29 / 40
27
Pro Medico
postscriptum
•
sierpień/wrzesień 2016
szpitale
1
Akademię Lekarską w Bytomiu z Wydziałem Lekarskim i Oddziałem
Stomatologicznym powołano na mocy Rozporządzenia Rady Mini-
strów z dnia 20marca 1948 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 146).
2
Słownik medycyny i farmacji Górnego Śląska, t. 3 (monograficzny
A-Z), Katowice 1997, s. 475.
3
M. E. Kempa, Prof. dr hab. n. med. Artur Chwalibogowski (1899-
1964). Twórca Śląskiej Szkoły Pediatrii, ŚAM Katowice 2006.
4
Henryk Krupiński (1895-1983) absolwent WL UJ w Krakowie.
Po 1945 r. tworzył lecznictwo pediatrycznewZabrzu. W1954 r. zorga-
nizował Szpital Pediatryczny w Sosnowcu, został jego ordynatorem
i dyrektoremdo przejścia na emeryturę. W1949 r. powołał z dr Rosza-
kiem Odział Śląski PTP, w latach 1952-54 był jego przewodniczącym,
[w:] E. Kocot, Lekarze Zagłębia Dąbrowskiego – wstęp do Słownika
biograficznego – zarys działalności społecznej, Polskie Towarzystwo
Lekarskie, Sosnowiec 1997.
wikizaglebie.pl/Wiki/Henryk_Krupiński
5
Edwarda Piotrowskaw1948 r. objęła stanowisko asystentawSzpita-
luMiejskimdlaDzieci wZabrzu. Po przejęciu szpitala przez ŚAMwRo-
kitnicy została starszym asystentem Kliniki, [w:] „Gazeta Wyborcza”,
Katowice, nr 255, s. 2, z dn. 31.10.2001.
6
B. Hager-Małecka, Pediatria na Śląsku... s. 75.
7
Instytut Pediatrii [w:] ŚląskaAkademiaMedyczna im. L. Waryńskiego
1948-1973, S. Knapika (red.), ŚAM Katowice 1973, s. 125.
8
I Państwowy Szpital w Zabrzu powołano Zarządzeniem Min.Zdro-
wia z dnia 7.01.1950 r. na bazie Szpitala ZUSwZabrzu przy ul. 3Maja.
Powstały Kliniki: Chorób Wewnetrznych, Chirurgii, Chorób Oczu, Chi-
rurgii Stomatologicznej, Neurologii, Laboratorium oraz Zakład Ra-
diologii i Zakład Anatomii Patologicznej.
9
W uczelni wśród czterech podstawowych dyscyplin klinicznych pe-
diatria miała najskromniejszą bazę leczniczą, dydaktyczną i nauko-
wą, [w:] M. E. Kempa, Prof. Artur Chwalibogowski …, s. 27.
10
Prof. dr hab. n. med. Bożena Hager-Małecka od 1964 r. kierownik Ka-
tedry i Kliniki Pediatrii w Zabrzu i równocześnie od 1978 r. dyr. Instytutu
Pediatrii, w latach 1986-1990 dyr. Śląskiego CentrumPediatrii ŚAM, po-
seł na Sejm VII, VIII i IX Kadencji, Doctor Honoris Causa ŚAM od 1994 r.
Bogata działalność naukowa i społeczna prof. Bożeny Hager-Małeckiej
została obszernie przedstawiona w pracy Bożena Hager-Małecka, [w:]
K. Karczewska, M. Łukasik, E. Kyas (red.), ŚAM– Bibl. Gł., Katowice 2001.
11
Irena Norska-Borówka – Kierownik Kliniki Patologii Noworodka
w Zabrzu ŚAMw latach 1980-1998, Kierownik I Katedry Pediatrii w la-
tach 1992-1998, a od 1998-1999 II Katedry Pediatrii w Śląskim Cen-
trum Pediatrii w Zabrzu, [w:] M. Kempa (red.), Irena Norska-Borówka.
Profesor pediatrii i neonatologii. Biografia, Wyd. Augustana, Bielsko-
Biała 2005, s. 80.
12
Metoda ECMO = Extracorporeal Membrane Oxygenation tj. poza-
ustrojowegomembranowego utlenowania krwi.
13
Słownik medycyny i farmacji Górnego Śląska, t. 3 (monograficzny
A-Z), Katowice 1997, s. 475.
14
45-lecie I Katedry Pediatrii w Zabrzu, 10-lecie Śląskiego CentrumPe-
diatrii w Zabrzu oraz 50-lecie Śląskiej Akademii Medycznej, Wydanie
Jubileuszowe, Annales AcademiaeMedicae Silesiensis, ŚAMwKatowi-
cach, Katowice 1997, supl. 24, s. 25.
