ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach wrzesień 2022 nr 292

19 Pro Medico • wrzesień 2022 Tajemnicza przyczyna zgonu Był sobie mężczyzna, górnik, który pracował w kopalniach nie tylko węgla kamiennego. Rozpozna- no i stwierdzono u niego chorobę zawodową – pylicę płuc, a niedługo potemnowotwór płuca. Pomi- mo leczenia, doszło do postępu choroby nowotworowej, wyniszczenia nowotworowego i mężczyzna zmarł. Z PAMIĘTNIKA BIEGŁEGO SĄDOWEGO Dr n. med. Ryszard Szozda biegłysądowy,sędzia NaczelnegoSąduLekarskiego Rodzina, jak to rodzina – była uparta i zażą- dała sekcji zwłok. Wykonano sekcję anato- mopatologiczną, a na protokół składały się jedynie rozpoznania – kliniczne (przyczyna zgonu – nowotwór z wyniszczeniem nowo- tworowym), anatomopatologiczne – pylica płuc, nowotwór płuca oraz... świeży rozległy zawał mięśnia sercowego i histopatologiczne – z wycinków pobranych z mięśnia sercowe- gowynikało, że istnieją rozległe zmiany poza- wałowe, blizny oraz rozstrzeń. Na tej podstawie lekarz specjalista medycy- ny sądowej wykonująca sekcję stwierdziła, że przyczyną zgonu był świeży masywny zawał mięśnia sercowego, rozpoznała zmia- ny pylicze i nowotwór, aczkolwiek nie rozpo- znała wyniszczenia. Niestety, z uwagi na treść owego protokołu (jedynie rozpoznania) nie można było zweryfikować rozpoznań ana- tomopatologicznych. Rozpoznania histo- patologiczne nie stanowiły potwierdzenia czegokolwiek. Po pewnym czasie, w wyniku dochodzenia epidemiologicznego, ustalono, że w trakcie pracy pod ziemią mężczyzna był narażony na radon, a powiatowy inspektor sanitarny, na podstawie stosownego orze- czenia z poradni chorób zawodowych, ustalił pośmiertnie, że rak płuca jest chorobą zawo- dową. Wdowa po zmarłym wniosła najpierw doZUS, a następniedo sądu, wniosek ouzna- nie, że choroba zawodowa, tj. nowotwór, był przyczyną lub choćby współprzyczyną zgo- nu jej męża. W sprawie wypowiadali się bie- gli: onkolog, pulmonolog i kardiolog, solidar- nie wskazując, że przyczyną zgonu był zawał mięśnia sercowego, bowiem to wynikało z sekcji zwłok. Sąd zadał mi pytanie o to, czy choroba zawo- dowa pylica płuc była przyczyną lub choć- by współprzyczyną zgonu. Niestety – nie o to chodziło. Wskazałemwięc, że pylica płuc – choroba zawodowa – nie była, a czy choro- ba nowotworowa – tego nie wiem, bowiem aby to wiedzieć, musiałbym zapoznać się z historią choroby ze szpitala, z którego pochodziła karta informacyjna. Otrzymałem historię choroby. Znalazłem w niej badanie EKG – bez jakichkolwiek cech zawału. Istniały jedynie zmiany miażdżyco- we naczyń tętniczych, w tym wieńcowych. Jak wynikało z informacji, mężczyzna schudł ok. 8 kg w ciągu bardzo krótkiego czasu, a jego stan opisywano jako wyniszczenie nowotworowe. Przez ostatnie 4-5 dni przed zgonem był nieprzytomny. Z obserwacji i lekarskich i pielęgniarskich wynikało umie- ranie z powodu nowotworu. Czyli istniały dwie osoby o takim samym numerze PESEL – jedna z nowotworem w stanie terminalnym, który doprowadził do wyniszczenia nowotworowego i był przy- czyną zgonu, a druga – co prawda z nowo- tworem, alebezwyniszczenia, której zgonbył spowodowany zawałemmięśnia sercowego. I co dalej? Mój wniosek końcowy (po kon- sultacji z kilkoma specjalistami kardiologami i specjalistami medycyny sądowej) brzmiał tak, że z przeważającym prawdopodo- bieństwem przyczyną zgonu był rak płuca (choroba zawodowa), pylica płuc nie była ani przyczyną, ani współprzyczyną zgonu – natomiast zawał serca był współprzyczyną. Podałem także wniosek alternatywny, iż nie mogęwykluczyć, żeprzyczynąbył zawałmię- śnia sercowego, natomiast współprzyczyną nowotwór w fazie terminalnego wynisz- czenia. Przy czym podniosłem, że pierw- szy wniosek jest bardziej prawdopodobny niż drugi. W podsumowaniu stwierdziłem, że decyzję w tej sprawie pozostawiamwyso- kiemu sądowi. Fot. Chroma Stock