ProMedico PS Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach kwiecień 2018 nr 248

Pro Medico

•

kwiecień 2018

stomatologia

zębia, przy którym manualna i maszynowa

operatywa nie przynoszą pożądanego efek-

tu ze względu na udowodnioną penetrację

bakterii do tkanek miękkich przyzębia. Anty-

biotyki mogą być podawane również miej-

scowo w postaci preparatów o powolnym

stopniu uwalniania, np. Ligosan. Depono-

wane są one dokieszonkowo w sytuacjach

zlokalizowanych – przykładowo – pojedyn-

czego ropnia przyzębia.

OZONOTERAPIA I LASEROTERAPIA

Współcześnie, dzięki rozwojowi technolo-

gicznemu, pojawiła sięmożliwość osiągnię-

cia jeszcze większej skuteczności eliminacji

bakterii dzięki zastosowaniu ozonoterapii

i laseroterapii. Ozonoterapia wykorzystuje

utleniające działanie O^3 jako reaktyw-

nej formy tlenu. Ozon wykorzystywany

jest często w formie gazowej (aplikowanej

z generatora lub dzięki końcówce plazmo-

wej gaz produkowany jest bezpośrednio

w kieszonce), alternatywnie wodne bądź

olejowe roztwory używane są do irygacji

kieszonek. Oprócz swych właściwości silnie

bakteriobójczych (brak oporności drob-

noustrojów na O^3) ozon ma korzystny

wpływ na utlenowanie komórek i przy-

śpieszenie procesów metabolicznych, tym

samym skraca czas trwania procesu zapal-

nego, a jego dłuższe stosowanie aktywuje

układ odpornościowy i pobudza naturalne

zdolności obronne organizmu. W laserotera-

pii do eliminacji bakterii w kieszonce wyko-

rzystywane sąm.in. lasery: diodowe, Nd:YAG,

Er: YAG, CO

. Są one stosowane oddzielnie

bądź jako uzupełnienie SRP. Lasery diodo-

we i Nd: YAG o wysokiej absorpcji w hemo-

globinie i oksyhemoglobinie doskonale

działają w tkankach zmienionych zapal-

nie. Zapewniają jałowość i deepitalizację

nabłonka wewnętrznego kieszonki. Pro-

mieniowanie emitowane przez np. laser

Er: YAG i CO

(wysoka absorpcja w H

powoduje jej odparowanie (waporyza-

cję) z komórek mikroorganizmów oraz

nabłonka (prowadząc do ich zniszczenia).

Klinicznie ten sam efekt co diodowe, tylko

w innymmechanizmie.

TERAPIA FOTODYNAMICZNA

To kolejna metoda wykorzystywana

w połączeniu z mechanoterapią. Istota

jej polega na wytwarzaniu reaktywnych

form tlenu singletowego o działaniu bak-

terio-, grzybo- i wirusobójczym. Do jego

powstania dochodzi w wyniku reakcji

fotonu emitowanego przez lampę LED lub

laser diodowy na cząsteczkę fotouczula-

cza (np. błękitu toluidyny, błękitu mety-

lenowego) umieszczonego w kieszeniach

przyzębnych. Dodatkowo lasery diodowe

znalazły zastosowanie w procesach bio-

stymulacyjnych, przyśpieszających rege-

nerację pozabiegową.

Wszystkie opisane powyżej metody mają

na celu maksymalne zredukowanie ilo-

ści bakterii odpowiedzialnych za proces

chorobotwórczy w tkankach przyzębia.

Daje to początek wygaszeniu procesu

zapalnego i uruchomieniu w konsekwen-

cji fizjologicznych procesów regeneracyj-

nych i naprawczych. Aby opóźnić rekolo-

nizację periopatogenów wprowadzono

tzw. bakteryjną terapię zastępczą. Polega

ona na wprowadzeniu na błonę śluzową

oraz poddziąsłowo do kieszonek probio-

tycznych bakterii (Lactobacillus brevis

i plantarum preparat ProlacSan). Dzięki

interakcjom międzybakteryjnym docho-

dzi do opóźnienia zasiedlenia kieszonek

periopatogenami, a tym samym pod-

trzymania procesu gojenia, co klinicznie

często doprowadza do odzyskania czę-

ści przyczepu łącznotkankowego i uzy-

skania tlenowości (fizjologii) kieszonki

(do 3,5 mm).

