35 / 40
33
Pro Medico
•
marzec 2016
wspomnienie
Prof. zw. dr. hab. n. med. Andrzej Miecz-
nikowski – nestor polskiej ginekologii,
położnictwa i ginekologii onkologicznej
urodził się 14 kwietnia 1917 r. w Grodźcu
(obecnie woj. śląskie). Po złożeniu egza-
minu dojrzałości w Piekarach Śląskich
w 1936 r. rozpoczął studia na Wydziale
Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza
we Lwowie, gdzie w 1941 r. uzyskał dy-
plom lekarza. Od 1940 r. do końca woj-
ny działał w konspiracji ZWZ-AK, mając
pseudonim„Doktor”w placówkach służby
zdrowia regionu Lwowa, a jako główne za-
danie wyznaczono mu ratowanie pacjen-
tów przed represjami ze strony Niemców.
W związku z narastającym zagrożeniem,
został przeniesiony z Lwowa w okolicę
Kazimierzy Wielkiej (woj. kieleckie), gdzie
powierzono Mu funkcję komendanta szpi-
tala.
Po zakończeniu wojny powrócił na Śląsk
i podjął pracę w Szpitalu w Siemianowi-
cach Śląskich, gdzie kontynuował spe-
cjalizację z chirurgii pod kierownictwem
prof. K. Michejdy, a następnie ze wzglę-
dów rodzinnych wyjechał do Krakowa,
gdzie rozpoczął pracę w Klinice Gineko-
logiczno-Położniczej u prof. J. Zubrzyc-
kiego. W1947 r. uzyskał stopień naukowy
doktora na podstawie pracy pt.
„Długość
schorzenia i przyczyny zgonu u chorych
zmarłych na rakamacicy”.
Po obyciu służby
wojskowej zatrudniony został na stanowi-
sku adiunkta w nowo powstałej II Klinice
Ginekologiczno-Położniczej ŚlAM w Za-
brzu, kierowanej przez prof. W. Starzew-
skiego. Po kilku latach ponownie przeniósł
się do Krakowa i objął stanowisko adiunk-
ta i zastępcy kierownika II Kliniki Ginekolo-
gii i Położnictwa. W związku z długotrwałą
chorobą prof. M. Seidlera przejął kierowa-
nie Kliniką.
W 1957 r. przebywał na półrocznym sty-
pendium naukowymw Instytucie Onkolo-
gii w Sztokholmie, następnie w ośrodkach
onkologicznych w Kopenhadze i Frankfur-
cie, gdzie doskonalił umiejętności prak-
tyczne i teoretyczne w dziedzinie leczenia
nowotworów złośliwych narządu rodnego
i gruczołu piersiowego u kobiet.
W 1968 r. uzyskał stopień naukowy dok-
tora habilitowanego po przedstawieniu
rozprawy naukowej pt.
„Zaburzenia gospo-
darki białkowej w okresie pooperacyjnym
i ich wyrównanie”.
W międzyczasie został
konsultantem w Oddziale Ginekologii In-
stytutu Onkologii w Krakowie, którym kie-
rował dr n. med. W. Medwej.
W 1969 r. przeniósł się do Kielc, aby wziąć
udział w tworzeniu Zespołu Nauczania Kli-
nicznego. Został mianowany dyrektorem
Zespołu i jednocześnie kierownikiem Kli-
nicznego Oddziału Ginekologiczno-Położ-
niczego w nowo otwartym Wojewódzkim
Szpitalu Zespolonym w Kielcach. W ciągu
kilku lat stworzył w Kielcach nowoczesny
ośrodek kliniczny ginekologiczno-położ-
niczy oraz regionalne centrum leczenia
operacyjnego w zakresie ginekologii on-
kologicznej. Studenci V i VI roku Wydziału
Lekarskiego odbywali tu ćwiczenia, semi-
naria i wykłady oraz egzamin końcowy
z ginekologii i położnictwa. Jednocześnie
pełnił funkcję wojewódzkiego konsultan-
ta ds. ginekologii i położnictwa oraz prze-
wodniczącego Kieleckiego Oddziału PTG.
W 1974 r. wspólnie z zarządem Głównym
PTG zorganizowano Ogólnopolskie Sym-
pozjum
„EPH-gestoza”
.
