9 / 40
7
Pro Medico
•
kwiecień 2018
etyka
Posiadanie przez lekarza materiałów promocyjnych apteki może sugerować pacjentowi związek
lekarza z tą apteką...
W VII kadencji do naszej Izby dwukrotnie
zwracał się prezes Śląskiej Izby Aptekar-
skiej, w związku z kwestiami dotyczący-
mi możliwości wystąpienia nieprawidło-
wych relacji aptek z lekarzami. W oby-
dwu wypadkach chodziło o kierowane
do lekarzy i wręczane im materiały pro-
mocyjne aptek. Oczywiście sprawą Izby
Aptekarskiej jest rozstrzyganie, czy opi-
sane modele zachowań wyczerpywały
przesłanki reklamy apteki, zabronionej
art. 94a Ustawy z dnia 6 września 2001 r.
Prawo farmaceutyczne (na podstawie
Dziennika Ustaw 2017.2211), jednakże
także na lekarzach ciąży odpowiedzial-
ność związana z ich relacjami z apteką,
a w szczególności w związku z przyjmo-
waniem jakichkolwiek materiałów pro-
mocyjnych aptek.
Należy przypomnieć:
USTAWA Z DNIA 6WRZEŚNIA 2001 R.
PRAWO FARMACEUTYCZNE
Art. 58. 1. Zabrania się kierowania
do osób uprawnionych do wystawiania
recept oraz osób prowadzących obrót
produktami leczniczymi reklamy produk-
tu leczniczego polegającej na wręczaniu,
oferowaniu i obiecywaniu korzyści mate-
rialnych, prezentów i różnych ułatwień,
nagród, wycieczek oraz organizowaniu
i finansowaniu spotkań promocyjnych
produktów leczniczych, podczas których
przejawy gościnności wykraczają poza
główny cel tego spotkania. 2. Zabrania się
przyjmowania korzyści, o których mowa
w ust. 1. 3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą
dawania lub przyjmowania przedmiotów
o wartości materialnej nieprzekraczającej
kwoty 100 złotych, związanych z prakty-
ką medyczną lub farmaceutyczną, opa-
trzonych znakiem reklamującym daną
firmę lub produkt leczniczy.
USTAWA Z DNIA 12 MAJA 2011 R.
OREFUNDACJI LEKÓW, ŚRODKÓWSPO-
ŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNA-
CZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ WYRO-
BÓWMEDYCZNYCH
Art. 54. 2. Tej samej karze (tj. karze pozba-
wienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat
– przym GM) podlega, kto będąc oso-
bą uprawnioną do wystawiania recept
na leki, środki spożywcze specjalnego
przeznaczenia żywieniowego lub wyro-
by medyczne, podlegające refundacji
ze środków publicznych lub zleceń, o któ-
rych mowa w art. 38 ust. 1, żąda lub przyj-
muje korzyść majątkową lub osobistą
albo jej obietnicę w zamian za wystawie-
nie recepty lub zlecenia lub powstrzyma-
nie się od ich wystawienia.
Ponadto zauważyć należy, że nawet jeśli
otrzymane przez lekarza materiały pro-
mocyjne czy informacyjne apteki miały-
by niewielką wartość materialną i z punk-
tu widzenia prawa nie mielibyśmy do czy-
nienia z czynem prawnie zabronionym,
to jednak każde takie działanie, niezależ-
nie od wartości materialnej przedmio-
tów, może stanowić o naruszeniu zasad
etycznych wykonywania zawodu lekarza.
Apteka, promocja, lekarz
ZGODNIE BOWIEM Z KODEKSEM
ETYKI LEKARSKIEJ:
Art. 14 Lekarz nie może wykorzystywać
swego wpływu na pacjenta w innym celu
niż leczniczy.
Art. 57.2. Wybierając formę diagnostyki
lub terapii lekarz ma obowiązek kierować
się przede wszystkim kryterium skutecz-
ności i bezpieczeństwa chorego oraz nie
narażać go na nieuzasadnione koszty.
3. Lekarz nie powinien dokonywać wybo-
ru i rekomendacji ośrodka leczniczego
oraz metody diagnostyki ze względu
na własne korzyści.
Tak więc posiadanie przez lekarza mate-
riałów promocyjnych lub nawet tylko
informacyjnych konkretnej apteki (takich
jak kalendarze, bloczki z informacjami
dotyczącymi konkretnej apteki, ale też
wszelkiego rodzaju karty czy bony raba-
towe itp.) może sugerować pacjentowi
istnienie związków lekarza z tą apte-
ką, a co za tym idzie, sugerować możli-
wość odnoszenia korzyści z takiej relacji.
Ponadto może to wskazywać na wyko-
rzystywanie wpływu lekarza na pacjenta
w innym celu niż leczniczy, co przesądza
o niewłaściwym z etycznego punktu
widzenia charakterze takiej relacji.
Stosowne stanowisko w tej sprawie
nasza Komisja ds. Etyki Lekarskiej wydała
10.04.2015 r., jednak w związku z sygna-
łami docierającymi do Śląskiej Izby Lekar-
skiej ze Śląskiej Izby Aptekarskiej, pro-
blem jest aktualny (nawet, jeśli inicjatywa
leży po stronie apteki) i lekarz winien
zawsze pamiętać, że jest zobowiązany
przytoczonymi wyżej przepisami.
Gabriela Muś
sekretarz Komisji
ds. Etyki Lekarskiej VII kadencji
Także na lekarzach ciąży odpowiedzialność
związana z ich relacjami z apteką,
a w szczególności w związku z przyjmowaniem
materiałów promocyjnych aptek.
Fot. Obraz licencjonowany przez Drukarnia Chroma