ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach maj 2021 nr 279

Pro Medico • maj 2021 10 Nowa fala zakażeń powoduje coraz większą niewydolność systemu opieki zdrowotnej, co w konsekwen- cji potęguje stres, uczucie bezradności oraz frustracji w społeczeństwie. Wydaje się, że – obok pandemii COVID-19 – dotyka nas, niestety, równocześnie epidemia agresji i braku życzliwości. I trudno zrozumieć, że ofiarami ataku są osoby ratujące życie innych. Prof. UŚ dr hab. Alicja Gałązka Psychoterapeuta,trener,coach Pandemia agresji Niepokojący jest wzrost agresywnych ataków i hejtu wobec lekarzy. Zjawi- sko to z niebywałą intensywnością roz- powszechnia się na różnych portalach internetowych, gdzie lekarze oskarżani są o działania na szkodę pacjentów. Hej- terzy atakują lekarzy, często zaprzeczają, że mamy do czynienia z pandemią, pod- ważając równocześnie sposoby walki z wirusem lub zachęcanie przez lekarzy do szczepień. Obserwujemy też coraz więcej agresji w bezpośrednich kontak- tach z pacjentami. Pacjent przychodzący do lekarza często odreagowuje swoje niezadowolenie wobec niesprawnie funk- cjonującego systemu oraz słabej orga- nizacji na lekarzu, który nie jest przecież odpowiedzialny za sprawy systemu czy logistyki. Agresywne zachowania skierowane prze- ciwko pracownikom ochrony zdrowia przyjmują różną formę. Najczęściej lekarze doświadczają agresji słownej w formie np. znieważania, gróźb, pomawiania, szanta- żu. Lekarze zgłaszają, że zachowania agre- sywne mają również formę ataku fizyczne- go – uszkodzenia ciała, innych form agresji fizycznej, czy też niszczeniamienia lekarza. SKĄDWCZŁOWIEKUTYLE AGRESJI? Być może nie zawsze jesteśmy tego świa- domi w chwili, gdy przeżywamy lęk, ale będąc w stanie lęku myślimy, odczuwa- my i zachowujemy się inaczej, niż wtedy, gdy nie przeżywamy lęku. Pojawia się cała gama różnych emocji, takich jak: zdener- wowanie, napięcie, pobudzenie, prze- strach, poirytowanie, roztrzęsienie, nie- cierpliwość, frustracja i agresja, które wpły- wają na nasze funkcjonowanie i na relacje z innymi. Lęk sprawia, że jesteśmy wrażliwi na sygnały świadczące o zagrożeniu i wpa- damy we wszechogarniającą spiralę pani- ki, która uruchamia ciąg nieracjonalnych, często agresywnych zachowań. Nie oznacza to jednak, że odczuwany lęk daje komukol- wiek prawo do agresji lub hejtu wobec innych, np. lekarzy. HEJTW SIECI Lekarze w szczególny sposób stali się w czasie trwania pandemii adresatami hejtu. Często otrzymują raniące, obraźliwe oraz wulgarne komentarze lub wręcz pogróżki. Obraźliwy komentarz czy wpismożemieć niezwykle groźne skutki. Osoby, które doświadczają hejtu, żyją w permanentnym stresie, lęku i poczuciu zagrożenia. Może to skutkować problema- mi ze snem, dolegliwościami somatycznymi i spadkiem poczucia kontroli własnego życia oraz depresją. Anonimowy hejter, niemający odwagi na konfrontację, może zrujnować życie zawodowe i prywatne ofiary, a nawet doprowadzić do próby samobójczej. JAK SOBIE RADZIĆ ZWSZECHOBECNĄ AGRESJĄ I HEJTEM? Często lekarz czuje się bezradny i nie podejmuje żadnych działań, dając tym samym przyzwolenie na agresywne zachowanie. Warto skorzystać z możliwości prawnych, jakie mamy do dyspozycji, ale należy też przyjrzeć się własnym komunikatom. Często bowiem pod wpływem emocji (zmęczenia i wyczerpania lub poczucia niesprawiedliwości) wda- jemy się (szczególnie w internecie) niepotrzebnie w agresywną polemikę. Warto przyj- rzeć się własnej narracji i z uważnością konstruować komunikaty neutralne i merytorycz- ne bez zabarwień emocjonalnych. Uleganie prowokacji hejtera i wejście w jego narra- cję, to poniekąd dawanie mu satysfakcji i niepotrzebne inwestowanie własnej energii w kogoś, kto nie jest tego wart. Hejter to często osoba zakompleksiona, która odreagowuje swoje poczucie niższości nisz- czeniem innych. Ignorowanie i brak zainteresowania to często najlepsza strategia. Fot. Chroma Stock