Założeniem powtarzalnego leczenia nie-

chirurgicznego jest regularna kontrola

biofilmu i redukcja stanu zapalnego tka-

nek przyzębia. Efekty wszystkich opisa-

nych procedur zależne są od głębokości

kieszeni przyzębnych. Najlepsze wyniki

uzyskuje się przy wyjściowych głęboko-

ściach w granicach 3,5-6 mm. Przy głębo-

kościach powyżej 6 mm są doskonałym

wstępem higienizacyjnym i oceną reak-

tywności tkanek na uraz. Wielokrotnie

pozwalają uniknąć konieczności prze-

prowadzenia zabiegu chirurgicznego lub

znacznie ograniczyć jego rozmiary. Sca-

ling i root planing (SRP) pozostaje nadal

„złotym standardem” leczenia periodon-

tologicznego, choć można go wspomóc

współczesnymi technologiami.

lek. dent. PrzemysławJabłoński,

dr n.med. RafałWiench

lek. dent. AnnaKruczek

felieton

Profilaktyka stomatologiczna w polskim stylu

Od dzieciństwa cechowała mnie wybujała

wyobraźnia. Jednak w sposób szczególny

była mi potrzebna, by w warunkach pol-

skich zobaczyć temat profilaktyki stomato-

logicznej. Pozornie bardzo dobrze poznanej,

prostej, wręcz banalnej i potwierdzonej sze-

regiem badań, z których wniosek jest ewi-

dentny: profilaktyka chorób w żadnej z dzie-

dzin medycyny nie ma tak spektakularnych

efektów, jak zapobieganie chorobomzębów,

dziąseł, przyzębia i całej jamy ustnej.

A jednak realia polskie sprawiają, iż trzeba

cechować się szczególną kreatywnością,

by wyobrazić sobie profilaktykę w zakresie

stomatologii. Takowa bowiem w Polsce nie

istnieje...

ŚNI MI SIĘ…

Śni mi się utworzenie nowego ministerstwa

– Ministerstwa do spraw stomatologii. Two-

ru niezależnego od rządzącego ugrupowa-

nia w Parlamencie, zarządzanego nie przez

ministra, a Radę Ministerialną, w skład której

wchodzą eksperci, szanowani przez środowi-

sko stomatologów w Polsce, przedstawiciel

WHO, specjalista do spraw zdrowia publicz-

nego i ekonomista.

Śni mi się, że Ministerstwo wprowadza

w życie długoterminowe programy profi-

laktyczne, realizując tym samym obowiązek

narzucany na Państwo w zakresie profilakty-

ki pierwszorzędowej.

Śni mi się, że każda kobieta w ciąży, która

chce być objęta publiczną opieką zdrowotną

i rodzićwpublicznymszpitalu, musi wswojej

książeczce ciąży, przed porodem, mieć wpis

od stomatologa, iż jej jama ustna jest zdro-

wa, a ona przeszła instruktaż higieny jamy

ustnej swojej i swojego dziecka po narodzi-

nach, do czasu pierwszej wizyty malucha

u dentysty.

Śni mi się, że do publicznego przedszkola

może uczęszczać wyłącznie dziecko z zapi-

semw książeczce zdrowia, iż regularnie kon-

trolowany jest jego stan uzębienia u stoma-

tologa, stosowane są zabiegi profilaktyczne,

a ewentualna próchnica jest wyleczona.

Śni mi się, że w dzienniczku ucznia, przez

cały okres szkoły podstawowej, na zakończe-

nie każdego semestru wpisywany jest bilans

zdrowia jamy ustnej dziecka, a jego ocena

jest dodawana do średniej ocen ze wszyst-

kich przedmiotów i liczy się tak samo, jak

ocena z matematyki, biologii, języka polskie-

go czy religii...

Śni mi się, że we wrześniu, wraz z darmowy-

mi podręcznikami do nauki, każdy uczeń

dostaje

,,stomatologiczny

niezbędnik’’:

szczoteczkę do zębów i pastę (uzupełniane

co semestr nowym zapasem).

Śni mi się, że raz w roku, wkażdej klasie szko-

ły podstawowej odbywa się godzinne spo-

tkanie z higienistką stomatologiczną, która

opowiada, jak dbać o zdrową jamę ustną i jak

jest ona ważna nie tylko dla estetyki uśmie-

chu, ale i też dla zdrowia ogólnego.

Śni mi się, że w telewizji publicznej nie

ma reklamowanych słodkich przekąsek.

Śni mi się, że w bloku reklamowym poprze-

dzającym główne wydanie Wiadomości

i Panoramy, codziennie przez minutę przy-

ciąg dalszy na str. 22