Pro Medico
•
czerwiec/lipiec 2015
22
Z rąk prof.
Ireny Lipowicz
– Rzecznika
Praw Obywatelskich, odznaczenia ode-
brały dwie laureatki: dr
Maria Turkowska-
Luty
, współzałożycielka Wszechnicy Gór-
nośląskiej; w latach 80. XX w. kolporterka
podziemnych wydawnictw oraz organi-
zatorka wykładów naukowych i spotkań
artystycznych w kościołach Śląska i Za-
głębia. Drugą z wyróżnianych była pani
Zofia Kiera
, pielęgniarka, oddziałowa izby
przyjęć pracująca w Centralnym Szpitalu
Klinicznym w Katowicach, która w grud-
niu 1981 roku wysłała karetkę do rannych
z Kopalni „Wujek”, zapewniając im opiekę
w CSK. Przyczyniła się również do zabez-
pieczenia, w warunkach konspiracyjnych,
dokumentacji medycznej poszkodowa-
nych górników.
Zwracając się do laureatek i gości uroczy-
stości, prof. Lipowicz zauważyła:
–
Na Śląsku mamy do czynienia z takim fe-
nomenem, że osoby najbardziej zasłużone,
którym tak wiele zawdzięczamy, często są
najcichsze, nie prezentują swoich zasług, nie
mówią o nich głośno. Chwalenie się sukce-
sem to nie jest cecha mentalności naszego
regionu – zawsze byliśmy dumni z naszej
skromności. W nowych czasach jednak mu-
simy głośniej mówić o zasługach i pokazy-
wać ludzi, którym tak wiele zawdzięczamy.
Obecny na uroczystości prezes ORL w Ka-
towicach
Jacek Kozakiewicz
– składając
życzenia obu laureatkom powiedział:
–
Mam zaszczyt serdecznie pogratulować
i przekazać wielkie wyrazy podziękowania
wyróżnienia
W dowód wielkiego uznania
Laudację obu wyróżnionych przedsta-
wił prof.
Grzegorz Opala
(na zdjęciu),
który przybliżając sylwetkę
Zofii Kiery
m.in. powiedział:
– W chwili ogłoszenia stanu wojenne-
go pracowała w Centralnym Szpitalu
Klinicznym w Katowicach jako oddzia-
łowa izby przyjęć. Pacyfikacja Kopalni
„Wujek” wymagała od CSK – jako naj-
bliżej położonego szpitala – pełnej
W westybulu Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Ka-
towicach 15 maja br. odbyło się uroczyste wręczenie
odznaczenia honorowego Rzecznika Praw Obywatel-
skich „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka”.
naszym bohaterkom. Dla nas, lekarzy, czło-
wiek w całej swojej integralnej złożoności
jest podmiotem szczególnej troski, dlatego
otaczamy szczególnym szacunkiem tych,
których działalność skierowana jest na po-
trzeby i dobro człowieka.
Gośćmi wydarzenia byli ponadto
Piotr
Spyra
– wicewojewoda śląski,
Marcin Kru-
pa
– prezydent Katowic,
Andrzej Sznajder
dyrektor katowickiego Oddziału IPN oraz
przedstawiciele środowisk medycznych
i organizacji pozarządowych.
Anna Zadora-Świderek
gotowości do udzielania pomocy me-
dycznej. Jednak organizatorzy zbrod-
niczych działań przeciwko tym, którzy
bronili wolności, prawdy i sprawiedli-
wości społecznej, wskazali inne szpi-
tale, a mianowicie te, które mieli pod
kontrolą służby bezpieczeństwa. Na
„Wujku” rozpoczęła się krwawa rozpra-
wa z górnikami, a lekarze i pielęgniarki
CSK nie mogli nieść pomocy. Pani Zofia
Kiera, nie mając wątpliwości, coma zro-
bić, wbrew obowiązującemu wtedy za-
kazowi samodzielnych działań, wysłała
karetkę po rannych i udostępniła szpi-
talną radiostację dr.
Markowi Rudnic-
kiemu
*, który nadał komunikat spra-
wiający wrażenie oficjalnego, brzmiący
jak rozkaz, by od tej chwili wszystkich
rannych karetki wiozły do CSK. W krót-
kim czasie izba przyjęć pełna była ran-
nych i poszkodowanych. Sprawna or-
ganizacja izby przyjęć, pomoc lekarzy,
również przy sporządzaniu odpowied-
niej, podwójnej dokumentacji, a po-
tem jej zabezpieczenie, zaopatrzenie
w leki i opatrunki tych, którzy mogli iść
do domu, by uniknąć inwigilacji SB – to
wszystko działania naszej oddziałowej
pani Zofii Kiery. W tym dramatycznym
czasie wraz z całym personelem praco-
wała tak, jakby takie działania były dla
niej rutyną.
* Prof. Marek Rudnicki, od 1987 r. na stałe
przebywający w USA, w uznaniu działań
podjętych na rzecz poszkodowanych
w Kopalni „Wujek” oraz pracy na rzecz
represjonowanych w sekcji medycznej
Biskupiego Komitetu Pomocy Internowa-
nym i Uwięzionym w latach 1982-1987,
2 maja br. w Konsulacie Generalnym RP
w Chicago otrzymał odznakę honorową
Rzecznika Praw Obywatelskich „Za Za-
sługi dla Ochrony Praw Człowieka”. (prof.
Marek Rudnicki jest absolwentem Ślą-
skiej Akademii Medycznej w Katowicach,
gdzie pracował również jako chirurg. Od
2002 r. pełni funkcję dyrektora rezydencji
chirurgicznej w Illinois Masonic Center
w Chicago, jest także prezydentem Świa-
towej Federacji Polonijnych Organizacji
Medycznych – przyp. redakcji.
fot.: Anna Zadora-Świderek
Od lewej laureatki: dr Maria Turkowska-Luty i pani Zofia Kiera oraz wręczająca odznaczenia
prof. Irena Lipowicz




