20 / 40
Pro Medico
•
luty 2017
20
25 lat temu – 14 grudnia 1991 r., podczas
Nadzwyczajnego II Krajowego Zjazdu Izb
Lekarskich, w hali sportowej BBTS Włók-
niarz w Bielsku-Białej przy ulicy Widok 12
uchwalono Kodeks Etyki Lekarskiej. Został
oparty na zasadach Hippokratesa i był
ważnym dokumentem zarówno dla śro-
dowiska lekarskiego, jak i dla polskiego
społeczeństwa i władzy ustawodawczej.
Dokument ten ustanawiał etyczne zasady
postępowania lekarzy, określał priorytety,
jakimi lekarze winni się kierować w pracy
zawodowej oraz wskazał zasady, jakimi
lekarze powinni się kierować w postę-
powaniu z pacjentami, innymi lekarzami
i resztą społeczeństwa. Kodeks Etyki Lekar-
skiej jest rozwinięciem starożytnej przy-
sięgi Hippokratesa i przystosowaniem
jej do współczesnych realiów. To również
jeden z najważniejszych symboli mądro-
ści i odpowiedzialności polskich lekarzy,
niezbędnych dla realizacji zasad lekar-
skiego powołania. Ta kodyfikacja zasad
etyki lekarskiej była wydarzeniem bardzo
istotnym, zdaniem wielu wręcz rewolucyj-
nym. Do dziś absolwenci uniwersytetów
medycznych w Polsce składają Przyrzecze-
nie lekarskie, które znajduje się we wstę-
pie do Kodeksu Etyki Lekarskiej.
Uchwalenie tego jednego z najważniej-
szych – a może wręcz najważniejszego –
dokumentu określającego funkcjonowa-
nie lekarza, nie odbyło się jednomyślnie.
Nie brakowało emocji i ostrej polemiki
zakończonej wspólnym sukcesem. Dys-
kusja i spory wokół ostatecznego kształtu
Kodeksu były bardzo burzliwe. Przyjęcie
Kodeksu Etyki Lekarskiej odbywało się
w atmosferze różnic w formułowaniu
różnych zapisów, będących odzwiercie-
dleniem różnic w poglądach uczestni-
ków. Zastanawiające jest jednak, że o ile
uchwalenie tego dokumentu odbywało
się w atmosferze sporów i burzliwych dys-
kusji, to dziś, po 25 latach jego funkcjono-
wania, cieszy się on niekwestionowanym
szacunkiem i uznaniem, jest szanowany
w środowisku lekarskim, a jego zapisy
odgrywają istotną rolę w życiu każdego
lekarza. Jak wspomina dr
Jacek Kozakie-
wicz
– wówczas jeden z wiceprzewod-
niczących Zjazdu:
„bezpośrednio po pod-
jęciu decyzji przez Zjazd, który w tej części
prowadziłem, podeszła do mnie grupa
kolegów, wśród których byli między innymi
prof. Stefan Zgliczyński i dr Wojciech Mak-
symowicz. Koledzy, ciesząc się pozytywnym
zakończeniem trudnej debaty stwierdzili,
że nie tylko za ludzką sprawą Kodeks Etyki
Lekarskiej powstał. Słyszę jak dziś ich słowa
„Duch Święty nie opuścił lekarzy i wspierał
ich w trudnych dylematach i wyborach...”
Dzisiaj Kodeks Etyki Lekarskiej znajdu-
je więcej uznania, niż w momencie jego
uchwalania przed 25 laty. W skład zespo-
łu redakcyjnego tworzącego ostateczną
wersję Kodeksu wchodzili: prof.
Zbigniew
Chłap
, dr
Jerzy Umiastowski
, dr
Wanda
Terlecka
, dr
Maria Łastowska
i dr
Stani-
sławWencelis
– wieloletni przewodniczą-
cy Komisji Etyki Lekarskiej ŚIL.
Uchwalenie KEL w 1991 r. był dla całego
środowiska lekarskiego wydarzeniem bar-
dzo istotnym. Lekarze w Polsce otrzymali
do ręki dokument, który pozwalał im zna-
leźć umocowanie prawne codziennych
dylematów w swojej pracy.
Kodeks ten był dwukrotnie nowelizowany;
raz podczas III Krajowego Zjazdu Lekarzy
w 1993 r. oraz podczas Nadzwyczajnego
VII Krajowego Zjazdu Lekarzy w 2003 r.
Z okazji tego pięknego jubileuszu 14 grud-
nia 2016 r., dokładnie 25 lat po uchwaleniu
Kodeksu Etyki Lekarskiej, w tej samej hali
sportowej BBTS w Bielsku-Białej odbyło się
VII wyjazdowe posiedzenie Komisji Etyki
Lekarskiej Naczelnej Rady Lekarskiej pod
przewodnictwem prof.
Andrzeja Wojna-
ra
– przewodniczącego Komisji Etyki NIL
oraz prezesa Beskidzkiej Izby Lekarskiej
Klaudiusza Komora
. Podczas posiedze-
nia emocje związane z uchwaleniem KEL
wspominali jego twórcy: dr
Wanda Ter-
lecka
, dr
Maria Łastowska
i dr
Stanisław
Wencelis
.
9 grudnia 2016 r. Naczelna Izba Lekarska
powołała Zespół Ekspertów ds. Kodeksu
Etyki Lekarskiej. Miło nam poinformować,
że w skład tego zespołu, liczącego tylko
pięć osób – wybitnych znawców proble-
matyki etyki lekarskiej, weszła dr n. med.
Gabriela Muś
– sekretarz Komisji ds. Ety-
ki ŚIL. Wybór ten stanowi wyraz uznania
zarówno dla osobistego wkładu dr Gabrie-
li Muś w prace nad zagadnieniami etyki
lekarskiej, jak i całego zespołu Komisji
ds. Etyki Lekarskiej Śląskiej Izby Lekarskiej.
Zgodnie z Uchwałą nr 1 Nadzwyczajne-
go XIII Krajowego Zjazdu Lekarzy z dnia
13 maja 2016 r. w sprawie zobowiązania
Naczelnej Rady Lekarskiej do powołania
zespołu ekspertów do dokonania ana-
lizy przepisów Kodeksu Etyki Lekarskiej
pod kątem jego nowelizacji całościowej
oceny przepisów KEL, celem pracy zespo-
łu ma być całościowa ocena przepisów
Kodeksu, inicjowanie szerokiej dyskusji
25-lecie uchwalenia
Kodeksu Etyki Lekarskiej
Uroczystość 25-lecia uchwalenia Kodeksu Etyki Lekarskiej. Od lewej: prze-
wodniczący Komisji Etyki Naczelnej Rady Lekarskiej prof. Andrzej Wojnar
i prezes Beskidzkiej Izby Lekarskiej dr n. med. Klaudiusz Komor.
Wspomnienia redaktorów Kodeksu Etyki Lekarskiej. Od lewej: dr n. med. Wanda
Terlecka, dr n. med. StanisławWencelis, dr n. med. Maria Łastowska.