23 / 40
23
konferencje
Częśćwykładowa rozpoczęła się odprezen-
tacji videowykładu
„Idea, koncepcja i histo-
riaEBM"
prof. dr. n.med.
Romana Jaeschke
,
dyrektora ds. Rozwoju Polskiego Instytutu
EBM, który nie mógł osobiście uczestniczyć
w konferencji. Kolejnym wykładowcą był
prof. dr hab. n. med.
Bogusław Okopień
,
kierownik Katedry Farmakologii Wydziału
Lekarskiego w Katowicach SUM i kierow-
nik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Farma-
kologii Klinicznej Wydziału Lekarskiego
w Katowicach SUM. Jego wykład
„Rola EBM
w farmakologii i farmacji – nowoczesne pla-
nowanie i prowadzenie badań przedklinicz-
nych i klinicznych nowych leków"
w bardzo
ciekawy, a jednocześnie przystępny spo-
sób, przybliżył słuchaczom trudne i złożo-
ne zagadnienia, których znaczenia często
sobie nie uświadamiamy. W kolejnym
wykładzie dr n. med.
Leszek Jagodziński
,
przewodniczący Komisji ds. kontaktów
z NFZ ORL, jednocześnie przedstawiciel
izb lekarskich woj. śląskiego uczestniczący
w posiedzeniach Oddziału Śląskiego NFZ,
omówił temat
„EBM a zarządzanie ochroną
zdrowia i jej finansowaniem”.
Dr Jagodziński
znaczną część wykładu poświęcił ewolucji
systemu ochrony zdrowia w Polsce i licz-
nym zmianom aktów prawnych towarzy-
szących temu procesowi oraz miejscu,
które EBM powinna zajmować w tych pro-
cesach.
W drugiej części konferencji miała miejsce
dyskusja panelowa
„Miejsce EBMw codzien-
nej praktyce lekarskiej – spojrzenie z perspek-
tywy doświadczonego klinicysty”,
w której
udział wzięli wybitni lekarze i naukowcy,
konsultanci wojewódzcy, przewodniczą-
cy oddziałów śląskich lekarskich towa-
rzystw naukowych, zaproszeni wykła-
dowcy: prof. dr hab. n. med.
Grzegorz
Cieślar
, prof. dr hab. n. med.
Jan Duława
,
prof. dr hab. n. med.
Urszula Grzybow-
ska-Chlebowczyk
, dr n. med. Leszek
Jagodziński, dr n. med.
Jacek Kozakie-
wicz
, prof. dr hab. n. med.
Paweł Lampe
,
prof. dr hab. n. med.
Jarosław Markowski
,
prof. dr hab. n. med.
Anna Obuchowicz
,
prof. dr hab. n. med.
Bogusław Oko-
pień
, prof. dr hab. n. med.
Anita Olejek
,
prof. dr hab. n. med.
AndrzejWitek
.
Po krótkim wprowadzeniu, będącym uzu-
pełnieniem wykładu prof. Romana Jaesch-
ke, prof. Jan Duława poprowadził dyskusję
panelową. Jej tematem przewodnim była
kwestia:
czy EBMmoże zastąpić doświadcze-
nie lekarskie i odwrotnie – czy doświadczenie
lekarskiemoże zastąpić EBM?
Poruszono tak-
że kwestie dotyczące specyfiki specjalności
zabiegowych. Podkreślono m.in. znaczenie
EBMwpediatrii, wskazując, że jest to narzę-
dzie mające swoje miejsce w codziennej
praktyce lekarskiej. Prof. Paweł Lampe
i prof. Andrzej Witek podkreślali rolę EBM
w swoich specjalnościach, jednocześnie
zwracając uwagę na kwestie nachodzą-
cych na siebie kompetencji w specjalno-
ściach zabiegowych. Bardzo istotny pro-
blem poruszyła prof. Anita Olejek – kwestię
lekarza stojącego pomiędzy wytycznymi
EBM a żądaniami pacjentów. Problem ten
przedstawiła na przykładzie porodów siła-
mi natury i cięć cesarskich. Prof. Grzegorz
Cieślar zwrócił uwagę, że nie wszystkie
specjalności lekarskie mogą korzystać
w pełni z narzędzi badawczych najwyżej
ocenianych przez EBM. Jako przykład podał
balneoterapię, w której bardzo trudno
wykonać randomizowane badania z grupą
kontrolną. Ożywioną dyskusję wywołały
kwestie poruszone w wykładzie dr. Lesz-
ka Jagodzińskiego dotyczące niektórych
badań profilaktycznych, ich efektów, sku-
teczności, poniesionych nakładów i spo-
łecznych oczekiwań. Ilustracją tej kwestii
były dane dotyczące oceny skuteczności
profilaktycznej mammografii i wynikająca
stąd decyzja rządu Szwajcarii o zaprzesta-
niu finansowania takich programów.
