20 / 40
Pro Medico
•
wrzesień 2017
18
bez bólu
Potwierdzone
certyfikatem
Polskie Towarzystwo Badania Bólu, Polskie Towarzystwo Anestezjologii i Intensyw-
nej Terapii, Towarzystwo Chirurgów Polskich, Polskie Towarzystwo Ginekologiczne
oraz Polskie Towarzystwo Ortopedyczne i Traumatologiczne w 2010 r. zainicjowały
program „Szpital bez bólu”, który polega na nadawaniu certyfikatu placówkom,
które spełnią określone kryteria i przez to przyczynią się do podniesienia jakości
uśmierzania bólu pooperacyjnego w polskich szpitalach.
Dr n. med. Piotr Baron podczas pracy na OIOM.
fot.: Grażyna Ogrodowska
CZY LECZYMY I JAK LECZYMY
BÓL POOPERACYJNY
„Przyczyny niewłaściwie uśmierzanego bólu
pooperacyjnego są złożone. Najważniejszy-
mi z nich wydają się być problemy organi-
zacyjne, niewystarczająca wiedza o uśmie-
rzaniu bólu, brak czasu, a także złożoność
postępowania przeciwbólowego. Często
głównym kryterium wyboru leku przeciw-
bólowego jest przyzwyczajenie personelu
medycznego, dostępność leków przeciw-
bólowych czy też cena opakowania jednost-
kowego (bez liczenia całkowitych kosztów,
np. kosztów ewentualnych powikłań) oraz
fakt, że czasami to pielęgniarki, a nie lekarze,
decydują o rodzaju podanego leku przeciw-
bólowego” – uważa Polskie Towarzystwo
Badania Bólu (PTBB).
Kryteria przyznawania certyfikatu:
• Informowanie pacjenta o możliwościach
uśmierzania bólu pooperacyjnego.
• Monitorowanie działań niepożądanych
zastosowanego leczenia.
• Pomiar natężenia bólu.
• Prowadzenie dokumentacji dotyczącej
pomiarów bólu i zastosowanego postępo-
wania zgodnie z rekomendacjami uśmierza-
nia bólu.
• Uczestnictwo personelu medycznego
w szkoleniach z zakresu uśmierzania bólu.
Przykładowo, punkt trzeci:„Pomiar natężenia
bólu” polega na wprowadzeniu procedury
regularnej oceny nasilenia bólu pooperacyj-
nego, kilka razy w ciągu dnia (co najmniej
cztery razy na dobę), zarówno w spoczynku,
jak i w warunkach dynamicznych (głęboki
oddech, kaszel). Ocena nasilenia bólu musi
być odnotowywana na karcie dokumenta-
cji postępowania przeciwbólowego w spo-
sób zwięzły i jasny, gdyż służy jako bieżący
wskaźnik skuteczności prowadzonej terapii.
Dlategopersonel wszpitalach lubna oddzia-
łach ubiegających się o certyfikat„Szpital bez
Bólu” powinien informować pacjenta m.in.
o tym, że: po zabiegu może występować
ból, jednak istnieją skuteczne metody jego
łagodzenia, nasilenie bólu pooperacyjnego
będzie systematycznie kontrolowane, przed
zabiegiem należy też poinstruować pacjen-
ta w zakresie oceny bólu (skala NRS, VAS),
w przypadku odczuwania bólu powinien
zawsze zwrócić na to uwagę personelowi,
który się nim opiekuje na oddziale, otrzyma
skuteczne leczenie przeciwbólowe. Wsku-
tek zabiegu, znieczulenia lub stosowanego
leczenia przeciwbólowego może odczuwać
działania niepożądane np. nudności, zawro-
ty głowy (na podstawie informacji PTB).
5 kwietnia br. certyfikat„Szpital bez bólu”
uzyskał Szpital Miejski wRudzie Śląskiej.
We wrześniu 2016 r. uroczyście otwar-
to tu nowy oddział: ośmiostanowiskowy
Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii.
JacekKarpe
, konsultantwojewódzki wdzie-
dzinie anestezjologii i intensywnej terapii,
mówił wtedy:
–
Z uwagi na specyfikę oddziałów zabiego-
wych, liczbę wykonywanych operacji (rocznie
to 4100 zabiegów i ok. 1000 cięć cesarskich),
stopień skomplikowania procedur zabiego-
wych, odsetek pacjentów z licznymi obciąże-
niami ważnych dla życia narządów, chorych
w wieku podeszłym, utworzenie w rudzkim
Szpitalu Oddziału Anestezjologii i Intensywnej
Terapiibyłobezwzględnymwarunkiemdalsze-
go funkcjonowania tej placówki
.
Nowy oddział stał się też nowym wyzwa-
niemdla jego ordynatora, dr.
Piotra Barona
.
Pomocne było kilkanaście lat doświadczeń,
w tym tych nabytych u boku wybitnych
w dziedzinie anestezjologii i intensyw-
nej terapii profesorów – w Warszawie
prof.
Zbigniewa Rybickieg
o, w Krakowie
prof.
Ryszarda Gajdosza
i w Zabrzu u boku
prof.
HannyMisiołek
– podkreśla doktor.
„
Była operacja, to musi boleć”
– tak przez lata
słyszeli i mówili pacjenci. Dr Piotr Baron:
– Mam nadzieję, że to już przeszłość. Teraz
powinno i musi obowiązywać inne spojrze-
nie na pacjenta i jego ból. Idea towarzysząca
szpitalowi z certyfikatem i nam, anestezjolo-
gomto:
„byłaoperacja–iniemaboleć!”.
Odkil-
ku lat nasz Szpital monitoruje natężenie bólu
i prowadzi leczenie zgodnie z obowiązujący-
mi wytycznymi PTBB. Certyfikat jest ukoro-
nowaniem tych wieloletnich działań. Chorzy
przed zabiegiem są informowani omożli-
wościach i metodach leczenia dolegliwości
bólowych. Cztery razy na dobę prowadzony
jest monitoring natężenia bólu u wszystkich
operowanych pacjentów. Nasilenie bólu
pooperacyjnego jest oceniane w spoczyn-
ku i w warunkach dynamicznych. Personel
medyczny prowadzi także dokumentację
medyczną leczenia bólu u każdego pacjenta
po zabiegu operacyjnym. W karcie znajdują
się m.in. informacje o zastosowanej formie
znieczulenia oraz wdrożonego postępowa-
nia przeciwbólowego, ze wskazaniem leku,
dawki i metody podania. Personel monitoru-
je także i dokumentuje działania niepożąda-
ne leków. Warunkiem uzyskania certyfikatu,
była m.in. konieczność przeprowadzenia
specjalistycznych szkoleń. W sumie odbyło
się takich szkoleń dziewięć. W ostatnim pro-
wadzonym przez dr. Andrzeja Daszkiewicza,
członka zarządu EuropejskiegoTowarzystwa