykonywanie procedur niezbędnych. Planowe nie powinny być realizowane w okresie trwania epidemii. Wcześniej już jednak, antycypując mini- sterialne zalecenia, zdecydowana więk- szość gabinetów stomatologicznych nie tylko ograniczyła, ale wręcz całkowicie zawiesiła pracę. Wywołało to różne reakcje tak pośród pacjentów, jak i samego środowiska lekarskiego. BIOAEROZOLTEMUWINIEN Wszystkiemu winien jest bioaerozol, który generowany jest w trakcie zabiegów stomatologicznych (szczególnie tych z użyciem wierteł, dmuchawki wodno-powietrznej, mechanicznych urządzeń do usu- wania złogów nazębnych). Zawiera on bowiem kropelki wody, pyły, ślinę, wydzieliny z jamy nosowo-gardłowej, ale przede wszystkim szkodliwe mikroorganizmy, w tym także wirus SARS-COV-2. Aerozol ten może rozprzestrzeniać się w całym gabinecie i osiadać na wszystkich przedmiotach. Oznacza to, że personel gabinetu sto- matologicznego jest narażony na długotrwały, bezpośredni kontakt z wirusem SARS-COV-2. Wykonując zabieg, stomatolog, higienistka, asystentka przebywają bowiem w bardzo bliskim kontakcie z pacjen- tem, w bezpośrednim zasięgu aerozolu. Podczas pracy przy jednym pacjencie jest to czasem nawet kilkadziesiąt minut, a z powodu wszechobecności aerozolu w pomieszczeniu ryzyko kontaktu jest właściwie cały czas. Równocześnie, po zakończonej pracy przy jednym pacjencie, aerozol z obecnym w nim wirusem (wyemitowanym przez pacjenta) utrzymuje się w powietrzu w gabinecie (zgodnie z informa- cjami do trzech godzin) oraz obecny jest na wszystkich przedmiotach. Stwarza to więc ryzyko infekcji także dla kolejnego pacjenta. Dotychczas obowiązujące nas, stomatologów, zasady bezpiecznej pracy i obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa naszym pacjentom (w zakresie zakażeń krzyżowych), nakazywał traktować każdego z nich jako potencjalnie zainfekowanego (np. HIV czy HCV, HBV i inny- mi). Procedury więc nas obowiązujące, związane z aseptyką i antysep- tyką były takie same dla wszystkich pacjentów. ARTYKUŁ DYSKUSYJNY Czy stomatolodzymieli prawo zamknąć swoje gabinetyw czasie pandemii? Fot. Adobe Stock