ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach marzec 2020 nr 267

9 Pro Medico • marzec 2020 Mediator szansą dla lekarza Z TEKI RZECZNIKA Chociaż niewłaściwe postępowanie lekarza może rodzić odpowiedzialność zawodową, karną i cywilną, to, moim zdaniem, surowe karanie lekarza, który porozumiał się w toku mediacji ze stroną pokrzywdzoną wydaje się bezcelowe. W każdym rodzaju odpowiedzialno- ści można zainicjować mediację, któ- ra ma niezaprzeczalne zalety, ale jest stosowana zbyt rzadko. Można uznać, że dobra mediacja skutecznie prowadzi do ugodowego rozstrzygnięcia sporu z korzyścią dla obu stron. Skutki praw- ne powstępowań mediacyjnych bywają jednak różne. W postępowaniu cywilnym zawarta ugoda ma moc wyroku i skutkuje umo- rzeniem postępowania. Ugoda zawarta w postępowaniu karnym nie kończy tego postępowania, ale daje sądowi możliwość zakończenia sprawy bez wydawania wyroku (umorzenie lub warunkowe umorzenie). Wątpliwości natomiast budzi wartość ugody zawartej w postępowaniu zawo- dowym lekarzy. Wprawdzie Ustawa o izbach lekarskich w art.113 zakłada, że Rzecznik Odpowiedzialności Zawo- dowej w czasie postępowania wyja- śniającego, albo sąd lekarski w czasie postępowania przed sądem lekarskim, może, z inicjatywy lub za zgodą stron, skierować sprawę do postępowania mediacyjnego między pokrzywdzonym i obwinionym. Ta sama ustawa nie określa jednak, jaki bezpośrednio skutek na postępowanie wyjaśniające lub dowodowe ma zawar- cie ugody! Moim zdaniem zawarcie ugody w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśnia- jącego powinno skutkować jego umo- rzeniem, natomiast w postępowaniu przed sądem powinno mieć znaczący wpływ na wysokość ewentualnej kary. Pomimo jednak wielu ewidentnych zalet mediacji, nie jest ona zbyt często stoso- wana w konfliktach lekarskich. Nie doty- czy to wprawdzie Śląskiej Izby Lekarskiej, w której mamy najwięcej przeprowadzo- nych postępowań mediacyjnych w kraju i to głównie inicjowanych przez Rzecz- ników Odpowiedzialności Zawodowej, ale w wielu innych izbach lekarskich ta droga do zawarcia ugody nie jest tak powszechnie uznawana. Skuteczność mediacji zależy od wielu czynników, ale bezspornym jest, że naj- istotniejszym jest osoba mediatora. Surowe karanie lekarza, który zawarł ugodę mediacyjną, jest bezcelowe. Trzeba jednak pamiętać, że pierwszym słowem musi być „przepraszam”, a potem jasne wyjaśnienie swojego stanowiska i sytuacji będącej przedmiotem sporu. Mediatorem musi być lekarz godny zaufania. Co prawda ustawa nie precy- zuje wymaganych cech mediatora, ale należy wnioskować, że ma to być ktoś o nieposzlakowanej opinii i odpowied- nich walorach moralnych. W Śląskiej Izbie Lekarskiej mediatora- mi są dr n. med. Zygmunt Wawrzynek od 2010 roku, oraz niedawno powołany dr Stanisław Borysławski. O tym, że mediacja w medycynie jest ważna, ale stosunkowo rzadko wykorzy- stywana, mówiliśmy podczas Konferencji „Mediacje w medycynie”, jaka odbyła się 24-25 stycznia tego roku w Krakowie. Wspólna konferencja Naczelnej Rady Adwokackiej i Naczelnej Rady Lekarskiej miała służyć wymianie zdań i doświad- czeń przedstawicieli dwóch zawodów, które – jak powiedział prezes Naczel- nej Rady Lekarskiej prof. Andrzej Maty- ja – „służą ludziom, choć reprezentując pacjentów często stają przeciwko sobie”. Tematem wiodącym konferencji i roz- mów kuluarowych był problem, jak zwiększyć liczbę i skuteczność mediacji w postępowaniach zawodowych o błędy medyczne. Wspólny wniosek – to konieczność two- rzenia dobrych i jasnych przepisów. Z doświadczenia mogę powiedzieć, że mediacje, te najprostsze i bez udzia- łu „zawodowego” mediatora, powinny odbywać się na etapie lekarz – pacjent (pokrzywdzony) jeszcze zanim zostanie sformułowana skarga i trafi do rzecznika czy prokuratora. To właśnie tam, w oddziale czy w porad- ni, powinny odbywać się pierwsze roz- mowy i wyjaśnienia. Bardzo często sku- teczne i kończące się porozumieniem stron. Ale trzeba pamiętać że pierwszym słowemmusi być„przepraszam”, a potem jasne wyjaśnienie swojego stanowiska i sytuacji będącej przedmiotem sporu. Dr Stefan Kopocz Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej