Pro Medico
•
październik 2017
30
wspomnienie
Śp. Prof. Leszek Ilewicz
(1930-2017)
Z głębokim smutkiem informujemy, iż
29 lipca br. odszedł od nas na zawsze Pro-
fesor Leszek Ilewicz. Urodził się 15 mar-
ca 1930 r. we Lwowie. Okres okupacji
– na początku sowieckiej, następnie nie-
mieckiej, na koniec znowu sowieckiej
– spędził w swoim ukochanym mieście.
Po wojnie w ramach ekspatriacji przybył
wraz z rodzicami i siostrą na Śląsk i osiedlił
się w Zabrzu. W maju 1949 r. uzyskał świa-
dectwo dojrzałości. Rozpoczął następnie
studia w Oddziale Stomatologicznym
Wydziału Lekarskiego ŚlAM.
Dyplom
lekarza
dentysty
otrzymał
28 listopada 1953 r. Z powodu trudnej
sytuacji materialnej, pracę zawodową
rozpoczął już na IV r. studiów w Zakładzie
Dentystyki Zachowawczej, kierowanym
wówczas przez dr. Adolfa Erba. Na podsta-
wie dysertacji
„O zdolnościach zębinotwór-
czych komórek miazgi w zębach zatrzyma-
nych”
w 1962 r. uzyskał stopień doktora
nauk medycznych w zakresie stomatologii
i awansował na stanowisko adiunkta.
W roku 1965 otrzymał stypendium nauko-
we MZiOS w Naukowych Instytutach
Medyczno-Stomatologicznych w Moskwie,
Leningradzie i Odessie. Przebywał tam
trzy miesiące. Po powrocie nadal pracował
naukowo. Na podstawie dorobku nauko-
wego oraz rozprawy
„Urazowe zapalenia
doświadczalne miazgi zębowej u psów”
Rada Wydziału Lekarskiego ŚlAM w 1971 r.
nadała Leszkowi Ilewiczowi stopień dok-
tora habilitowanego nauk medycznych
w zakresie stomatologii zachowawczej,
zatwierdzony przez CKK w 1972.
W 1974 r. został mianowany przez mini-
stra zdrowia docentem ŚlAM. Cztery
miesiące później, we wrześniu, objął sta-
nowisko kierowinika Zakładu Stomato-
logii Zachowawczej, przekształconego
następnie w Katedrę i Zakład Stomato-
logii Zachowawczej i Chorób Przyzębia.
Od roku 1975 do 1981 pełnił funkcję pro-
dziekana Wydziału Lekarskiego w Zabrzu.
Ponownie objął to stanowisko w latach
1987-1990. W 1984 r. otrzymał tytuł pro-
fesora nadzwyczajnego, a w 1997 – pro-
fesora zwyczajnego. Dodatkowo pracował
w lecznictwie otwartym Spółdzielni Pracy
Lekarzy Specjalistów w Bytomiu (1955-
1968), Zarz. Służby Zdrowia Górnośląskiej
DOKP w Katowicach (1972-1980), obwo-
dach lecznictwa kolejowego w Gliwicach
i Katowicach (1984-1998), Przemysłowym
Specjalistycznym ZOZ w Katowicach
(1980-1984).
W 1997 r. został wybrany prezesem
Oddziału Śląskiego Polskiego Towarzy-
stwa Stomatologicznego. Funkcję tę peł-
nił do roku 2002.
Przedmiotem Jego działalności naukowo-
badawczej były m.in. następujące proble-
my: fizjologia i patologia miazgi zębowej,
epidemiologia próchnicy zębów, stoma-
tologia środowiskowa, badania materia-
łów plastycznych do wypełnień stałych,
propolisoterapia w stomatologii. W arty-
kułach „
O zaniku miazgi”
i „
Miazga zębo-
wa w przyzębicy”
zaproponował własny,
oryginalny podział zmian zanikowych tej
tkanki.
Jako pierwszy w Polsce określił wpływ
etanolowych ekstraktów propolisu (EEP)
na proces gojenia zranionej miazgi zębo-
wej. Wiele lat pracy poświęcił zagadnie-
niom epidemiologii próchnicy. Był pio-
nierem badań nad wpływem propolisu
na procesy gojenia wszelkich ran.
