ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach wrzesień 2023 nr 302

Pro Medico wrzesień 2023 6 Etyczny labirynt TEMAT NUMERU Prof. dr hab. n. med. JarosławMarkowski wiceprezesOkręgowejRady Lekarskiej,przewodniczący Komisjids.EtykiLekarskiej Świadomość konieczności zmian w obowiązującym obecnie Kodeksie Etyki Lekarskiej jest dobrze znana środowisku lekarskiemu. Z tego powodu, na mocy uchwały NRL z grudnia 2016 r., w ciągu dwóch ostatnich kadencji Komisja Etyki Lekarskiej Naczelnej Izby Lekarskiej powołała Zespół Eks- pertów do analizy przepisów Kodeksu Etyki Lekarskiej w celu jego nowelizacji. Końcowym efektem pracy zespołów był wniosek o konieczności opracowania komentarzy do kodeksu, które służyłyby zarówno organom odpowiedzialności zawodowej, jak i lekarzomwcodziennej pra- cy. Ale – jak podkreślano – są również arty- kuły, które wymagają zmian. Koniecznością wydaje się również wprowadzenie takich zmian w kodeksie, które zabezpieczą ten zawód przed utratą zaufania publicznego. KODEKS ZHISTORIĄ Obowiązujący Kodeks Etyki Lekarskiej został uchwalony 14 grudnia 1991 roku podczas II Nadzwyczajnego Zjazdu Lekarzy w Bielsku-Białej. Tak więc za kilka miesięcy miną 32 lata od jego uchwalenia. Ten naj- ważniejszy dokument regulujący zasady postępowania lekarzy był od tego czasu tylko dwukrotnie nowelizowany: w 1993 r. na III Krajowym Zjeździe Lekarzy i w 2003 r. na Nadzwyczajnym VII Krajowym Zjeździe Lekarzy. Ponowna – trzecia nowelizacja KEL jest jednak niezbędna. Wymusza ją zarów- no postęp medycyny, jak i niezgodności między artykułami Kodeksu a prawem powszechnym, np. dotyczącym tajemnicy lekarskiej po śmierci chorego. Przez te 32 lata w otaczającej lekarzy rze- czywistości zmieniło się wiele: powstały nowe technologie medyczne, nowe syste- my informatyczne, systemy przekazywania obrazów, a przede wszystkim dynamicznie rozwinęły się media społecznościowe. Pan- demia COVID-19 spowodowała, że porady zdalne i videokonferencje (webinaria) stały się rutynową metodą konsultacji lekarskich i przeprowadzania sympozjów lekarskich. To zmiana otaczającej nas rzeczywistości sprawiła, że niektóre artykuły KEL w dobie obecnej nie wytrzymały próby czasu i powinny być uaktualnione. 100 POMYSŁÓWNANOWELIZACJĘ Na początku bieżącej – IX kadencji działal- ności Izb Lekarskich, przewodniczący Komi- sji Etyki Lekarskiej NRL, dr Artur de Rosier, zwrócił siędo lekarzy z całej Polskiwramach akcji pt. „Zadaj pytanie”, aby określili, któ- re artykuły KEL – ich zdaniem – wymagają zmian, jakie kwestie etyki lekarskiej, dotych- czas nieporuszane, należy dodać do KEL oraz które zapisy wymagają dodania szcze- gółowych komentarzy. Odzew był bardzo szeroki. Zebrano ponad 100 zagadnień – pytań od lekarzy z całej Polski. Odpowiedzi w ramach akcji „Zadaj pyta- nie” zbierała Komisja Etyki Lekarskiej NRL, która ma przygotować projekt nowelizacji Kodeksu oraz zbiór komentarzy. Nowa, uaktualniona wersja, ma być przedstawio- na i uchwalona podczas Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Lekarskiego, który jest planowany namaj 2024 r. Do tego czasu sfi- nalizowanemaja być prace nadpropozycja- mi zmian w Kodeksie Etyki Lekarskiej, tak, by ich szczegóły można było poddać wery- fikacji środowiskowej i przyjąć na Zjeździe. Pamiętajmy jednak, że ewentualna nowe- lizacja Kodeksu Etyki Lekarskiej musi być głęboko przemyślana i uargumentowana – Kodeks Etyki Lekarskiej, który choć sam nie jest źródłem prawa, to jednak stanowi podstawę do orzekania o odpowiedzialno- ści lekarzaprzed sądami izbowymi zapostę- powanie sprzeczne z zasadami etyki. NAJPILNIEJSZE ZMIANY Najbardziej pilnymi sprawami do rozwiąza- nia – moim zdaniem – będą telemedycyna, udział lekarzy w mediach społecznościo- wych, kwestia reklamy w praktyce lekar- skiej, wątpliwości w tajemnicy lekarskiej, prawa publicznego krytykowania innego lekarza oraz relacje z firmami farmaceutycz- nymi. 30 lat temu, gdy powstawał Kodeks Etyki Lekarskiej, telemedycyna i media spo- łecznościowe praktycznie nie istniały. Na pewno zmiany wymaga artykuł 9 KEL mówiący, że lekarz może podejmować Najbardziej pilnymi sprawami do rozwiązania – moim zdaniem – będą telemedycyna, udział lekarzy w mediach społecznościowych, kwe- stia reklamy w praktyce lekarskiej, wątpliwości w tajemnicy lekarskiej, prawa publicznego kry- tykowania innego lekarza oraz relacje z firmami farmaceutycznymi. 30 lat temu, gdy powstawał Kodeks Etyki Lekarskiej, telemedycyna i media społecznościowe praktycznie nie istniały.