ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach marzec 2020 nr 267

Pro Medico • marzec 2020 12 Oczywiście, czym innym jest współpraca lekarza z pacjentem w prywatnym gabi- necie stomatologicznym, a czym innym współpraca w różnych poradniach w spo- łecznych jednostkach służby zdrowia. Autorka przytacza opinię jednego z francu- skich stomatologów, który odmawia terapii nałogowemupalaczowi papierosów twier- dząc, iż zbyt ciężko pracuje na swoją reno- mę, aby ryzykować brak efektów leczenia u pacjenta palącego papierosy. Jeżeli uznalibyśmy za słuszną odmowę leczenia nałogowego palacza, to jak należy ocenić możliwe następstwa takiej postawy, jak opóźnienie rozpoznania raka jamy ustnej lub gardła spowodowanego przewlekłym nikotynizmem, które to schorzenia często jako pierwszy rozpoznaje podczas swo- jego badania stomatolog? A czy może odmówić leczenia palaczowi laryngolog lub internista, którzy stawiają rozpoznanie raka krtani lub raka płuc u tej grupy cho- rych, czy też powinni cierpliwie tłumaczyć pacjentowi skutki przewlekłego palenia papierosów? „Czujność onkologiczna” jest bardzo ważna podczas badania jamy ustnej, bowiem w tym obszarze, gdzie manife- stują się różne schorzenia ogólnoustro- jowe np. choroby krwi (białaczki – zapa- lenie dziąseł). Stomatolog (periodonto- log) również w swoim badaniu może stwierdzić pierwsze objawy nowotworu będącego następstwem palenia papie- rosów. Stomatologia i periodontologia to takie dziedziny medycyny, gdzie lekarz może być pierwszym lekarzem rozpozna- jącym nowotwór złośliwy. Autorka omawia bardzo specyficzny wyci- nek medycyny, jakim jest prywatna opie- ka periodontologiczna w bogatym kraju Europy Zachodniej i zastanawia się, czy można przenieść te sposoby postępowa- nia z pacjentem na rodzimy grunt. Otóż nie można. Próba prostego przeniesienia zwycza- jów panujących w prywatnych gabine- tach periodontologicznych we Francji na warunki polskie jest nie do przyję- cia. Państwowa służba zdrowia opiera się na zasadach powszechnego dostępu do świadczeń. Może w pewnych wybra- nych przypadkach lekarz w gabinecie prywatnym ma prawo odmówić dalsze- go leczenia, jeśli pacjent narusza zasady współpracy, ale jest to absolutnie niedo- puszczalne w systemie publicznej opieki zdrowotnej. Artykuł 7 Kodeksu Etyki Lekarskiej mówi: „W szczególnie uzasadnionych przypad- kach lekarz może nie podjąć się lub odstą- pić od leczenia chorego z wyjątkiem przy- padków nie cierpiących zwłoki. Nie podej- mując albo odstępując od leczenia lekarz winien wskazać choremu inną możliwość uzyskania pomocy lekarskiej”. Pytanie sformułowane przez Autorkę felie- tonu „czy pozycja zawodowa pozwala na prawo eliminacji niektórych pacjentów?” jest pytaniem, które w ogóle nie powin- no było paść. Żaden lekarz, niezależnie od jego osiągnieć zawodowych, nie ma prawa do „dokonywania selekcji pacjentów”. Te określenia użyte przez dr A. Pawlik są niedopuszczalne, budzą zdziwienie i mój sprzeciw. W prywatnym gabinecie periodontolo- gicznym współpraca lekarza z pacjentem jest kwestią umowy między nimi i możliwe są różne modele tej współpracy, jednak żaden z nich nie może naruszać podstawo- wych prawpacjenta. Wszyscy wiemy, że aby lekarz mógł pro- wadzić skuteczne leczenie, konieczne jest porozumienie i ścisłe współdziała- nie lekarza z pacjentem. To od jakości tej współpracy zależy sukces terapeutyczny. Kluczem do sukcesu terapeutycznego jest zrozumienie przez pacjenta istoty tych schorzeń i przyjęcie współodpowiedzial- ności za leczenie. Istota sprawy sprowadza się do pytania, jak skutecznie przekonać pacjenta do stosowania się do zaleceń? Pamiętać jednakmusimyo tym, abypacjent po uzyskaniu wiedzy o tym, co powinien zrobić, aby starać się o powrót do zdrowia, prędzej nie zmienił lekarza niż zastosował jego rady. Może ta edukacja pacjenta dotycząca prze- strzegania zaleceń lekarza i zdrowego try- bu życia powinna być prowadzona przez wykwalifikowanego specjalistę w ramach POLEMIKA Od redakcji: Artykuł dr Agnieszki A. Pawlik pt. „Oral care coach – marketingowy chwyt, czy potrzeba chwili”, opublikowany w lutowymnumerze ProMedico, wzbudził dużo kontrowersji w środowisku medycznym. Publikujemy głos prof. dr. hab. n. med. Jarosława Markowskiego oraz teksty innych lekarzy poruszonych tematem, o którym w dyżurkach lekarskich do tej pory mówiono tylko nieoficjalnie. Lekarzowi nie wolno naruszać praw pacjenta Artykuł dr n. med. Agnieszki A. Pawlik wymaga kilku zdań komentarza. Przedstawione przez Autorkę spostrzeżenia dotyczące relacji w prywat- nych gabinetach francuskich periodontologów z pacjentami nieprzestrze- gającymi zaleceń lekarskich są ciekawym tematem do rozważań na temat, czy lekarz może odmówić kontynuacji leczenia pacjentom niestosującym się do ich zaleceń. Otóż moim zdaniem absolutnie nie może.