W 1976 r. powołany został na stanowisko
dyrektora Instytutu Ginekologii i Położ-
nictwa i kierownika Kliniki Ginekologicz-
no-Położniczej w Krakowie. W tym czasie
otrzymał też nominację na stopień nauko-
wy profesora nadzwyczajnego. Od 1977 r.
był specjalistą regionalnym w zakresie
położnictwa i ginekologii, a od 1978 r.
członkiem Rady Naukowej Instytutu Mat-
ki i Dziecka, a w latach 1981-1986 człon-
kiem Komitetu Rozwoju Człowieka PAN
oraz rzeczywistym członkiem Międzyna-
rodowego Towarzystwa Schorzeń Sromu
(ISSVD). W międzyczasie otrzymał stopień
naukowy profesora zwyczajnego.
W tym czasie przebywał kilkakrotnie
w różnych ośrodkach onkologicznych
w Stanach Zjednoczonych jako
visiting
professor
. Po ośmiu latach kierowania IGP
w Krakowie, na własną prośbę w 1984 r.
powrócił do Kielc i objął stanowisko kie-
rownika Klinicznego Oddziału Położ.
i Ginek. Instytutu Medycyny Klinicznej,
gdzie kontynuował pracę zawodową,
dydaktyczną i naukową. Jego dorobek
naukowy to 140 prac opublikowanych
w czasopismach krajowych i zagranicz-
nych, które dotyczą: 1) chorób nowotwo-
rowych narządu płciowego, 2) hydrolaz li-
zosomalnych w procesach patologicznych
jaja płodowego, 3) zmian objętości krwi
krążącej oraz niedoboru białka w ustroju
i ich wpływ na przebieg pooperacyjny.
Na uwagę zasługują także dwie monogra-
fie: 1) wybrane zagadnienia z patofizjolo-
gii ciąży oraz 2) choroby sromu. Ta ostat-
nia jest pierwszym podręcznikiem na ten
temat w literaturze krajowej.
W 1991 r. przechodzi na emeryturę,
w trakcie której aktywnie współpracuje
z dyrektorem Świętokrzyskiego Centrum
Onkologii w organizowaniu Oddziału
Ginekologii Onkologicznej, którego kie-
rownikiem został Jego uczeń doc. Józef
Starzewski, a On sam wieloletnim konsul-
tantem tego Oddziału.
Profesor A. Miecznikowski w znamienny
sposób przyczynił się do nadania organi-
zacyjnego i naukowego kształtu polskiej
onkologii ginekologicznej. Był świetnym
operatorem. Asystenci uważali Profeso-
ra za człowieka z charyzmą, był dla nich
Mistrzem, który uczył szacunku i empatii
do chorych oraz pokory do zawodu.
Otrzymał liczne odznaczenia komba-
tanckie i państwowe, m.in. „Krzyż Kom-
batancki Armii Krajowej”, „Krzyż Armia
Krajowa 1939-1945” Odznaczenie „Armia
Krajowa – Akcja Burza” Odznakę „Weteran
Walki o Niepodległość” oraz: „Krzyż Kawa-
lerski Orderu Odrodzenia Polski”, „Medal
Tysiąclecia Państwa Polskiego”, Odznaki:
„Za wzorową pracę w Służbie Zdrowia”,
„Zasłużony dla Miasta Krakowa” i „Zasłu-
żony dla Kielecczyzny”. Otrzymał również
Nagrodę Ministra Zdrowia oraz Nagrodę
im. St. Staszica.
W ostatnich latach Jego życia bardzo
wspierała Go i wspomagała Jego żona
Magda.
Zmarł 17 grudnia 2014 r. w swoim domu
– w Marzyszu niedaleko Kielc, przeżywszy
98 lat.
Antoni Basta,
Krzysztof Niespodziański
Pożegnanie kościelne, patriotyczne i aka-
demickie odbyło się w Kaczynie na terenie
woj. świętokrzyskiego. Prochy Profesora
zostały przewiezione do Brzezin Śląskich
i umieszczone zgodnie z wolą Zmarłego
w Rodzinnym Grobowcu.
Uczniowie Profesora
Wacław Jeż, Krzysztof Niespodziański
Przedruk z „Ginekologii Polskiej” nr 8/2015
Śp. Profesor Andrzej Miecznikowski
(1917-2014)
Mistrz m.in. śląskich lekarzy, który uczył
szacunku dla chorych i pokory do zawodu