23 / 40
21
Pro Medico
•
czerwiec/lipiec 2015
lekarz biegły sądowy
fot. Ryszard Szozda
Jak co roku pierwszy dzień został prze-
znaczony na obrady, drugi stanowiło
szkolenie (tzw. Studium Biegłych Sądo-
wych). Prezes naszej Izby dr n. med.
Jacek
Kozakiewicz
wystosował adres do prze-
wodniczącego Komitetu Organizacyjne-
go mgr.
Romualda Tomczyka
. Po uroczy-
stym otwarciu obrad powołano Komisję
Uchwał i Wniosków – w jej skład weszła
przedstawicielka naszej Izby dr
Jolanta
Rynowska-Wiśniewska
. Kolejnym punk-
tem programu było ogłoszenie wyników
konkursu na najlepszą pracę doktorską
i magisterską w zakresie funkcjonowa-
nia biegłych sądowych – oraz oczywiście
wręczenie nagród. Wyróżnienia zdoby-
ły prace:
Dariusza Wilka
(doktorska)
pt. „Fałszerstwa dzieł sztuki” oraz
Edyty
Jaśkiewicz
(magisterska) pt. „Dowód
z opinii biegłego w postępowaniu cywil-
nym”. Wykład wiodący, mający stanowić
materiał do dyskusji, przedstawił niżej
podpisany: co nowa ustawa o biegłych
(w oparciu o jej projekt) daje biegłym
a co sądom? Czy w aspekcie statusu bie-
głych sądowych wynikającego z aktualnej
i planowanej sytuacji prawnej przyszedł
już czas na zmianę? oraz doświadczenia
własne Śląskiej Izby Lekarskiej w konso-
lidowaniu środowiska lekarzy biegłych
sądowych.
Drugim tematem kluczowym, który
przedstawił prezes Stowarzyszenia Rze-
czoznawców Ekonomicznych mgr Ro-
muald Tomczyk był wykład dotyczący
odpowiedzialności biegłego sądowego
z przygotowaną opinią w warunkach
obecnie cywilnoprawnej odpowiedzial-
ności biegłego wobec osób trzecich oraz
problematyki poza dokumentacyjnej
weryfikacji przygotowania zawodowego
kandydata na biegłego sądowego. Blisko
godzinne wykłady spotkały się z dużym
zainteresowaniem słuchaczy, czego do-
wodem była późniejsza dyskusja, w której
przeplatały się różne nurty, problemy do-
tyczyły jednak innych, niż lekarska, spe-
cjalności.
Szkolenie dotyczyło kilku zagadnień:
opiniowania biegłych z punktu widzenia
potrzeb sądów; aktualnie obowiązują-
cych przepisów prawnych; wynagrodzeń,
w tym uzasadnienia przyjętej wysokości
rachunku (faktury) na podstawie karty
pracy biegłego oraz prezentacji opinii
przed sądem.
Komisja uchwał i wniosków XIII Krajowej
Konferencji Biegłych Sądowych w wyniku
dyskusji przyjęła następujące wnioski:
1. Obecny projekt ustawy o biegłych są-
dowych jest wysoce niesatysfakcjonu-
jący dla środowiska biegłych sądowych,
choćby poprzez brak próby uregulowania
spraw wynagrodzenia dla biegłego. Cho-
dzi tu nie tyle o wysokość wynagrodzenia,
ale o rozstrzygnięcie zasad ustanawiania
tego wynagrodzenia. Ustawa ta równo-
cześnie winna regulować sprawę ubez-
pieczenia biegłego od odpowiedzialności
cywilnej.
2. Odpowiedzialność biegłych sądowych
wobec osób trzecich jest najlepszą wery-
fikacją posiadanej przez nich wiedzy spe-
cjalnej. Pozadokumentacyjna weryfikacja
przygotowania zawodowego kandyda-
ta na biegłego sądowego wobec osób
trzecich może być przyczyną zależności
nieformalnych między kandydatem na
biegłego, a komisją oceniającą stan wie-
dzy specjalnej. Jedynym skutecznym spo-
sobem weryfikacji wiedzy specjalnej jest
obrona opinii przed sądem.
Oba wnioski nie są jednak do zaakcep-
towania przez wszystkich.
Z punktu
widzenia lekarzy funkcja biegłego jest
funkcją de facto pomocnika sądu, a sąd
przyjmuje opinię lekarza jako jeden z do-
wodów w sprawie lub opinię tę odrzuca.
Stronom przysługuje prawo do negowa-
nia opinii sądowych, wywodzenia od-
wołań, apelacji i kasacji. Wyrok zostaje
wydany na podstawie całego materiału
dowodowego zgromadzonego w spra-
wie. Gdyby przyjąć możliwość zaskarżania
treści i wniosków opinii sparaliżowałoby
to wymiar sprawiedliwości, bowiem już
po prawomocnym wyroku sądu wydane-
go na podstawie
m.in. opinii, opinia była-
by„zaskarżana”, a to w procesie cywilnym,
a to karnym, a to przed sądem korpora-
cyjnym. I wyobraźmy sobie – w którymś
z ww. postępowań jej treść zostałaby
zanegowana. Czy to miałoby oznaczać
wznowienie procesu„zasadniczego”? Pro-
blem jest znaczny – mogłoby to bowiem
doprowadzić do całkowitego paraliżu po-
stępowań przed sądami powszechnymi.
Do tej pory nie było tego problemu – ale
może się pojawić „boczną furtką” – i wte-
dy ubezpieczenie OC stanie się po prostu
koniecznością. Dlatego więc konieczne
jest uregulowanie tej kwestii, a nowy pro-
jekt ustawy o biegłych niestety tego pro-
blemu nie rozwiązuje.
Co do drugiego punktu wniosków – nie
można mu odmówić słuszności, ale obec-
na sytuacja prawna (i proponowana przez
projekt ustawy) nie reguluje problemu,
który jednak może wyniknąć po zmianie
procedury karnej od 1 lipca 2015 r., do-
puszczającej opinie prywatne w postępo-
waniu karnym.
dr n. med. Ryszard Szozda
Przewodniczący Zespołu ds. orzekania
i opiniowania lekarskiego ŚIL
Nierozwiązane problemy
XIII Krajowa Konferencja Biegłych Sądowych
Zorganizowana przez Stowarzyszenie Rzeczoznaw-
ców Ekonomicznych w Częstochowie, pod patronatem
Prezydenta Miasta Częstochowy, odbyła się w dniach
16-17 kwietnia 2015 r. w Częstochowie (w salach Urzę-
du Miejskiego).