ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach marzec 2019 nr 257

25 Pro Medico • marzec 2019 SKĄD MY SIĘ ZNAMY? Grażyna Ogrodowska: Najlepsze są mocno punktowane siódemki z cięż- kimi literami? Dr Leszek Stecuła: No tak – siódem- ki to esencja gry, bo dają superpremie za oczyszczenie stojaka. To jak poker wpokerze. – Ale to nie tylko gra losowa, bo wynik w dużej mierze zależy od zawodnika. Lekarzemają bardzo dobrzewyćwiczoną pamięć. To pomaga? A inne talenty lekar- skie, np. koncentracja? – Przydają się i pamięć, i słownictwo, konieczne w kontaktach z pacjentami, dys- cyplina czasowa i optymalizacja decyzyjna, czyli esencja pracy lekarza.Wielce użyteczne są też: matematyka stosowana, psychologia, intuicja. Istnieją też blefy, conależydo strate- gii gry. Jest to strata punktów kontrolowana lub kalkulacja. Czynnik losowy można więc minimalizować. Dla cierpliwych los musi być łaskawy, rzecz w tym, by tego nie przegapić. – Jakie były pionierskie czasy tej gry wPolsce? Kiedy Pan się z nią zetknął? – U nas pojawiła się w latach siedemdzie- siątych. Ja w scrabble gram chyba od 1982 roku... Był taki tygodnik młodzieżowy „Razem” , zaczęli tam popularyzować tę grę, drukowali plansze. Wystarczyło sobie wyciąć. To były czasy studenckie, treno- wałem już wtedy lekkoatletykę, jeździłem na obozy, na zgrupowania. Wieczorami był brydż. I scrabble. Ważne było wsparcie grającej żony, Grażyny. Miałem największe zacięcie, to założyłemklub (Górnośląski Klub Scrabble, powstał w Bytomiu – przyp. red.) Potemgraliśmy na polonistyce na UŚ, korzy- stając z gościnności zapalonego gracza, profesora Jerzego Paszka. Kiedyś usiadłem do rozgrywek o 20.00, skończyliśmy o 6. 00 rano... – Co Pan robi, żeby utrzymać wysoki poziom w ogólnopolskich rankingach? Bilans Pana wygranych do porażek i siły gry rywali wygląda imponująco. – Trzeba dużo grać i to z różnymi rywala- mi, dlatego mam bardzo dużo znajomych po całej Polsce :). Dodatkowo potrzebny jest czas na nadążanie za zmianami wciąż ewoluującego języka. Moje sukcesy indywi- dualne to ocieranie się o podium, choć sto najlepszychwyników i obecność w tabelach na pewno daje dużo satysfakcji. Za to druży- nowo to jużmedale: jeden złoty i dwa brązo- we, jako Górnośląski Klub Scrabble. Medale jednak są dla maniaków słownika, w którym jest ponad2,5milionawyrazówz odmianami. Doktora Leszka Stecuły (absolwenta ŚlAM z 1986 r.) znanego lekarza – sportowca, wielokrotnego mistrza i multimedalisty nie tylko w lekkoatletyce, przedstawiać w PM chyba nie trzeba. Dr Stecuła (na zdjęciu) jest m.in. laureatem wyróżnienia Medal ŚIL za wybitne osiągnięcia pozamedyczne (2013 r.). Jednak o wiele mniej osób wie, że Pan doktor trenuje już od wielu lat – i to z wieloma sukcesami – swoje ciało, nie omijając... mózgu. Bo, jak podkreśla, „trening mózgu to wzmacnianie funkcji życiowych całego ciała”. Scrabble to jedna z najpopularniejszych gier słownych na świecie. Za jej wynalazcęw1933 r. uznaje sięAlfreda Buttsa (USA). Kiedyśwpa- dło mu w rękę opowiadanie Edgara Allana Poe „Złoty żuk”. Bohater musiał złamać szyfr, w którym literom alfabetu odpowiadały znaki. To nasunęło Buttsowi pomysł: „a gdyby tak opracować grę językową opartą na najczęściej uży- wanych literach? ” (źródło http://www.pfs.org.pl/histo- ria.php). Zasad tu opisywać nie będziemy, przytoczę tyl- ko jedną ze strategii gry (z artykułu zamieszczone- go na stronie internetpwej Polskiej Federacji Scrabble), co wedługmnie unaocznia błyskotliwość grających i poezję rozgrywek: „...rozszerzyłem rzeczownik „diaków” poprzez rzadką roślinę, znaną zMarii Malczewskiej: „bodiaków”, zamiast narzucającego się kolegom rozwiązania, czyli formy „zodiaków...” I wszystko już wiadomo, prawda? G.O. Miałem największe zacięcie, to założyłem klub –Trzebawiedzieć, co te słowa znaczą, czy wystarczy znać ich pisownię? – Podawanie definicji po zagraniu słowa nie jest konieczne, choć ułatwia to odmianę wyrazów. Osobniczą jest sprawą czy ktoś ma potencjał do zapamiętywania znaczeń i czy chce zapamiętywać. – Co dla Pana jest w tej grze najlepszego? – Fascynuje niepowtarzalność każdej par- tii, efekt tworzenia, wynik, rekordy, ranking ogólnopolski, odreagowanie i odskocznia od trudów codzienności. Polecam scrabble do poszerzania horyzontów i potencjału mózgu, niewykorzystywanego do końca przez każdego człowieka. – 1987 r. – I Ogólnopolski Turniej ScrabblewWarszawie – 1991 – PierwszeMistrzostwa ŚwiatawLondynie, – 1997–Powstanie Polskiej Federacji Scrabble (jednymzewspółzałożycieli był dr Leszek Stecuła) Górnośląski Klub ScrabblewKatowicach kontakt: p.o. prezesa: Leszek Stecuła – tel.: 605 312 315, mail: strong2361@gmail.com Fot. Z archiwum dr. Leszka Stecuły Fot. Z archiwum „Pro Medico” Kartka, długopis, plansza i zegar... Mistrz scrabbli może zaczynać trening.