ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach wrzesień 2023 nr 302

Pro Medico wrzesień 2023 16 Wiersze to pigułki na ból życia Fot. archiwum prywatne Z psychiatrą, który pisze wiersze, prof. dr. hab. n. med. MarkiemKrzystankiem roz- mawia Anita Utnik. – Obiecałam, że porozmawiamy o poezji, zatem (jeśli pan profesor pozwoli) od wiersza chcę zacząć: Niektórzy lubią poezję Niektórzy Czyli nie wszyscy Nawet nie większość wszystkich, ale mniejszość. Nie licząc szkół, gdzie się musi, I samych poetów, Będzie tych osób dwie na tysiąc... No właśnie, spotkały się dwie takie osoby... Pytam zatem poetę: dlaczego pan lubi poezję i dlaczego pan poezję tworzy? – To kwestia potrzeby i wrażliwości. Potrzeby modlitwy, doświadczania transcendencji, własnej duchowości, metafizyki świata. Ludzie, którzy mają ten szczególny rodzaj wrażliwości, zdol- ni są (choć wiem, jak dziwnie to brzmi) do porozumiewania się z innym wymia- rem, z bezczasowością, a wtedy odczu- wają silną potrzebę zwerbalizowania tego. Ja miałem taką potrzebę od zawsze, ale jednocześnie długo odczuwałem swego rodzaju „rozdarcie ze słowem”. Nie umiałem znaleźć słów, które oddawałyby to, co czuję. Pamiętam rozmowę telefoniczną z przy- jacielem. Bezskutecznie próbowałem mu coś wyjaśnić. W końcu, zniechęcony, rozłączyłem się. Wtedy bezwiednie wzią- łem czystą kartkę i zacząłem zapisywać na niej dialog z „zamordowaną laleczką”. I nagle przyszły te najwłaściwsze słowa, ponazywały wszystko to, co czułem. I kie- dy ponowie zadzwoniłem do tego przy- jaciela, przeczytałem mu zapisany tekst. Stwierdził: teraz wiem, o co ci chodzi. Tak chyba zaczęło się moje tworzenie poezji. – „Tylko, co to takiego poezja”? – że znówzapytamsłowami Szymborskiej. Poezja to jedna ze sztuk, ale trudna w odbiorze, bowiem to, co chce się wyra- zić, nie jest w słowie, tylko między słowa- mi. Odbiorca, który potrafi to dostrzec, odczytać te nadpisane treści, też jest poetą, tylko biernym. Poezja, tak jak muzyka, jest odczuciem, obrazem, jest darem, który poeta otrzymuje spoza siebie, ale którym koniecznie musi się podzielić. Prawdziwy artysta bowiem ma w sobie potrzebę artystycznego eks- hibicjonizmu. A ponieważ język to sztuka oszustwa i iluzji, zatem poezja to magia, której ulega się. Armstrong, zwracając się kiedyś do dziennikarza, powiedział: stary, jeśli tego nie poczułeś, to ja ci tego nie wytłumaczę. No właśnie, nie wytłumaczy się, czym jest poezja. Trzeba to poczuć. – „Arkadia Indygo” to pierwszy tomik pańskich wierszy, który dostałam kil- ka lat temu. Zaintrygowana zdjęciem na okładce, zaczęłam lekturę. I choć Prof. dr hab. n. med. i n. o zdrowiu Marek Krzystanek jest kierownikiem Katedry i Kliniki Reha- bilitacji Psychiatrycznej SUMw Katowicach i lekarzem kierującym Psychiatrycznymi Oddzia- łami Dziennymi w GCMw Katowicach.