ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach marzec 2022 nr 287

13 Pro Medico • marzec 2022 Na terenie województwa śląskiego działają 1132 poradnie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), w których zatrudnionych jest 4812 lekarzy w różnym wymiarze czasowym. Co piąty ma specjaliza- cję z medycyny rodzinnej. Pozostali to interniści, pediatrzy i lekarzy innych specjalności. 1/4 kobiet i 1/3 mężczyzn ze specjalizacją z medycyny rodzinnej ukończyło 60. rok życia. Wśród internistów osoby po 60. roku życia stanowią odpowiednio 29% i 35%, a wśród pediatrów 42% i 52%. Koronawirusem w lekarza rodzinnego W erze „przedcovidowej” choroby przewle- kłe (wtymwypisanie recept) były przyczyną 50-55% zgłoszeń do POZ, schorzenia ostre: 10-15%, ogólne badanie lekarskie z powo- du niespecyficznych dolegliwości: 15-20%, szeroko rozumiana profilaktyka (od badań przesiewowych, poprzez bilanse dzieci i młodzieży, na szczepieniach kończąc): 10-15%, sprawy administracyjne (zaświad- czenia o stanie zdrowia, wnioski sanatoryj- ne, wnioski o zaopatrzeniewśrodki pomoc- nicze): 10-15%, problemy socjalno-opie- kuńcze: 1-5%. Koronawirus zmienił w sposób diametralny strukturę porad. Pojawiła się teleporada, która na kilka miesięcy zdominowała pracę POZ-tów, stając się zupełnie bezzasadnie przyczyną hejtu na lekarzy rodzinnych. Nie- stety hejt na POZ trwa do dnia dzisiejszego, pomimo zapewniania przez lekarzy rodzin- nych potrzeb zdrowotnych (i nie tylko) zadeklarowanychpacjentów. Lekarz rodzin- ny przyjmuje (fizycznie) niejednokrotnie 50-70 pacjentów w ciągu dnia. Zapewnia ciągłość opieki nad osobami przewle- kle chorymi, którzy nie mogą dostać się do specjalisty, a o pobycie diagnostycznym na oddziale szpitalnym mogą tylko poma- rzyć. Nie ogranicza się przy tym tylko do wypisy- wania leków, tylko w ramach swych kom- petencji (i możliwości) kontroluje stan zdro- wia, poprzez bezpośrednie badanie fizy- kalne i badania dodatkowe, modyfikując w razie konieczności terapię. Nie dzieli przy tym pacjentów na „zaszczepionych” i „nie- zaszczepionych”. Między pacjentami z cho- robami przewlekłymi przyjmuje pacjentów ze schorzeniami ostrymi – nie jest tajemnicą głównie ze strony układu oddechowego, w tym potencjalnie zakażonych wirusem SARS-CoV-2. Wraz z kolejnymi falami pan- demii rośnie liczba osób zakażonych koro- nawirusem. Lekarz POZ zobowiązany jest do co naj- mniej dwóch porad u osób zakażonych: teleporady lub, jeśli tego wymaga stan pacjenta, badania fizykalnego w przychod- ni lub na wizycie domowej.Wszystkow cza- sie jednego dnia pracy. Ponadto, co jest również ważne, lekarz rodzinny prowadzi działania profilaktycz- ne: badania przesiewowe, bilanse dzieci i młodzieży, szczepienia. I na tym aspekcie chciałbym zatrzymać się na chwilę. Wiele placówek podjęło wyzwanie szczepienia przeciwko wirusowi SARS-CoV-2. Wiązało się to z przeorganizowaniem pracy przy- chodni: wydzielenie osobnych pomiesz- czeń na punkt szczepień, poczekalni dla osób szczepionych i, co istotne, oddelego- wanie lekarza i pielęgniarki do szczepień. W efekcie jeden lekarz i jedna pielęgniarka „wypada”z grafiku, a pozostali lekarze i pie- lęgniarki muszą przyjąć ich obowiązki. Czy ktoś to docenił? Pamiętać należy również o wszelkiego rodzaju zaświadczeniach i skierowaniach, po okresie całkowitego lockdownu pacjenci, co jest zresztą zrozu- miałe, domagają się skierowań do sana- torium, zaświadczeń o stanie zdrowia itp. I wreszcie wypisywanie recept na schorze- nia przewlekłe. Na to też lekarzmusi znaleźć czas. Awizyty domowe? Wspomnieć należy o zasobach kadrowych. Jak napisałem we wstępie w wojewódz- twie śląskim w poradniach podstawowych pracuje ponad 4800 lekarzy, ale w różnym dr n. med. Ireneusz Szymczyk konsultantwojewódzki wdziedziniemedycyny rodzinnej Fot. Chroma Stock