ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach marzec 2023 nr 297

11 Pro Medico marzec 2023 Z TEKI RZECZNIKA Bójmy się Wkroczyliśmy wnowy rok, ale tym razem jakoś mniej entuzjastycznie. Obawymają pacjenci, lekarze i spo- ra część społeczeństwa obawiająca się o swoje i bliskich zdrowie. Pan prezes Kaczyński otworzył przedwy- borczy nowy front walki, tym razem z lekarzami. Powołano Parlamentarny Zespół ds. funkcjonowania Izb Lekarskich w Polsce i już na pierwszym posiedzeniu kwestionowano decyzję sądu lekarskiego. Lekarze przestali badać nawet w tak istotnych podmiotach, jak SOR czy Izba Przyjęć. Lekarzu, obudź się – chciałoby się krzyczeć. Piszę to z pełną odpowiedzialnością i znajomością takich przypadków. Badanie, badanie, badanie – to rada rzecznika, by uniknąć lub znacznie ograniczyć skutki zaniechań. Zbyt wcześnie na ocenę tej inicjatywy, ale koniecznie wymaga ona obserwacji. Pacjenci obdarowani licznymi prawami i praktyczne bez obowiązków skwapliwie to wykorzystają. Mija blisko trzecia dekada funkcjonowania instytucji prawpacjen- ta. W tym czasie uzyskali oni możliwość ochrony wartości i interesów istotnych dla człowieka wówczas, gdy wymaga pomo- cy medycznej lub korzysta ze świadczeń zdrowotnych. Pacjentom zapewniono taką ochronę, mimo że każdemu człowie- kowi przysługują liczne prawa wynikające z obowiązujących przepisów. Początkowo pacjenci korzystali z czterech praw: – do świadczeń zdrowotnych odpowiada- jących wymaganiomwiedzy medycznej, – do wyrażenia zgody na udzielenie okre- ślonych świadczeń zdrowotnych lub ich odmowy, po uzyskaniu odpowiedniej informacji, do uzyskania informacji o swo- im stanie zdrowia, – do poszanowania jego intymności i godności w czasie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz – do umierania w spokoju i godności. Aktualnie obowiązujący akt prawny, czyli ustawa z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, reguluje w sposób rozbudowany kilkanaście praw pacjenta. Wbrew temu, co sądzi znaczna grupa lekarzy, pacjenci znakomicie znają swoje prawa, wprzeciwieństwie niestety do lekarzy. Znaczna liczba skarg pacjentów oraz od Rzecznika Praw Pacjentów, jakie wpływają do biura OROZ, o tym świadczy. Ogrom skarg zarzuca bowiem lekarzomnaruszenie praw pacjenta. Rozmowa z lekarzami, których dotyczą skargi, wzbudza niejedno- krotnie zdziwienie ich argumentacją, wynikającą z braku wiedzy o prawach pacjenta. W sytuacji, kiedy lekarze są na celowniku władzy, kiedy pacjen- ci widzą, że nie mamy wsparcia, niektórzy z naszych kolegów postępują nieodpowiedzialnie. Sami swoim postępowaniem, a niejednokrotnie jego brakiem, proszą się o kłopoty. Dotychczas analiza praw pacjentów skupiała się na interpretacji istoty tych praw, określaniu granic ich treści i środ- ków prawnych przysługujących w przy- padku ich naruszenia (karnych, cywilnych i zawodowych). Wraz z nastaniem pandemii COVID-19, pojawiły się ograniczenia praw pacjenta, spowodowane stanem zagrożenia epide- micznego. Problemy te nie były wcześniej brane pod uwagę, ponieważ nie wystę- powały tak poważne stany zagrożenia. W art 5 u.p.p wskazuje się, że można ograniczyć korzystanie z prawa pacjenta w przypadku wystąpienia zagrożenia epi- demicznego lub ze względu na bezpie- czeństwo zdrowotne pacjentów, a także ze względu na możliwości organizacyjne udzielania świadczeń. Na bazie takich przepisów powstała „instytucja teleporady”. Pomimo że prze- pisy regulują zasady udzielania telepo- rad, to forma ta jest powszechnie stosowana, by nie powiedzieć nadużywana – bo wygodna(?). Przecież na tej podstawie funk- cjonują stale krytykowane e-recepty i e-zwolnienia. Brak oso- bistego badania pacjenta stał się powszechny. Widać to w skar- gach pacjentów oraz zawiadomieniach, jakie do OROZ wpływają od prokuratora czy Rzecznika Praw Pacjenta. Lekarze przestali badać nawet w tak istotnych podmiotach, jak SOR czy Izba Przyjęć. Lekarzu obudź się, chciałoby się krzyczeć. Piszę to z pełną odpo- wiedzialnością i znajomością takich przypadków. Badanie, bada- nie, badanie – to rada rzecznika, by uniknąć lub znacznie ograni- czyć skutki zaniechań. Stefan Kopocz OkręgowyRzecznik OdpowiedzialnościZawodowej