11 / 40
9
Pro Medico
•
listopad 2014
Śląski Uniwersytet Medyczny
Profesor Grzegorz Opala urodził się 5 listopada 1942 roku w Czę-
stochowie. Jego rodzicami są Wincenty Opala i Bronisława z domu
Kaniowska. Został wychowany w tradycji patriotycznej (jego ojciec –
dentysta za swą działalność był więziony przez Gestapo i UB), a dzięki
matce, także w tradycji sportowej – zdobył mistrzostwo Polski w ko-
szykówce. Profesor Grzegorz Opala studiował medycynę w Śląskiej
Akademii Medycznej, uzyskując tytuł i dyplom lekarza w 1968 r. Do-
świadczenie zawodowe oraz wiedzę z zakresu neurologii doskonalił
w trakcie licznych szkoleń w zagranicznych ośrodkach naukowych,
w Europie i Stanach Zjednoczonych. (…)
W czasie całej swej lekarskiej drogi umiejętnie splatał trzy płaszczyzny
aktywności. Formy działalności często tak trudne do pogodzenia.
Pierwsza płaszczyzna – działalność naukowa
Profesor przez 37 lat pracywŚląskimUniwersytecieMedycznymwKa-
towicach dał się poznać jako wybitny uczony (IF 219,921 Indeks Hir-
scha 14). W pracy naukowej koncentrował się na zagadnieniach do-
tyczących m.in. diagnostyki chorych z chorobą Parkinsona, różnych
aspektów diagnostyki i leczenia zespołu otępiennego oraz chorób
naczyniowych ośrodkowego układu nerwowego. Rozwinął zagra-
niczną współpracę naukową, szczególnie z Mayo Clinic w USA. Był
opiekunem pięciu prac habilitacyjnych, promotorem 19 obronionych
prac doktorskich, 2 prac po pozytywnych recenzjach przed obroną
i 2 otwartych przewodów doktorskich. Recenzował 24 rozprawy dok-
torskie i 42 rozprawy habilitacyjne, 5 wniosków profesorskich, 3 pod-
ręczniki, liczne artykuły w czasopismach naukowych oraz 11 projek-
tów KBN. Ta działalność to także intensywna obecność w środowisku:
aktywne uczestnictwo w pracach redakcyjnych licznych czasopism
naukowych (…).
Druga płaszczyzna – działalność organizatora
(…) W latach 1979-1988 zorganizował i następnie prowadził Woje-
wódzką Poradnię Chorób Naczyniowych Układu Nerwowego oraz
Pracownię Ultrasonografii Dopplerowskiej. W latach 1980-1988 z ze-
społem kierowanym przez profesora
Jerzego Hołowieckiego
, pra-
cował jako konsultant neurolog w zakresie leczenia i profilaktyki neu-
rologicznych powikłań białaczek. Twórca w 1998 pierwszej w Polsce
Katedry i Kliniki Neurologii Wieku Podeszłego, wraz z Pododdziałem
Udarowym i Oddziałem Jednodniowej Diagnostyki i Leczenia, które
pod Jego kierownictwem stały się wiodącymi w kraju jednostkami
naukowymi i klinicznymi w tej dziedzinie. (…) W siedmioosobowym
zespole powstaje 5 habilitacji.
W roku 2010 doprowadził do powołania Kliniki Neurorehabilitacji.
Te wysiłki organizacyjne zaowocowały w regionalnej i krajowej skali.
Z jego inicjatywy zostało powołane Śląskie Centrum Leczenia Uda-
ru Mózgu i Centrum Leczenia Choroby Parkinsona. Jako konsultant
wojewódzki w dziedzinie neurologii organizował sieć pododdzia-
łów udarowych w woj. śląskim. Kolejny poziom to współtworzenie
standardów klinicznych kształcenia podyplomowego. (…) Był prze-
wodniczącym Komisji Kształcenia Podyplomowego i Specjalizacji
Okręgowej Rady Lekarskiej; był członkiem Naczelnej Rady Lekarskiej
oraz Komisji Kształcenia Podyplomowego tej Rady, a także członkiem
Krajowej Rady Specjalizacji Lekarskich. Członek licznych towarzystw
naukowych polskich i zagranicznych. (…)
Brał aktywny udział w pracy organizacyjnej Uczelni: członek Senatu
w latach 1980-1985 i 1992-1995, od 2002 r. uczestniczył w pracach
komisji senackich ds. Rozwoju Uczelni oraz ds. Wydawnictw, członek
Rady Programowej KolegiumKształcenia Podyplomowego.
