22 / 40
Pro Medico
•
wrzesień 2017
20
prawo medyczne
Z licznych pytań lekarzy i lekarzy denty-
stów kierowanych do Zespołu Radców
Prawnych, zarówno osobiście, telefo-
nicznie, jak i drogą elektroniczną, wiele
wiązało się z medycyną estetyczną. Naj-
częściej wątpliwości dotyczą formalności,
które należy dopełnić. Niejasności budzi-
ła takżemożliwość posługiwania się tytu-
łem nabytym w trakcie różnego rodzaju
kursów czy szkoleń z tego zakresu.
Uznając, że temat cieszy się dużym zain-
teresowaniem,
poniżej
przedstawiam
poszczególne kwestie, na które lekarze
powinni zwrócić szczególną uwagę przy
wykonywaniu czynności z zakresu medy-
cyny estetycznej.
Poruszając temat medycyny estetycznej
zauważyć należy, że cieszy się ona coraz
większym zainteresowaniem. Liczba lekarzy
podejmujących się wykonywania zabiegów
estetycznych rośnie wraz ze zwiększającą się
liczbą pacjentów chętnych do skorzystania
z tego rodzaju usług. Jednak mimo popular-
nościmedycyny estetycznej, nadal pozostaje
dziedziną nieuregulowaną. Nieliczne przepi-
sy ustawowe lub rangi rozporządzenia jedy-
nie przy okazji odnoszą się do tego tematu.
Powyższe będzie mieć istotne znaczenie
w analizie tego tematu.
SPECJALISTAMEDYCYNY
ESTETYCZNEJ?
Na łamach wielu kolorowych czasopism
można przeczytać o lekarzach/lekarzach
dentystach opisanych jako specjaliści
medycyny estetycznej. Tymczasem
ustawa
o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz
wydane na jej podstawie rozporządzenie
Ministra Zdrowia w sprawie specjalizacji
lekarzy i lekarzy dentystów,
nie wymienia
takiej specjalizacji
. Trudno także szukać
medycyny estetycznej wśród wykazu umie-
jętności z zakresu węższych dziedzin medy-
cyny lub udzielania określonych świadczeń
zdrowotnych, w których można by uzyskać
świadectwo potwierdzające nabycie tych
umiejętności. W konsekwencji przyjąć nale-
ży, że
nieuprawnionym jest posługiwanie
się przez lekarzy tytułem„lekarz specjali-
stamedycyny estetycznej”
.
Zainteresowanie medycyną estetyczną
powoduje, że do lekarzy skierowana jest
bogata oferta szkoleń, bądź studiów pody-
plomowych, w trakcie których można
przeszkolić się w wykonywaniu zabiegów
z zakresu estetyki. Ukończenie tego rodzaju
kursów nie daje lekarzom prawa posługiwa-
nia się tytułem „specjalisty medycyny este-
tycznej”. Określenie to może wprowadzać
pacjentówwbłąd co do posiadanego tytułu.
Niema przeszkód, by uzyskany certyfikat czy
świadectwo wywiesić w siedzibie gabinetu
lekarskiego, dając pacjentowi informację,
że lekarz zdobywa umiejętności i ciągle aktu-
alizuje swoją wiedzę.
UBEZPIECZENIE
Podejmując się wykonywania zabiegów
z zakresumedycynyestetycznej, lekarzpowi-
nien zwrócić szczególną uwagę na kwestię
zabezpieczenia się przed potencjalnymi
roszczeniami ze strony pacjentów
. Jedną
z lepszych form ochrony jest ubezpieczenie.
Przypomnieć należy, że każdy lekarz mający
indywidualną/grupową praktykę lekarską
obowiązany jest posiadać obowiązkowe
ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej.
To ostatnie obejmuje odpowiedzialność
cywilną lekarza mającego praktykę na tery-
torium Polski za szkody będące następ-
stwem udzielania świadczeń zdrowotnych
albo niezgodnego z prawem zaniechania
udzielania świadczeń zdrowotnych.
