ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach maj 2024 nr 309

Pro Medico maj 2024 10 dla SI jest to, że nie wystarczy zaprojekto- wać i zbudować system, ale trzeba jeszcze go nauczyć (wytrenować). Można skrótowo napisać, że sztuczna inte- ligencja = system + dane. Nie tylko sam system musi być dobrej jakości, ale także trzeba zadbać o dobre dane. Jeżeli dane są niskiej jakości, nauczona na nich SI będzie udzielała odpowiedzi także o niskiej jako- ści. Internet i wzrost mocy obliczeniowej komputerów dostarcza olbrzymich ilości danych. Dlatego SI może się obecnie tak szybko rozwijać – ma się na czym uczyć. Już dziś wiemy, że SI głęboko zmieni nasze życie w każdym jego aspekcie. Nie można zakładać, że nie wpłynie na medycynę. SI może być wykorzystana w aspekcie medycznym (np. automatyczne rozpozna- wanie zmian w obrazowaniu medycznym, przygotowanie spersonalizowanej ścieżki leczenia, projektowanie leków, monitoro- wanie stanu pacjenta i wykrywanie sytu- acji niebezpiecznych, np. upadku czy utra- ty przytomności), poprzez wspomaganie działań medycznych (optymalizacja logi- styki transportu medycznego, wykorzy- stania zasobów i sprzętu, harmonogramo- wanie pracy, dystrybucja leków), ale także w aspekcie niecharakterystycznym dla medycyny (np. automatyczne zapisywa- nie dyktowanego tekstu w dokumentacji). Silną stroną SI jest możliwość przetwa- rzania niewyobrażalnych ilości danych. Dzięki temu można wykrywać przypadki chorób rzadkich, usprawnić badania prze- siewowe – SI potrafi analizować obrazy medyczne i błyskawicznie wykryć nawet niewielkie nieprawidłowości. Dzięki SI spodziewamy się szybszej reakcji na poja- wienie się nowej choroby. Łatwiej będzie wytrenować i rozesłać na cały świat model SI wykrywający chorobę niż przeszkolić tysiące osób. Przykłady te pokazują, że SI zmieni obliczemedycyny. Cowięcej z dużą dozą prawdopodobieństwa można przy- jąć, że pojawią się zastosowania, o których w ogóle dzisiaj nie myślimy. Można także spodziewać się odciążenia lekarza od prac nielekarskich. Ciekawą ścieżką jawi się chi- rurgia wspomagana robotyką i sztuczną inteligencją. Dzisiaj mamy przykłady opra- cowania przez SI nowych strategii, zagry- wek wgrach (bilardzie, piłce nożnej). Może SI wskaże nowe metody chirurgiczne? Pozostaje jednak pytanie, na ile lekarz może zaufać SI? Tutaj trzeba wskazać dwa problemy. Pierwszy z nich to trafność odpowiedzi udzielanych przez SI. Tutaj jest z roku na rok coraz lepiej. SI potrafi wykrywać zmiany patologiczne na pozio- Wyobraźmy sobie sytuację, że lekarz dostaje decy- zję z systemu SI, że należy błyskawicznie przepro- wadzić dość okaleczający zabieg bez podania uza- sadnienia. To może dość mocno ograniczyć użycie SI w medycynie. Dlatego od pewnego czasu coraz większe znaczenie ma objaśnialna SI. Nazywamy takie podejście mianem otwartej skrzynki. Taki rodzaj SI nie tylko wypracowuje odpowiedź, ale także ją uzasadnia – podaje argumenty, dlaczego podjęła taką, a nie inną decyzję. mie bardzo dobrym. Możemy spodziewać się, że niedługo może być skuteczniej- sza od człowieka. Ale jest jeszcze drugi problem. Nie tylko chcielibyśmy uzyskać trafną odpowiedź, ale też chcielibyśmy wiedzieć, dlaczego odpowiedź jest wła- śnie taka. Wiele metod sztucznej inteli- gencji opisuje się jako model zamkniętej skrzynki. Wprawdzie wiemy, jaka jest konstrukcja systemu wewnątrz, ale nie wiemy, dla- czego podjęta decyzja jest akurat taka, a nie inna. To duży problem. Wyobraź- my sobie sytuację, że lekarz dostaje decyzję z systemu SI, że należy błyska- wicznie przeprowadzić dość okalecza- jący zabieg bez podania uzasadnienia. To może dość mocno ograniczyć użycie SI w medycynie. Dlatego od pewnego czasu coraz większe znaczenie ma obja- Robot Robin Heart. Fot. Archiwum Fundacji Rozwoju Kadiochirurgii w Zabrzu