Trzecia płaszczyzna – aktywność społeczna i patriotyczna
To zasługi w obszarze tworzenia i kształtowania demokracji w kraju,
co nabiera szczególnego znaczenia wobec przypadającej w tym roku
25. rocznicy obchodów PierwszychWolnychWyborów, daty szczegól-
nej we współczesnej historii Polski.
Laudacja dla prof. dr. hab. n. med. Grzegorza Opali w związku z nadaniem tytułu
Profesora Honorowego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, wygłoszona przez prof.
dr. hab. n. med. Marka Jasińskiego
prof. Marek Jasiński i prof. Grzegorz Opala
W latach 80. był jednym z założycieli NSZZ „Solidarność”, przewodni-
czący KZ NSZZ „Solidarność” w ŚlAM, delegatem na I Krajowy Zjazd
NSZZ „Solidarność” wGdańsku. Wstaniewojennymdziałał w struktu-
rach podziemnych „S”, współorganizował Biskupi Komitet Pomocy In-
ternowanym i Uwięzionym, gdzie kierował sekcją lekarską. Aktywnie
uczestniczył w pracy Duszpasterstwa Akademickiego Pracowników
Uczelni Wyższych. Był organizatorem pomocy dla represjonowanych
w trudnym dla Polski okresie przemian. W okresie pobytu w USA zor-
ganizował pomoc dla tworzącej się śląskiej kardiochirurgii wartości
prawie miliona dolarów.
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej III kadencji. Członek Rady
Społecznej przy Rzeczniku Praw Obywatelskich (od 2010 r. do nadal).
W latach 2000-2001minister zdrowiawRządzie RP kierowanymprzez
premiera prof.
Jerzego Buzka
(…). W czasie swojej kadencji prowa-
dził obrady okrągłego stołu z udziałem premierów i ministrów zdro-
wia oraz prezentował polskie stanowisko na plenarnym posiedzeniu
ONZ w Nowym Jorku dotyczące „AIDS and Human Rights”. W czasie
polskiej prezydencji wUEw2011 kierował pracami związanymi z prio-
rytetemdotyczącym starzenia i choróbmózgu wwieku podeszłym.
Wielokrotnie odznaczany, w tym: Złotą Odznaką Zasłużonego dla
Województwa Katowickiego, nagrodą środowisk emigracyjnych „Po-
lkul”, medalem Solidarności Kopalni „Wujek”, Złotym Medalem „So-
lidarności”, Krzyżami Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia
Polski.
***
Podsumowaniem życiorysu Profesora mogą być słowa prof.
Danuty
Ryglewskiej
, konsultanta krajowego w dziedzinie neurologii, która
powiedziała: „Tytuł ten jest wyrazem najwyższego uznania dla pro-
wadzonej przez Pana Profesora działalności naukowej, klinicznej i or-
ganizacyjnej. Tak zdobyty Autorytet naukowy Pana Profesoramiał za-
sadnicze znaczenie dla rozwinięcia zarówno zagranicznej współpracy
naukowej, jak również współpracy z przedstawicielami Parlamentu
oraz wiodącymi organizacjami choróbmózgu Unii Europejskiej.”
Dziś Śląski Uniwersytet Medyczny przyznaje Profesorowi Grzegorzowi
Opali tytuł ProfesoraHonorowego. Jest to godność akademicka, która
czyni zaszczyt otrzymującemu, ale też nazwisko Grzegorza Opali jest
wielkim zaszczytemdla naszej Uczelni.
Kończąc moją laudację, chciałbym zacytować wielokrotnie przyta-
czaną przez ProfesoraOpalę odpowiedź na pytanie, czego nauczył go
sport. Profesor mówi, że nauczył go przegrywać, co motywowało go
do jeszcze intensywniejszego treningu, do jeszcze większej pracy. Tę
myśl można nazwać przesłaniemwynikającym z całej Jego drogi, tak
aktualnymdla nas jako lekarzy i jako Polaków.
Dostojny Panie Profesorze – witamPana Profesora, naszego na-
uczyciela i mentora, w gronie społeczności akademickiej SUM,
jako Profesora Honorowego.
prof. dr hab. n. med. Marek Jasiński
fot.: Anna Zadora-Świderek