Zawsze był oddany swoim studentom.
Współtworzył Studenckie Towarzystwo
Naukowe na ŚlAM oraz uczestniczył
w obozach społeczno-wychowawczych
studentów w Ustroniu Jaszowcu. Od
1974 r. kierował sekcją stomatologii prze-
mysłowej PTS. Zapoczątkował badania
epidemiologiczne na Górnym Śląsku nad
wpływem środowiska, szczególnie zapy-
lenia, na stan zdrowia jamy ustnej.
Współpracując z Pracownią Fizyki Central-
nego Laboratorium Przemysłu Wyrobów
Metalowych i z Zakładem Badań Struk-
turalnych Instytutu Metali Nieżelaznych
w Gliwicach, opracował metodę pozwa-
lającą na ocenę jakościową materiałów
do wypełnień. Dokonał również próby
klasyfikacji kompozytów. Prowadził bada-
nia wytrzymałościowe za pomocą próby
ultradźwiękowej. Badania nad materia-
łami plastycznymi miały ogromne zna-
czenie dla dentystyki rekonstrukcyjnej
i stomatologii profilaktycznej. W 1985 r.,
wspólnie z Instytutem Fizykochemii
i Technologii Polimerów Politechniki
Śląskiej, przystąpił do realizacji tema-
tu
„Kompozytowe tworzywa polimerowe
i polimery o specjalnych właściwościach”.
Współpracował też z Instytutem Metali
Nieżelaznych w Gliwicach nad polskim
amalgamatem srebra. W 1996 r. nawią-
zał współpracę z Zakładem Stomatologii
Zachowawczej i Protetyki Stomatologicz-
nej Uniwersytetu Medycznego we Lwo-
wie. Od połowy lat 90. współpracował
z Oddziałem Stomatologicznym Uniwer-
sytetu w Nantes. Efektem tej współpracy
było m.in. kilka publikacji poświęconych
spolimeryzowanemu hydroksyapatyto-
wi. Wiele uwagi poświęcił zagadnieniom
stomatologii
przemysłowej.
Badania
przeprowadzał w dużych zakładach prze-
mysłowych, wśród pracowników narażo-
nych na szkodliwe oddziaływanie środo-
wiska pracy na układ stomatognatyczny:
w koksowniach, przemyśle metalurgicz-
nym i chemicznym. Pod jego kierunkiem
ukazały się prace ukazujące stan zdrowia
jamy ustnej u górników, hutników, a także
młodzieży szkolnej zamieszkałej w aglo-
meracji wielkoprzemysłowej. Wykazał,
że środowiska te istotnie oddziałują szko-
dliwie na uzębienie, przyzębie i błonę ślu-
zową jamy ustnej.
Opublikował 131 artykułów w czasopi-
smach krajowych i zagranicznych oraz
36 streszczeń w materiałach zjazdowych.
Jest współautorem podręcznika
„Farma-
kologia i farmakoterapia w stomatologii”
pod redakcją T. F. Krzemińskiego (Katowi-
ce 1999). Był promotorem 47 oraz recen-
zentem 20 prac doktorskich. Recenzował
również dwie prace habilitacyjne. Kilku-
dziesięciu lekarzy dentystów pod Jego
kierownictwem uzyskało I i II stopień spe-
cjalizacji.
Odznaczony m.in.: Krzyżami Oficerskim
i Kawalerskim OOP, Złotym i Srebrnym
Krzyżem Zasługi, złotą odznaką „Zasłu-
żony dla rozwoju województwa katowic-
kiego”, odznaką „Zasłużony dla miasta
Zabrza”, złotą odznaką „Zasłużony dla
rozwoju ŚAM”, Medalem XXX-lecia ŚAM,
Orderem Honorowym „Laur 50-lecia
ŚAM”.
Cześć Jego pamięci!
Komisja Historyczna
Śląskiej Izby Lekarskiej
w Katowicach
Wspaniały lekarz, wybitny naukowiec