15
K. Karczewska, I Katedra Pediatrii, Klinika Ogólnopediatryczna [w:]
A. Puzio (red.), Słownik medycyny i farmacji Górnego Śląska, t. III mo-
nograficzny A-Z, Katowice 1997, s. 483.
16
Krystyna Karczewska – kierownik Kliniki Ogólnopediatrycznej I Ka-
tedry Pediatrii ŚAMod 1993 roku, [w:] Krystyna Karczewska (biogram),
J. Dyrda, B. Gruszka (red.), Słownik medycyny i farmacji Górnego Ślą-
ska biograficzny, t. V, Katowice 2003, s. 198-200.
17
I. Norska-Borówka, J. Bursa, J. Kasznia-Kocot, Wpływ zdegradowa-
nego środowiska na zdrowotność dzieci śląskich, Biblioteka Fundacji
Ekologicznej „Silesia”, t. IV, Katowice 1992.
18
B. Hager-Małecka, Pediatria na Śląsku w pięćdziesięcioleciu 1950-
2000, [w:] K. Karczewska, E. Łukasik, E. Kyas (red.), Bożena Hager-Ma-
łecka. Naukowiec. Pediatra. Społecznik, Katowice 2001, s. 95.
19
Antoni Dyduch – kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii ŚAMw Zabrzu,
prorektor ds. studentów (2000-2002), prorektor ds. szkolenia podyplo-
mowego (2002-2005), konsultant wojewódzki ds. pediatrii woj. ślą-
skiego (1991-2010) koordynator ds. pediatrii naWL w Zabrzu, kurator
STNw latach 1986-2010.
20
Danuta Sońta-Jakimczyk zajmując się dziećmi chorymi na cho-
roby krwi, stworzyła podwaliny hematologii dziecięcej w Zabrzu.
Od 1982 r. była ordynatorem Oddziału Hematologii I Katedry i Kliniki
Pediatrii w Zabrzu, w latach 1988-1998 zastępcą kier. Kliniki Pediatrii
i Hematologii Śląskiego Centrum Pediatrii w Zabrzu. Od III 1991do VII
1992 p.o. kierownika I Katedry Pediatrii w Zabrzu.
Przypisy:
Uniwersytetu im. L. Maksymiliana, została w Zabrzu powołana Ślą-
ska Fundacja na rzecz dzieci niepełnosprawnych„Promyk Słońca”.
Klinika w Zabrzu była pierwszym krajowym ośrodkiem populary-
zującym wielodyscyplinarną terapię oraz wczesną integrację spo-
łeczną dzieci z uszkodzeniami neurologicznymi. Dzięki inicjatywie
prof. Norskiej-Borówki ponad 1000 dzieci z ubogich rodzin spędzi-
ło wakacje w Holandii. (…)
Ważnym obszarem działalności Katedry Pediatrii w Zabrzu
było kształcenie podyplomowe w zakresie pediatrii.
W latach
1964-2000 procesem szkolenia podyplomowego zajmowała się
dr n. med.
Alicja Kobierska-Szczepańska
. W okresie 1966-2000
odbyło staże i uzyskało specjalizację II stopnia z pediatrii 300 leka-
rzy, a I stopnia 620
18
. Katedra współpracowała z licznymi ośrodka-
mi naukowymi, towarzystwami naukowymi w kraju i za granicą.
Z Katedry Pediatrii w Zabrzu wywodzi się wielu znanych
w Polsce i za granicą pediatrów.
Stopień naukowy doktora ha-
bilitowanego uzyskali w ŚAM profesorowie zwyczajni:
Bożena
Hager-Małecka, Irena Norska-Borówka, Antoni Dyduch
19
oraz
profesorowie: Mieczysław Krauze, Eugeniusz Pyda, Krystyna
Karczewska, Danuta Sońta-Jakimczyk
20
, Urszula Godula-Stu-
glik i Józef Dzielicki.
(…) Wkraczając w XXI wiek, Klinika Pediatrii Śląskiego Uniwersy-
tetu Medycznego w Zabrzu była wyróżniającym się ośrodkiem
w kraju, przede wszystkim w zakresie diagnostyki i leczenia cho-
rób hematologicznych, reumatologicznych, nefrologii, onkologii
dziecięcej.
Dynamiczny rozwój tej dziedziny opieki leczniczej na przełomie
XX i XXI w. potwierdzają prace naukowo-badawcze, publikowane
w renomowanych czasopismach polskich i zagranicznych, liczne
rozprawy habilitacyjne i doktoraty, nagrody naukowe Ministra
Zdrowia. Wszystko to sprawia, że
w zakresie śląskiej pediatrii
akademickiej Zabrze wysuwa się na czołowe miejsce wśród
nauki medycznej w kraju, jest znane i uznawane w świecie.
Dr n. hum. Maria Kempa