ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach październik 2020 nr 273

Pro Medico • październik 2020 22 TROCHĘ HISTORII Ciernista droga do zawodu lekarza Dwudziestolecie międzywojenne było dla lekarzy dużym wyzwaniem. Gwałtowny rozwój medycyny, modernizacja lecznictwa, a także upowszechnienie lecznictwa uspołecznionego, prowadziły do powsta- wania nowych specjalizacji oraz powodowały potrzebę podyplomowego doszkalania lekarzy. W okresie przedwojennym lekarze kształcili się głównie na wydziałach lekarskich uni- wersytetów w Krakowie, Warszawie, w Wil- nie, we Lwowie i Poznaniu, które podlega- ły pod Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Pouzyskaniunie- podległości, Uniwersytet Krakowski wpro- wadził w roku akademickim 1918/1919 „numerus clausus” ze względu na wzrost liczby studentów medycyny. Na innych uniwersytetach, aż do roku 1920 obowią- zywał nielimitowany dostęp do kształcenia. Przyszłych adeptów medycyny ogranicza- ły także... finanse. Przyszły lekarz musiał posiadać odpowiednie, i to niemałe, zasoby finansowe, gdyż studiamedyczne były płat- ne. Studenci płacili za wszystko: od wpiso- wego, po udział w wykładach, korzystanie z biblioteki, aż do dopuszczenia do egzami- nu. Opłaty (zwyjątkiemwpisowego) można było po uzyskaniu stosownej zgody rozło- żyć na 10 lat. KONTROWERSJEWOKÓŁ PROGRAMU Programstudiówmedycznychwprowadzo- ny w 1920 r. budził wiele kontrowersji, gdyż opierał się na tradycji austriackiej. Głównym zarzutembyłozbytdużoegzaminów!Studia trwały pięć lat i jeden kwartał, co w sumie dawało XVI trymestrów, po dziesięć tygodni każdy (jeden rok akademicki stanowiły trzy semestry). Po zaliczeniu wszystkich XVI try- mestrów zdawało się egzamin kliniczny. Osiemlatpóźniej,w1928rokuzostaływpro- wadzone zmiany. I tak przez pierwsze dwa lata studiów medycznych obowiązywał program opracowany przez radę wydziału lekarskiego. Kolejnych lat nauki nie obej- mowały już tak sztywne ramy programowe i studenci mogli mieć wpływ na ich plano- wanie. Po zdaniu egzaminów z wynikiem pozytywnym i po złożeniu przyrzeczenia, student otrzymywał dyplom ukończenia studiów i tytuł doktora wszech nauk lekar- skich (nadawany do 30.06.1930 r. – po tym terminie obowiązywał tytuł lekarz). POSTĘPNADRODZEDOKSZTAŁCENIA Postępem na drodze do ustawicznego kształcenia lekarzy była konieczność odby- cia po studiach jednorocznej praktyki szpi- talnej (w ciągu trzech lat). Z tego okresu każdy lekarz był zobowiązany odbyć przy- najmniej 9 miesięcy w klinikach uniwersy- teckich, szpitalach wojskowych lub zakła- dach leczniczych (uznanych przez Ministra Opieki Społecznej za nadające się do tego celu), na oddziałach chorób wewnętrz- nych, chirurgicznych oraz położniczych po trzy miesiące na każdym. Przez pozosta- łe trzy miesiące lekarz mógł praktykować na wybranym przez siebie oddziale, tym samym lub innym. Drugim rozwiązaniem była praca np. wuniwersyteckich zakładach higieny, medycyny sądowej, państwowych zakładach higieny czy medycyny zapobie- gawczej. Każdy szpital zatrudniający prakty- kantów i odnoszący z tego powodu korzyść finansową, był zobowiązany płacić prakty- kantom wynagrodzenie lub zabezpieczyć immieszkanie i utrzymanie. Podczas praktyki każdy lekarz obowiązko- wo musiał przejść przeszkolenie w zakre- Program studiów medycznych wprowadzony w 1920 r. budził wiele kontrowersji, gdyż opierał się na tradycji austriackiej. Głównym zarzutem było zbyt dużo egzaminów! Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego – sekcja zwłok przeprowadzana na kursie prof. Ludwika Paszkiewicza (luty 1928 r.). Foto: Archiwum NAC. Katarzyna B. Fulbiszewska koordynator Ośrodka Dokumentacji Historycznej ŚIL