22 / 40
Pro Medico
•
październik 2017
20
komunikacja medyczna
–
To są bardzo ciężkie chwile, kiedy pacjentce
trzeba przekazać informację o niekorzystnej
dla niej diagnozie. Porównałbym je do operacji
na otwartym sercu
– mówi dr hab.
Bogdan
Michalski
, specjalista w zakresie ginekolo-
gii onkologicznej, który wprowadza autor-
ski program postępowania dedykowany
pacjentkom nowego katowickiego szpitala
GeoMedical.
–
Ma pani najprawdopodobniej guza
na lewym jajniku. Trzeba będzie zacząć lecze-
nie –
takie słowa bolą...
Dr hab. Bogdan Michalski:
– Musiałem
w czasie swojej wieloletniej praktyki wypo-
wiadać je mnóstwo razy. Proszę mi wierzyć,
że mnie – po drugiej stronie lekarskiego
biurka – także bardzo bolą. Istotą pozosta-
je sposób ich wypowiadania: czy zrobimy
to tak, że Pacjentka nabierze wiary i nadziei
w to, że wyzdrowieje, choć będzie musiała
poddać się długiemu i skomplikowanemu
leczeniu, czy też wprost z gabinetu pojedzie
do domu i będzie totalnie zrozpaczona.
–
Według Pana rozmowa to sztuka. Sztu-
ka, której każdy lekarzmusi się nauczyć.
– Oczywiście! Specjalistów w zakresie gine-
kologii dotyczy to szczególnie: dotykamy
tematów bardzo osobistych, intymnych,
a musimy rozmawiać otwarcie i szczerze,
bo to podstawa trafnej diagnozy. Niedaw-
no na jednym z portali przeczytałem relacje
pacjentek z wizyt u ginekologów w różnych
częściach Polski. Byłem zdruzgotany. Jeśli
nawet tylko w części są to opowieści realne
STUDIAPODYPLOMOWE – PRAWOWOCHRONIE ZDROWIA
Rekrutacjaw roku akademickim2017/2018.
Kierownik studiówpodyplomowych:
prof. dr hab. TeresaDukiet-Nagórska
Studia podyplomowe „Prawo w ochronie zdrowia” prowadzone są wspólnie przez
Uniwersytet Śląski, Śląski Uniwersytet Medyczny i Śląską Izbę Lekarską. Służą popra-
wie orientacji w zakresie przepisówprawamedycznego, wyznaczającychm.in. ramy
wykonywanego zawodu, a także orientacji w podstawowych przepisach innych
dziedzin prawa. Zajęcia będą prowadzone w formie wykładów połączonych z zaję-
ciami o charakterze warsztatów. Szczegółowe informacje o rekrutacji dostępne
są na stronach internetowych:
http://www.wpia.us.edu.pl/studia/studia-podyplomo- we/103-prawo-w-ochronie-zdrowia.Punkt informacyjny znajduje się również w sie-
dzibie ŚIL w Katowicach przy ul. Grażyńskiego 49a, tel. 32 60 44 225 (w godzinach
pracy Izby).
Komplet wymaganych dokumentów: podanie o przyjęcie na studia podyplomowe;
zdjęcie; odpis dyplomu; ksero dowodu osobistego.
Miejsce i terminy składania dokumentów: Wydział Prawa i Administracji Katowice,
ul. ankowa 11B, pok. 1.27, tel. 359 16 98mail:
marta.wilk@us.edu.pl, dowyczerpania
limitumiejsc oraz Śląska Izba LekarskawKatowicachul. Grażyńskiego49a, pokój 410
piętro IV. Limit miejsc: 75 osób. Decyduje kolejność zgłoszeń. Za udział w studiach
podyplomowych lekarzomprzysługuje 188 punktów edukacyjnych.
Sztuka rozmowy, czyli dlaczego
słowo może leczyć
Dr hab. n. med.
Bogdan Michalski
Studiował medycynę na Wydziale Lekar-
skim ŚlAM w Katowicach; tytuł i dyplom
lekarza uzyskał w 1980. Jest specjalistą I
o
.
