ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach październik 2021 nr 283

11 Pro Medico • październik 2021 Znacznie więcej jest dziś osób wahających się, które nie wiedzą dokładnie, o co chodzi z rzekomą szko- dliwością szczepień, co im grozi w związku z działa- niami niepożądanymi i czym ewentualnie ryzykują, rezygnując ze szczepienia. Skąd się wziął opór przed szczepieniem? Dorota Rzepniewska Lekarzpsychiatra Wraz ze zbliżaniemsię czwartej fali zakażeń COVID-19 powraca pytanie: czy szczepić się, czy też nie? Czy przestrzegać obostrzeń? Po co nam lockdown? Patrząc na polskie sklepy, targowiska, a zwłasz- cza ośrodki wczasowe i wypoczynkowe, można powiedzieć, że pandemii nie ma – niewiele osób w ogóle nosi maseczki, pomijając fakt, że nosi je np. pod nosem. To samo dotyczy przestrzegania odległości oraz dezynfekcji rąk. Jako pracownicy ochrony zdrowia, jesteśmy na pierwszej linii frontu walki z pandemią i kilkakrotnie już, jako grupa zawodowa lekarzy wraz z pielęgniarkami i ratownikami medycznymi, przechodzi- liśmy etap bycia bohaterami, na zmianę z byciem celem ataków i ofiarami hejtu. Dość wspomnieć o niedawnych ata- kach na punkty szczepień na przełomie lipca i sierpnia, gdzie punkty szczepień w Grodzisku Mazowieckim i Zamościu zostały zaatakowane przez przeciwników szczepień. Ucierpieli zarówno pracow- nicy punktów, jak i budynki (podpalono budynki punktu w Zamościu). W Polsce do tej pory zostało zaszczepio- nych ponad 18mln obywateli. Jest to zatem poniżej połowy populacji. Wyszczepienie połowy populacji było podawane jako dolna granica zadowalającego poziomu, jaki był wymagany, aby osiągnąć tak zwa- ną odporność zbiorowiskową. Odporność zbiorowiskowa jest definiowana jako taki odsetek osób uodpornionych, po osią- gnięciu którego liczba zakażeń zaczyna się zmniejszać. Dla dominującego obecnie wariantudelta koronawirusa, próg tenprze- kracza 80%populacji. Na początku dostępność szczepionek była mała, wielu pracowników ochrony zdrowia (tzw. grupy„0”) nie otrzymała ichwporę lub często podróżowali w celu zaszczepienia się do odległych ośrodków. Zainteresowa- nie szczepieniami było tak duże, że doszło do ostracyzmu wobec celebrytów, któ- rzy zaszczepili się, wbrew zasadom, poza kolejnością. Tymczasem obecnie sytuacja się zmieniła. Punkty szczepień narzekają na małe zainteresowanie, część z nich jest zamykana, a szczepionki nawet odsprzeda- wane do innych krajów. Od początku pandemii w mediach spo- łecznościowych pojawiały się liczne, często sprzeczne ze sobą, niesprawdzone informa- cje, które miały ogromny wpływ na kształ- towanie zachowań i postaw społecznych. Ludzie stali się bardziej krytyczni wobec docierających do nich z różnych stron infor- macji. Dołożył się do tego zmieniający się stosunek do autorytetówmedycznych. Jed- nak nie wszyscy ludzie, którzy nie chcą się szczepić, są antyszczepionkowcami. Znacznie więcej jest osób wahających się, które nie wiedzą dokładnie, o co chodzi z rzekomą szkodliwością szczepień, co im grozi w związku z działaniami niepożądany- mi i czym ewentualnie ryzykują, rezygnując za szczepień. W natłoku różnych informacji o COVID-19 niewielki procent stanowiły informacje sprawdzone i poparte badania- mi. O ile w dużych koncernach medialnych przeważały rzetelne głosy ekspertów, o tyle internet był zalewany wielokrotnie powie- lanymi, najczęściej wyolbrzymionymi lub wręcz absurdalnymi doniesieniami o skut- kach przyjęcia szczepionki. Nikt tych infor- macji nie weryfikował, niewiele było miejsc, gdzie można było osobiście porozmawiać i rozwiać swoje wątpliwości. Jako lekarze jesteśmy profesjonalistami, dlatego wyrażane przez nas opinie są sza- lenie ważne. Tymczasem w mediach poja- wiały się informacje sygnowane nazwi- skami osób związanych ze środowiskiem medycznym wprost ostrzegające przed szczepieniami, wskazujące na niski poziom przebadania szczepionek i nieprzewidy- walne następstwa ich przyjęcia, do zgonu włącznie. Tymczasem postawa lekarza, który unika- jąc uogólnień jest blisko swojego pacjenta i niewaha się poświęcić czasu na wyjaśnie- nie jest cenniejsza, bo przecież decyzję