14 / 40
Pro Medico
•
październik 2017
12
onkologia dziecięca
W Polsce każdego roku odnotowuje się
ok. 1000-1200 nowych przypadków scho-
rzeń nowotworowych u dzieci. W począt-
kowymetapie choroby całkowite wylecze-
nie jest możliwe w ponad 90 procentach
przypadków. Niestety, w Polsce choroby
nowotworowe u dzieci bardzo rzadko
są rozpoznawane we wczesnym stadium.
Szacuje się, że tylko 8 proc. nowotworów
u najmłodszych rozpoznawanych jest
w pierwszym okresie zaawansowania,
a w krajach rozwiniętych odsetek ten
wynosi 25 procent. Trudność polega mię-
dzy innymi na tym, że rozwój nowotworu
u dzieci przebiega bardzo szybko, w ciągu
trzech tygodni, a czasem nawet jednego
dnia, jak w przypadku chłoniaka Burkit-
ta, masa guza może się podwoić. Ważne
zatem, by rodzice nie zwlekali z wizytą
u lekarza, ale szybko zgłaszali wszystko,
co tylko ich zaniepokoi w stanie dziecka.
Czujność onkologiczną powinni zwięk-
szyć też lekarze pierwszego kontak-
tu
, a lekarzem pierwszego kontaktu dla
dziecka ze schorzeniem nowotworowym
jest nie tylko pediatra czy lekarz rodzin-
ny, to także chirurg, ortopeda, neurolog,
laryngolog, endokrynolog, okulista i inni,
do tych specjalistów może trafić dziecko
z objawami schorzenia nowotworowego.
Bardzo istotnym jest wsłuchiwanie się
w głos rodziców
, oni przekazują bardzo
istotne informacje o objawach chorobo-
wych, stale wywiad chorobowy i dokład-
ne badanie fizykalne ma nieocenioną war-
tość w diagnostyce chorób, w tym onkolo-
gicznych. Sygnałem ostrzegawczym może
też być utrata chęci do zabawy, nara-
stające zmęczenie, senność czy zmiana
zachowania, jak apatia czy agresja. Dzieci
z podejrzeniem schorzenia onkologicz-
nego powinny pilnie trafiać do oddziałów
onkologicznych, bądź być skierowane
po prostu do szpitala.
Rodzaje nowotworów rozpoznawanych
u dzieci różnią się od tych, które wystę-
pują u dorosłych. U dzieci nieco częściej
rozpoznaje się białaczki, chłoniaki, w tym
chłoniak Hodgkina, zwany dawnej ziar-
nicą złośliwą, a więc
nowotwory układu
krwiotwórczego
.
Drugą
pod względem
częstości grupę tych schorzeń stanowią
nowotwory ośrodkowego układu ner-
Wszyscy musimy zachować czujność
onkologiczną w stosunku do naszych pacjentów
Choroby nowotworowe są schorzeniami szeroko rozpowszechnionymi, zaliczanymi
do schorzeń cywilizacyjnych. Niewątpliwie jest to cena, którą płacimy za postęp
cywilizacyjny i generalnie trudno spotkać rodzinę całkowicie wolną od nowotwo-
rów. Liczba zachorowań na nowotwory wzrasta. Schorzenia te – po wypadkach –
są drugą przyczyną zgonów wśród dzieci.
Dr hab. n. med.
Grażyna Sobol-Milejska
, specjalista chorób dzieci, specjalista
onkologii i hematologii dziecięcej: „Onkologia interesowałamnie od czasu liceum
i wtedy już przechodząc obok Instytutu Onkologii, a jestem gliwiczanką, myśla-
łam, że zajmowanie się taką dziedziną to prawdziwe wyzwanie, a że dodatkowo
bardzo kocham dzieci, to połączyłam te dwie pasje”.
wowego, głównie guzy mózgu.
Trzecia
grupa nowotworów
obejmuje guzy lite
różnych narządów i tkanek. Epidemiolo-
gia pediatrycznych schorzeń onkologicz-
nych wyraźnie się zmienia, wzrasta liczba
guzów litych, z kolei białaczek i chłonia-
ków zmniejsza się.
Przyczyny prowadzące do procesu nowo-
tworowego są wielorakie i zróżnicowane.
Sam proces przebiega zazwyczaj wielo-
etapowo i odgrywają w nim rolę zarówno
czynniki genetyczne, jak i szeroko pojęte
środowiskowe.
OBJAWY NOWOTWORÓW
DZIECIĘCYCH
Są różnorakie i niespecyficzne, związa-
ne są najczęściej z wyparciem funkcji
narządu, w którym się rozwijają i zale-
żą od dynamiki rozwoju schorzenia,
a tą warunkuje rozpoznanie histopatolo-
giczne, rozległość zmian i wiek dziecka.
Typowymi objawami białaczki są: niedo-
krwistość, obniżenie odporności skutku-
jącej podatnością na infekcje oraz skaza
krwotoczna małopłytkowa, natomiast
nierzadko obserwowane są dolegliwości
bólowe kończyn dolnych i stany gorącz-
kowe o niejasnej przyczynie. Guzy mózgu
najczęściej objawiają się dolegliwościami
bólowymi głowy i wymiotami, szczególnie
porannymi, co sprawia, iż długo funkcjo-
nują pod szyldem stresu przedszkolnego
i szkolnego, rozwijającym się zespołem
neurologicznym uwarunkowanym lokali-
zacją zmiany, nierzadko nieprawidłowym
chodem, możliwe są zaburzenia widzenia
i padaczka, niedoborami endokrynolo-
gicznymi. Obecność guza nowotworo-
wego w kanale kręgowym spowoduje
dolegliwości bólowe pleców, a w dalszej
kolejności narastający niedowład kończyn
i zaburzenia w zakresie zwieraczy.
ZBYT PÓŹNO…
Jeden z naszych pacjentów, 14-letni chło-
piec cierpiał na dolegliwości bólowe ple-
Fot. Grażyna Ogrodowska