Co szczególnie ważne, zgodnie z § 2 ust. 3
rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
22 grudnia 2011 r. w sprawie obowiązkowe-
go ubezpieczenia odpowiedzialności cywil-
nej podmiotu wykonującego działalność
leczniczą (Dz. U. z 2011 r. Nr 293, poz. 1729),
ubezpieczenie OC obejmuje szkody będące
następstwem zabiegów chirurgii plastycznej
lub zabiegów kosmetycznych, jeśli są udzie-
lanewprzypadkach będących następstwem
wady wrodzonej, urazu, choroby lub następ-
stwem jej leczenia. W każdej innej sytuacji,
jeśli lekarz wykonuje zabiegi z zakresu este-
tyki, konieczne jest posiadane poszerzone-
go wariantu ubezpieczenia (najczęściej jako
ubezpieczenia dodatkowego). Ubezpieczy-
ciele, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom
lekarzy, dysponują ofertą mogącą zapewnić
dodatkową ochronę ubezpieczeniową.
TOKSYNABOTULINOWA
I INNE PREPARATY
Toksyna botulinowa, zwana potocznie
botoksem, wykorzystywana jest w medy-
cynie od wielu lat. W ostatnim czasie stoso-
wana jest także w celu poprawy wyglądu
ciała. Użycie botoksu do wskazanego celu
nie przekreśla faktu, iż nadal pozostaje on
produktem leczniczym (lekiem) w rozu-
mieniu Prawa farmaceutycznego, który
wydawany jest z przepisu lekarza. Co wię-
cej, jest to lek, który powinien być podawa-
ny wyłącznie przez lekarzy. Zwrócić należy
szczególną uwagę, iż produkty lecznicze,
które wydawane są wyłącznie na receptę,
nawet jeżeli są stosowane poza wskazania-
mi opisanymi w charakterystyce produktu
leczniczego, nadal pozostają lekami, a ich
zastosowanie również do celów pozaleczni-
czych (np. upiększających), należy wyłącznie
do decyzji lekarza i powinno być wykonane
przez osoby wykonujące zawód medycz-
ny. Samorząd lekarski kilkukrotnie przypo-
minał o tym lekarzom, w tym w stanowi-
skach podejmowanych przez Prezydium
NRL: nr 6/14/P-VII z dnia 25 kwietnia 2014 r.
w sprawie poparcia stanowiska Polskiego
Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti-
Aging w sprawie wykonywania zabiegów
lekarskich z zakresu medycyny estetycznej
przez osoby nieuprawnione oraz nieupraw-
nionego stosowania w tym celu produktów
leczniczych i wyrobów medycznych oraz nr
38/16/P-VII z dnia 8 lipca 2016 r. w sprawie
wykonywania świadczeń z zastosowaniem
toksyny botulinowej i implantów tkanko-
wych.
DOKUMENTACJA
Wykonywanie przez lekarzy zabiegów
z zakresu medycyny estetycznej może być
źródłem roszczenia pacjenta korzystającego
z tego rodzaju zabiegów. Chcąc należycie
udokumentować sytuacjępacjenta (opisując
stan wyjściowy oraz przedstawione propo-
zycje i wykonany zabieg), należy prowadzić
dokumentację medyczną. Szczególnie istot-
nym elementem takiej dokumentacji będzie
zgoda pacjenta na dany zabieg z zakresu
medycyny estetycznej. W przypadku zgło-
szenia roszczenia, a to jest potencjalniemoż-
liwe w estetyce (zwłaszcza, że realizowane
są bardzo często oczekiwania pacjenta, a te
nie zawsze mogą być odpowiednio speł-
nione), możliwość przedstawienia należy-
cie prowadzonej dokumentacji medycznej,
może być argumentem przemawiającym
na korzyść lekarza.
Powyższe kwestie stanowią jedynie krótkie
omówienie tematu. Tym niemniej, ich prze-
strzeganie i spełnienie odgrywa ważną rolę
w codziennej praktyce lekarza zajmującego
sięmedycyną estetyczną.
KatarzynaRóżycka
radcaprawny
Zespół RadcówPrawnychŚIL
Lekarz u prawnika
Kilka słów
o medycynie estetycznej