Prof. Jarosław Markowski, przewodniczący
Komisji ds. Etyki ŚIL (która była współor-
ganizatorem konferencji), zwrócił uwagę
na trzy artykuły Kodeksu Etyki Lekarskiej.
„Spojrzenie z różnych stron na medycynę opartą na dowodach naukowych” (EBM
– Evidence Based Medicine)
Relacja z konferencji w Domu Lekarza
10 grudnia 2016 r.
Ciąg dalszy ze str. 5
Artykuł 56 stwierdza m.in., że powinnością
każdego lekarza jest stałe uzupełnianie
i doskonalenie swej wiedzy, a artykuł 57
zabrania lekarzowi posługiwać się meto-
dami uznanymi przez naukę za szkodliwe,
bezwartościowe lub niezweryfikowanymi
naukowo. Z kolei artykuł 45 określa zasa-
dy prowadzenia eksperymentów medycz-
nych. Prof. Markowski podkreślił, że gdy
25 lat temu tworzono KEL (na sali byli obec-
ni dwaj z szerokiego grona jego współ-
twórców: dr n. med.
Stanisław Wencelis
,
wieloletni przewodniczący Komisji ds. Etyki
ORL i dr n. med. Jacek Kozakiewicz) EBM
dopiero powstawał w Kanadzie. Już wtedy
polscy twórcy KEL dalekowzrocznie prze-
widzieli miejsce i znaczenie EBM w medy-
cynie, czego dowodem są wspomniane
artykuły. Prof. Markowski podkreślił też,
że od wielu lat Katedra Biochemii Wydziału
Lekarskiego w Katowicach SUM prowadzi
dla studentów VI roku medycyny zajęcia
z przedmiotu EBM, a Śląska Izba Lekarska
prowadziła dla lekarzy szkolenia z EBM.
Zaproszeni paneliści dodali, że wykłady
z EBM są także w programach kursów spe-
cjalizacyjnych z ich dziedzin.
Ostatnią częścią konferencji była ożywiona
dyskusjawywołana pytaniami zadawanymi
przez słuchaczy. W jej trakcie podnoszono,
że nadmierna presja oczekiwań ze stro-
ny pacjentów, znajdujących się pod coraz
większym wpływem reklamy i różnych
„cudownych uzdrawiaczy”, przy jednocze-
snej ogromnej odpowiedzialności zawo-
dowej, karnej i cywilnej lekarzy, skłania
tych ostatnich niejednokrotnie do tzw.
medycyny defensywnej, skoncentrowanej
przede wszystkim na minimalizowaniu
ryzyka. A przecież zdarzeń niepożądanych
czy powikłań nie sposób uniknąć, nie tyl-
ko w przypadkach wielochorobowości
czy skomplikowanych zabiegów operacyj-
nych. W podsumowaniu dyskusji prezes ŚIL
zaproponował, by zagadnienia EBM sys-
tematycznie wprowadzać do programów
konferencji i kongresów poszczególnych
specjalności medycznych. Zwrócił też uwa-
gę, iż dla rzetelnego wypełniania zadań
lekarze powinni kierować się zarówno
współczesną wiedząmedyczną, jak i swoim
sumieniem, z uwzględnieniem nabytego
doświadczenia.
Oprac.
dr n. med. Krzysztof Siemianowicz
Powinnością każdego lekarza jest stałe uzupełnianie
i doskonalenie swej wiedzy. Lekarzowi
nie wolno posługiwać się metodami uznanymi
przez naukę za szkodliwe, bezwartościowe
lub niezweryfikowanymi naukowo.