(1984) i II
o
. (1988) w dziedzinie położnic-
twa i ginekologii oraz specjalistą w dzie-
dzinie ginekologii onkologicznej (2004).
Stopień naukowy doktora nauk medycz-
nychuzyskał w1990 r. naWydz. Lekarskim
w Katowicach na podstawie dysertacji
„Radioizotopowe badanie hemodynami-
ki strumienia krwi tętniczej w jednostce
maciczno-łożyskowej” wykonanej pod
kier. prof. dr. hab. AdamaCekańskiego.
to i tak trzeba bić na alarm. Po prostu nie
może tak byćwkraju europejskimwXXI wie-
ku! Pacjentka prosi o badanie piersi, a lekarz
na to, że jest młoda, to niech bada ją part-
ner... Nie ma przyzwolenia na tego typu
postępowanie. Stąd mój program i moja
inicjatywa, którą, na szczęście, mam gdzie
wcielić w życie.
–Wierzy Pan, żemożna inaczej, lepiej…
– Jak najbardziej. Szacunek to pewien fun-
dament. Na nim stawiamy kolejne elementy.
To może brzmi jak truizm, ale widać, że pro-
ste rozwiązania są najbardziej potrzebne
i najskuteczniejsze.
–
Wszyscy mówią o szacunku dla chore-
go, zrozumieniu itd. Ale jak to ma działać
wpraktyce?
– Uczyć, szkolić, podpowiadać, opierać się
na autorytecie. Rozmawiać, dzielić sięwątpli-
wościami. To kolejne ważne wskazówki dla
moich młodszych kolegów. Bywa, że gubi
nas rutyna, że czas goni, że wszystko jest
„na wczoraj”. W czasie rozmowy z pacjentką
musimy się po prostu „wyłączyć”. Jesteśmy
my i ona ze swoją chorobą, lękiem, obawa-
mi. Tu trzeba stuprocentowego skupienia.
Nic nie jest ważniejsze.
– Łatwo powiedzieć...
–Kiedywchodzi sięwobszar związany z cho-
robą nowotworową, człowiek nabiera poko-
ry. Pokory wobec otaczających go spraw,
problemów. Zmienia się hierarchia wartości.
To bardzo dobrze, że dotyczy to zarówno
chorego, jak i lekarza. Stąd moje założenia
oparte na długoletniej praktyce: nazwij swo-
je uczucia, mów otwarcie, nie twórz zbędne-
go dystansu i nie porozumiewaj się, jakbyś
stał na mównicy i wygłaszał jedynie słuszne
prawdy. Odpowiedz sobie na proste pyta-
nie: chciałbyś, żeby do Ciebie lekarz mówił
w taki sposób? Psycholodzy zdrowia dawno
już wykazali, że chorzy są skłonni obdarzać
zaufaniem tego lekarza, który okazuje zain-
teresowanie ich osobą i jest zaangażowany
w proces leczenia. Jeżeli medyk burknie coś
pod nosem, nie wytłumaczy właściwie (cza-
sem nawet kilka razy), a już, nie daj Boże,
jest obcesowy, to cała komunikacja staje się
fikcją i pozostaje jedynie źródłem frustracji
i problemów.
– Czy istnieje recepta na komunikację
idealną?
– Nie jesteśmy idealni, więc i metody komu-
nikowania modelowe pozostają jedynie
wpodręcznikach. Na co dzieńwarto trzymać
się prostych zasad, które warto powiesić
na tablicy w gabinecie. Otwartość, empa-
tyczne podejście, partnerstwo, zakaz wymą-
drzania się i traktowania„z góry”. Skoro hasło
„Ekonomia, głupcze!”
(„It’s the economy,
stupid”) przyniosło Billowi Clintonowi zwy-
cięstwo w wyborach prezydenckich w USA,
tomoje zaleceniebrzmi następująco:
„Empa-
tia, głupcze!
”.
Oprac. AG, G.O.
Komunikat