ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach marzec 2024 nr 307

Pro Medico marzec 2024 7 Fot. Chroma Stock że nigdy nie należy oszukiwać chorego przez dawanie mu fałszywej nadziei, jak również należy unikać brutalnej otwar- tości. ZdaniemR. Twycrossa w sytuacji śmiertel- nej choroby chory zawsze łatwiej przyj- muje łagodnie brzmiące słowa. W takiej sytuacji posługiwanie się eufemizmami wydaje się być uzasadnione. Na przykład możemy powiedzieć: „badania wykazują, że jest to jedna z postaci nowotworu”, niż: „niestety, ma Pan raka”; albo zamiast: „ma Pan przed sobą pół roku życia”może- my powiedzieć „nie można przewidzieć, jak choroba rozwinie się w Pana przypad- ku, ale Pana czas jest prawdopodobnie ograniczony”. JAK PRZEKAZYWAĆ CHOREMU NIEPOMYŚLNE INFORMACJE? Przekazywanie niepomyślnych wiado- mości i sztuka mówienia prawdy pacjen- towi onkologicznemu, to jeden z szeroko dyskutowanych aspektów opieki nad chorymi oraz ich rodzinami. Zajmuje on ważne miejsce wmedycynie, psychologii, a także naukach pozamedycznych, takich jak etyka, teologia czy lingwistyka. Pro- blem przekazywania informacji o złym rokowaniu stwarza trudne dylematy natury etycznej i moralnej. Obecnie więk- szość psychologów i onkologów uwa- ża, że chory powinien znać rzeczywisty stan swojego zdrowia. Pacjent ma prawo do poznania prawdy o swoim stanie, cięż- kości choroby i zagrożenia, jakie stanowi dla zdrowia i życia, ponieważ zawsze, bez względu na okoliczności, należy choremu mówić prawdę, a kłamstwo jest w tym przypadku naruszeniem jego godności. Często lekarze starają się unikać komuni- kowania złych informacji w obawie przed wywołaniem nadmiernej reakcji emocjo- nalnej u chorego. Można wówczas spró- bować przekazywać informacje stop- niowo, „na raty”, sprawdzając jak reaguje pacjent, dozując wiadomości o schorze- niu. Jak przekazać złą diagnozę? Prawdę o chorobie należy dawkować w zależności od indywidualnych potrzeb i wrażliwości chorego; przekazywanie Dzisiaj uważa się, że poznanie prawdy może zmo- bilizować chorego do podjęcia intensywnej walki z chorobą oraz da pacjentowi szansę na załatwienie swoich ważnych spraw osobistych (majątkowych, prawnych). Co nie znaczy, że należy natychmiast, nie licząc się z okolicznościami, powiedzieć wszystko od razu. złych informacji jest procesem, który powinien przebiegać etapowo i mieć swoją dynamikę rozwojową. Istot- ne są warunki w jakich przekazujemy pacjentowi te informacje: w osobnym pomieszczeniu, będąc sam na sam z cho- rym, przeznaczając na to odpowiednią ilość czasu. Rodzina, która stanowi dla niego naturalne źródło oparcia psycho- logicznego powinna współuczestniczyć w procesie informowania go, tylko jeśli wyrazi taką wolę. Podejmując rozmowę należy upewnić się, co pacjent wie o swojej chorobie. Po przekazaniu informacji o chorobie uważnie obserwujemy jego reakcję. Jeśli zareaguje nadmiernymi emocjami (stra- chem, przygnębieniem) – należy na tym